De genocidale oorlog van Israël tegen Gaza heeft het lot van het Palestijnse volk op de voorgrond van de mondiale aandacht gebracht. Ruim twee jaar lang is de wereld getuige geweest van de massamoorden, ziekten en hongersnood die Israël aan de enclave heeft opgelegd.
Geconfronteerd met een gevoel van hulpeloosheid is de roep toegenomen om boycots van Israëlische goederen, om bedrijven die profiteren van Israël of zijn nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever te desinvesteren, en om politici om de sancties uit te breiden die sommigen al aan Israëlische ministers hebben opgelegd.
Uitgelichte verhalen
lijst van 4 artikelenhet einde van de lijst
Maar nu andere gebeurtenissen in de wereld, zoals de oorlog in Oekraïne en de Amerikaanse confrontatie met Iran, nu een groot deel van de krantenkoppen in de wereld domineren, staat de Boycot, Desinvestering, Sancties (BDS)-beweging voor de uitdaging om de aandacht op Gaza en Israëls illegale bezetting van Palestina vast te houden.
Winst verdiend
De oorlog tegen Gaza heeft ertoe geleid dat Israël geconfronteerd wordt met een ongekende veroordeling vanuit de hele wereld.
Israël is dichter bij de pariastatus gekomen vanwege zijn aanvallen, niet alleen in Gaza – waarbij meer dan 70.000 Palestijnen omkwamen – maar ook in Libanon en elders in het Midden-Oosten.
De premier van het land, Benjamin Netanyahu, en voormalig minister van Defensie Yoav Gallant, staan nu voor het Internationaal Strafhof. arrestatiebevelen voor oorlogsmisdaden.
In eigen land zijn ook ten minste twee van de extreemrechtse ministers van Israël, minister van Financiën Bezalel Smotrich en minister van Nationale Veiligheid, Itamar Ben-Gvir, bestraft door regeringen wereldwijd.
En daarbovenop hangt oordeel door het Internationale Gerechtshof in januari 2024 dat de staat Israël waarschijnlijk betrokken kan zijn bij genocide, in een lopende zaak die door Zuid-Afrika is aangespannen.
Kritiek op Israël is ook in de westerse landen cultureel mainstream geworden, vooral onder jongeren die geschokt zijn door de doden die op Gaza neerregenden.
En het allerbelangrijkste: er zijn economische gevolgen geweest voor Israël en voor sommigen van degenen die daar zaken doen – in navolging van de boycotbeweging tegen de apartheid in Zuid-Afrika in de jaren tachtig.
Bedrijven zoals de Franse supermarktketen Carrefour werd gedwongen een aantal bedrijven in het Midden-Oosten te sluiten vanwege de publieke woede over de banden met Israëlische bedrijven die actief zijn in illegale nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever.
Andere bedrijven die betrokken zijn bij de acties van Israël, waaronder Airbnb – waarmee Israëliërs in illegale nederzettingen hun eigendommen kunnen verhuren – en Microsoftwier Azure-clouddiensten het Israëlische leger hebben ondersteund, hebben allemaal te maken gehad met interne onenigheid en reputatieschade als gevolg van hun banden met de Israëlische regering.
Als gevolg van publieke druk hebben pensioenfondsen van over de hele wereld, waaronder Spanje, Noorwegen, Denemarken, Frankrijk en Ierland, Israëlische activa die verband houden met nederzettingen afgestoten of investeringen teruggetrokken van bedrijven die banden hebben met Israël.
“BDS en de boycot hebben het mondiale handelslandschap van Israël veranderd”, gaf Avi Balashnikov, voorzitter van het Israel Export Institute, in september 2024 toe.
“We vechten elke dag, uur na uur, voor de Israëlische industrie in het buitenland”, voegde hij eraan toe. “Economische boycots en BDS-organisaties vormen grote uitdagingen, en in sommige landen zijn we gedwongen onder de radar te opereren.”
Bewegende schijnwerper
Ondanks een Amerikaanse makelaar”staakt-het-vuren“Israëlische aanvallen op Gaza hebben sinds de overeenkomst in oktober meer dan 500 mensen het leven gekost minimaal 31 op zaterdag. Het feit dat Israël Palestijnen is blijven vermoorden terwijl een groot deel van de wereld wegkijkt, onderstreept de moeilijkheden waarmee de BDS-beweging nu wordt geconfronteerd en de vraag of zij de verworven energie kan behouden.
