Het was een oorlog gedreven door kolonialisme, begonnen met de bedoeling een zwakker land te vernederen, uitgevochten in naam van wraak en geleid door een racistische president.
Laat het dus aan president Trump over om grappen te maken over het legendarische voetbal over de Amerikaanse overwinning 178 jaar geleden in de Mexicaans-Amerikaanse oorlog.
Abraham Lincoln kreeg voor het eerst nationale aandacht door in het Congres de leugens van president Polk over de aanloop naar het conflict, dat duurde van april 1846 tot februari 1848, aan de kaak te stellen. Ulysses S. Grant noemde de oorlog “een van de meest onrechtvaardige die ooit is gevoerd”. Henry David Thoreau’s beroemde essay ‘Resistance to Civil Government’ werd gedeeltelijk geschreven als reactie op de Mexicaans-Amerikaanse oorlog, die hij omschreef als ‘het werk van relatief weinig individuen, die de staande regering als hun instrument gebruikten’.
Andere Amerikaanse iconen die destijds publiekelijk tegen waren: William Lloyd Garrison, Ralph Waldo Emerson en Frederick Douglass. Toch verklaarde Trump op 2 februari, de verjaardag van wat Mexico de Amerikaanse interventie noemt, dat een oorlog waarin de VS meer dan de helft van zijn zuidelijke buurland veroverden om geen andere reden dan zij wilden, een bewijs was van ‘de ongeëvenaarde kracht van de Amerikaanse geest’ en geleid werd door ‘goddelijke voorzienigheid’.
En als iemand zich nog steeds afvroeg waarom Trump zich geschikt zou voelen om gebeurtenissen van bijna 200 jaar geleden te herdenken, beweerde hij dat de klus nog niet was geklaard.
‘Ik heb kosten noch moeite gespaard’, riep hij, ‘bij het verdedigen van onze zuidgrens tegen invasie, het hooghouden van de rechtsstaat en het beschermen van ons thuisland tegen de krachten van het kwaad, geweld en vernietiging.’
Geen enkele president sinds de burgeroorlog heeft ooit in officiële proclamaties publiekelijk gepocht over de Mexicaans-Amerikaanse oorlog. Dat zou onbeleefd, politiek gevaarlijk, beledigend voor onze grootste handelspartner en ronduit raar zijn.
Natuurlijk deed Trump dat ook.
Zoals ik heb Ik heb er herhaaldelijk op gewezen in mijn columnsDe geschiedenis is een van de belangrijkste fronten van Trumpworld. Net als de farao’s en keizers van weleer gebruikt de president het verleden als wapen om zijn huidige acties en toekomstplannen te rechtvaardigen, waarbij hij gebeurtenissen uit het verleden weglaat en verfraait om in een oorlogszuchtige agenda te passen. Dit is tenslotte de man die de Golf van Mexico een nieuwe naam heeft gegeven De Amerikaanse Golf met een van zijn eerste proclamaties in zijn tweede termijn en heeft persbureaus bestraft die weigeren hieraan te voldoen.
Trump heeft blijk gegeven van een bijzondere obsessie met de Mexicaans-Amerikaanse oorlog en zijn architect Polk. De Wall Street Journal meldde vorig jaar dat de president zijn voorganger zag als een ‘vastgoedman’, wat hetzelfde is als Josef Stalin een liefhebber van grote jassen en borstelige snorren noemen.
Polk, voormalig gouverneur van Tennessee en voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, won het presidentschap in 1844 door te beloven de Verenigde Staten met alle mogelijke middelen uit te breiden. Hij annexeerde Texas ondanks de bezwaren van de Mexicaanse regering, probeerde Cuba van Spanje te kopen en tekende een verdrag met Groot-Brittannië dat voor de Verenigde Staten verzekerde wat nu Oregon, Washington, Idaho en delen van Montana en Wyoming is.
Maar de hoofdprijs voor Polk was het moderne Amerikaanse Zuidwesten, dat hij en zijn bondgenoten beschouwden als onontgonnen land, verspild aan Mexicanen van gemengd ras en noodzakelijk voor de Verenigde Staten om hun duidelijke bestemming te vervullen.
De toenmalige Mexicaanse president Andrés Manuel López Obrador, links, luistert terwijl president Trump spreekt tijdens een evenement in het Witte Huis op 8 juli 2020.
(Evan Vucci/Associated Press)
Hij probeerde eerst het gebied van Mexico te kopen; Toen het land weigerde, stuurde Polk troepen naar de Rio Grande en daagde hij de Mexicanen uit om aan te vallen. Toen ze dat deden, stapte Polk naar het Congres om een oorlogsverklaring te vragen, met het argument dat Mexico de Amerikanen lange tijd ‘ernstig onrecht’ had aangedaan, tot en met afpersingen en sterfgevallen, en dat er daarom iets aan moest worden gedaan.
