Geen ijs is kouder en harder dan schaatsen ijs.
De precisie die dit vereist heeft ervoor gezorgd dat Olympische schaatsers nog nooit om goud hebben gestreden op een tijdelijke indoorbaan Winterspelen Milaan Cortina 2026.
In hun streven naar maximaal glijden en minimale wrijving schakelden Olympische functionarissen ijskampioen Mark Messer in, een veteraan van zes eerdere Olympische schaatsbanen en de ijstechnicus die de leiding had over de Olympic Oval in Calgary, Canada – een van de snelste ijsbanen ter wereld met meer dan 300 records.
Messer gebruikt die ervaring sinds eind oktober om met één dunne laag ijs tegelijk te werken in het nieuwe speedwaystadion, gebouwd op een aangrenzend beursterrein in de stad Rho, net ten noorden van Milaan.
“Het is een van de grootste uitdagingen die ik heb gehad bij het maken van ijs”, zei Messer tijdens een interview minder dan twee weken na het begin van het proces.
IJskampioen Mark Messer poseert in het stadion waar de schaatswedstrijden zullen plaatsvinden tijdens de Olympische Winterspelen van 2026 aan de rand van Milaan, Italië.
Foto van AP/Luca Bruno
Als Goudhaartje een schaatser was, zou ijshockey-ijs middelhard zijn, voor snelle puckbewegingen en scherpe bochten. Kunstschaatsijs zou zachter zijn, waardoor afzetten voor sprongen mogelijk is, zodat het ijs bij de landing niet versplintert. Curlingijs is het zachtste en warmste van allemaal, voor gecontroleerd glijden.
Om het schaatsijs precies goed te laten zijn, moet het hard, koud en schoon zijn. En heel, heel soepel.
“De messen zijn zo scherp dat als er vuil in zit, het mes zijn scherpte verliest”, zei Messer, en de schaatser verliest snelheid.
Schaatser Enrico Fabris, die in 2006 twee Olympische gouden medailles won in Turijn, heeft zijn schaatsen ingeruild om adjunct-sportdirecteur te worden op de schaatslocatie in Rho. Voor hem betekent perfect ijs dat de omstandigheden voor alle schaatsers hetzelfde zijn – en als het snel ijs is, des te beter.
“Het is veel leuker om op dit ijs te schaatsen”, zei hij.
De eerste Olympische Spelen van Messer waren in Calgary in 1988 – de eerste keer dat schaatsen binnenshuis werd gehouden.
Ontvang dagelijks nationaal nieuws
Ontvang het beste nieuws, de politieke, economische en actuele krantenkoppen van de dag één keer per dag in uw inbox.
“Het gaf ons een aantal voordelen omdat we ons geen zorgen hoefden te maken over het weer, de wind of de regen”, zei hij.
Leden van het Canadese nationale schaatsteam oefenen op het ijs van de Olympic Oval in Calgary, Alta., vrijdag 11 juni 2021.
DE CANADESE PERS/Jeff McIntosh
Nu gaat Messer de uitdaging aan door de eerste ijskampioen te worden die een tijdelijke ijsbaan bouwt voor de Olympische Spelen.
Voordat hij in Italië aankwam, waren de arbeiders wekenlang bezig met het aanbrengen van isolatie om de vloer waterpas te maken. Vervolgens werd een netwerk van buizen en rubberen buizen die glycol vervoerden – een antivriesmiddel – naar -7 of -8 C gebracht om ijs te maken.
Water wordt door een zuiveringssysteem geleid, maar het mag niet te schoon zijn, anders wordt het gevormde ijs te broos. Precies de juiste hoeveelheid onzuiverheden “houdt het ijs bij elkaar”, zei Messer.
De eerste lagen water worden langzaam aangebracht met een spuitmond; nadat het ijs enkele centimeters heeft bereikt, wordt het wit geverfd – een hele dag werk – en worden de strepen toegevoegd om banen te vormen.
“De eerste duurt ongeveer 45 minuten. En zodra het vriest, gaan we terug en doen het opnieuw, en opnieuw, en opnieuw. Dus we doen het honderden keren”, zei Messer.
Naarmate het ijs dikker en stabieler wordt, brengen werknemers met slangen opeenvolgende lagen water aan. Messer bevestigt zijn slang aan hockeysticks om het verspreiden te vergemakkelijken.
Wat absoluut moet worden vermeden is vuil, stof of vorst; dit alles kan wrijving veroorzaken bij skaters en ze vertragen. Het doel is dat wanneer skaters pushen, “ze met de minste inspanning zo ver mogelijk kunnen komen”, zei Messer.
De Zamboni-ijsmachine speelt een sleutelrol bij het schoonhouden van de ijsbaan, het afsnijden van een laag en het sproeien van water om een nieuw oppervlak te maken.
Olympische ovale ijsmachine Mark Messer bestuurt de back-up ijsmachine tijdens een pauze in de actie op het 500 meter schaatsevenement voor mannen op de Olympische Winterspelen van 2010 in Vancouver.
DE CANADESE PERS/Adrian Wyld
Een uitdaging is om te meten hoe snel het water uit de resurfacing-machine op de tijdelijke ijsbaan bevriest.
Een andere is om het ijs op de juiste dikte te krijgen, zodat de zes ton zware Zamboni de isolatie, de rubberen buizen of het ijs zelf niet verdringt.
“Als je ermee wegrijdt, en er beweegt iets, dan gaat het bewegen. Dat willen we niet”, zei Messer.
Gerelateerd nieuws
Laatste aanpassingen
De ijsbaan onderging zijn eerste grote test op de 29e en 30e. November tijdens een Junior World Cup-evenement.
Op een permanente ijsbaan worden testevenementen meestal een jaar vóór de Olympische Spelen gehouden, waardoor er meer tijd is voor aanpassingen. “We hebben nog maar een heel klein venster om te leren”, erkende Messer.
De Nederlandse schaatser Kayo Vos, die bij de mannen de 1.000 meter neo-senior won, zei dat het ijs een beetje zacht was, maar Messer leek zich niet al te veel zorgen te maken.
“We zijn heel bescheiden begonnen om te starten, nu kunnen we beginnen met het veranderen van de temperaturen en proberen het sneller te maken en het toch als een veilig ijs te houden”, zei hij.
Het nauwkeurig afstemmen van de luchttemperatuur, de luchtvochtigheid en de ijstemperatuur moet methodisch gebeuren – rekening houdend met het feit dat er voor elk evenement 6.000 toeschouwers in de zaal aanwezig zullen zijn.
De volgende echte test is op 31 januari, wanneer de Olympiërs het ijs op gaan voor hun eerste training.
“80 procent van het werk is gedaan, maar het moeilijkste deel is de laatste 20 procent, waarbij we moeten proberen de waarden te vinden en de manier te vinden waarop de apparatuur moet worden gebruikt, zodat alle skaters dezelfde omstandigheden krijgen en alle skaters de beste omstandigheden krijgen”, zei Messer.