“Het is niet ongebruikelijk dat de naleving van een boycot stijgt en daalt in overeenstemming met de saillantie van een kwestie en het succes van specifieke campagnes om het bewustzijn van de boycot te vergroten of de naleving ervan te bevorderen”, vertelde Nick Cull, een historicus en autoriteit op het gebied van culturele boycots aan de Universiteit van Zuid-Californië, aan Al Jazeera.
“Ik denk dat de kracht van een boycot cumulatief is”, vervolgde Cull. “Net zoals reclame een merk associeert met goede gevoelens en positieve ervaringen – denk aan hoe Coca-Cola tientallen jaren lang hun drankje associeerde met ideeën over vriendschap – als onderdeel van de ‘koop-mij’-boodschap, zo wordt de ‘niet kopen’-boodschap van een boycot een negatieve branding, waarbij een product en de plaats van herkomst worden gekoppeld aan negatieve emoties: in plaats van een walgelijk debat op te leiden, in plaats van een logische, meer walgelijke zaak.”
“Sinds het staakt-het-vuren heeft zich een minder zichtbare vorm van genocide ontwikkeld”, zei Saleh Hijazi, politiek coördinator van de BDS-beweging, tegen Al Jazeera, wijzend op het stijgende dodental in Gaza als gevolg van Israëlische aanvallen en de beperkingen die Israël oplegde aan de toegang tot voedsel en medicijnen.
“Israël en de Verenigde Staten, een volwaardige partner in deze genocide, hebben het zogenaamde staakt-het-vuren gebruikt als een poging om de apartheid Israël te redden van een neerwaartse spiraal, om zijn mondiale imago te vergoelijken en de internationale verontwaardiging te temperen. Het is bedoeld om de Palestijnen uit de krantenkoppen te duwen, de roep om boycots en sancties te verzwakken”, en onze strijdende partijen minder zacht te laten lijken.
Blijvende schade
Maar hoewel de aandacht van de media wellicht is verbreed ten opzichte van de eerdere scherpe focus op Gaza, lijdt het land reputatieschade, bedrijven die zaken doen met Israël als gevolg van de genocide en nieuwe initiatieven om het land cultureel te isoleren.
“Ik voel me nog steeds raar over merken die werden gedemoniseerd tijdens de apartheid (Zuid-Afrika) en artiesten die de boycot schonden”, voegde Cull eraan toe, waarmee hij de blijvende reputatieschade van boycots onderstreepte. “Deze training van mensen in een negatieve reflex is wat boycots zo krachtig maakt.”
Er zijn nu verschillende initiatieven gaande die proberen voort te bouwen op het gevoel van cultureel isolement dat velen in Israël voelen.
Een, Speel over Israëlonder leiding van politiek strateeg Ashish Prashar, heeft tot doel Israël uit het Europese voetbal te verwijderen.
“We lanceerden onze campagne om Israël uit het voetbal te schoppen met een groot reclamebord op Times Square op 16 september, dezelfde dag als de VN (Onderzoekscommissie) rapport over genocide naar buiten kwam”, zei Prashar.
“Het idee is om een beroep te doen op wat zij de ‘integriteit van het spel’ noemen”, zei hij, en legde uit dat de campagne ondanks de “wapenstilstand” zou worden voortgezet. “We voeren een campagne op dezelfde manier als een verkiezingsstrategie. Ons volgende doel is om achter de UEFA (het bestuursorgaan van het Europese voetbal) in Zwitserland aan te gaan.”
“90 procent van de Israëlische wedstrijden wordt via de UEFA gespeeld”, zei Prashar. “Het schorsen ervan zou waarschijnlijk veel clubs, hun steden en de fans helpen. Alleen al de kosten van het bewaken van een Israëlische wedstrijd… kosten een fortuin. De meeste gemeenten kunnen het zich niet veroorloven. Andere stadions zijn gesloten, wat betekent dat fans niet kunnen gaan, en clubs verliezen kaartjesgeld, of ze worden verplaatst, wat betekent dat niemand geld verdient.”
‘Het gaat niet om voetbal’, zei hij. “Het gaat erom dat we de normalisering van Israël niet accepteren. Het institutionele verzet hiertegen is beangstigend. Dit zou niet over mensen of kleine groepen activisten moeten gaan. Dit zou over regeringen moeten gaan.”