‘Bij elke overweging van plicht en patriottisme worden we opgeroepen’, zei de president, ‘om met vastberadenheid de eer, rechten en belangen van ons land te verdedigen.’
Geen wonder dat Trump in zijn recente proclamatie de Mexicaans-Amerikaanse oorlog ‘legendarisch’ noemde.
Polk schoof opzij Verdrag van Guadalupe Hidalgodie een einde maakte aan de Mexicaans-Amerikaanse oorlog en landrechten en Amerikaans staatsburgerschap veiligstelde voor Mexicanen die besloten in hun nieuwe land te blijven. Veel van deze Mexicanen zagen hun eigendommen gekraakt of in beslag genomen door de rechtbanken van hun nieuwe natie. Inheemse volkeren dan hun aantal skydives en hun manier van leven werd weggevaagd. Blanke kolonisten en bedrijven trokken er snel naartoe om de enorme natuurlijke hulpbronnen van deze nieuwe gebieden te exploiteren, waardoor de oorspronkelijke bewoners tot vreemdelingen in hun eigen land werden gedegradeerd.
Geen wonder dat Trump kort na het begin van zijn tweede termijn een portret van Thomas Jefferson in de Oval Office verving door een portret van Polk.
Trump heeft van expansionisme een kenmerk van zijn tweede presidentschap gemaakt in een poging Groenland aan Denemarken te ontrukken en verwijst voortdurend naar Canada als “51e staatCritici beschuldigen hem ervan dat hij probeert een nieuw tijdperk van imperialisme in te luiden. Maar het enige wat hij doet is het voortzetten van de Mexicaans-Amerikaanse oorlog, die nooit echt is geëindigd.
Amerikanen staan sceptisch tegenover mensen met een bruine huidskleur sinds de dagen van de Alamoaltijd angstige Latino’s zijn één stap verwijderd van rebellie en moeten daarom altijd onderworpen worden. Mijn etnische groep heeft tot op de dag van vandaag te maken gehad met lynchpartijen, juridische segregatie en stereotypering. Dit is de mentaliteit en de erfenis waar Trump op vertrouwt deportatie vloedhet draaiboek dat hij gebruikt om mensen zonder papieren te vervolgen met demoniserende taal en grootschalige leugens.
De relatie tussen de VS en Mexico zal altijd beladen blijven; onze relatie is gewoon te ingewikkeld. Maar toen een andere Amerikaanse president de honderdste verjaardag van de Mexicaans-Amerikaanse oorlog herdacht, was zijn aanpak heel anders.
In 1947 werd Harry S. Truman de eerste Amerikaanse opperbevelhebber die Mexico-Stad bezocht. Tijdens een staatsdiner in het Nationaal Paleis erkende hij dat ‘het dwaas zou zijn om te doen alsof fundamentele verschillen in politieke filosofieën niet bestaan’ en verwees hij eufemistisch naar de Mexicaans-Amerikaanse oorlog als een ‘vreselijk geschil tussen onze eigen staten’.
Mensen bezoeken op 14 augustus 2019 het monument Niños Héroes (Boy Heroes) in Chapultepec Park in Mexico-Stad.
(Rodrigo Arangua/AFP/Getty Images)
Maar Truman bracht de rest van de toespraak door met het prediken van een bondgenoot in een nieuwe wereld waarin Mexico en de Verenigde Staten elkaar niet als vijanden, maar als vrienden zouden moeten zien.
“Ook al is de weg lang en vermoeiend. Die leidt naar een goede buurt zo breed als de wereld, we zullen die samen afleggen”, zei Truman tegen de dankbare menigte. “Onze twee landen zullen elkaar niet in de steek laten.”
De volgende dag bezocht de president een heiligdom voor de Niños Héroes – Boy Heroes, zes militaire tienercadetten die sneuvelden in een van de laatste veldslagen van de Mexicaans-Amerikaanse oorlog en zo een verheven plaats in de Mexicaanse psyche innemen. Truman plaatste tot verbazing van zijn gastheren een krans op het monument.
‘Overdag’, zo meldde de New York Times, ‘schreeuwden mensen zijn naam met het onvermijdelijke ‘viva’, overal waar Amerikaanse burgers op straat of in cafés verschenen.’
Tegenwoordig zal ‘viva’ zeker geen woord zijn dat Mexicanen gebruiken als ze de naam van Trump zeggen.
