Margraten, Nederland – Sinds een Amerikaanse militaire begraafplaats in Zuid-Holland twee displays verwijderde waarop zwarte troepen werden erkend die hielpen bij de bevrijding van Europa van de nazi’s, hebben bezoekers het gastenboek gevuld met bezwaren.
Molly Quell / AP
Ergens dit voorjaar heeft de American Battle Monuments Commission, de Amerikaanse overheidsinstantie die verantwoordelijk is voor het onderhoud van gedenktekens buiten de VS, de panelen verwijderd van het bezoekerscentrum op de Amerikaanse begraafplaats in Margraten, de laatste rustplaats van zo’n 8.300 Amerikaanse soldaten, genesteld in glooiende heuvels vlakbij de grens met België en Duitsland.
De stap kwam nadat president Trump een reeks uitvoerende bevelen had uitgevaardigd die een einde maakten aan diversiteits-, gelijkheids- en inclusieprogramma’s. ‘Ons land zal niet meer wakker zijn’, zei hij in maart in een toespraak voor het Congres.
De verwijdering, uitgevoerd zonder publieke uitleg, heeft Nederlandse functionarissen, families van Amerikaanse soldaten en lokale bewoners boos gemaakt die het Amerikaanse offer eren door de graven te verzorgen.
De Amerikaanse ambassadeur in Nederland, Joe Popolo, leek het verwijderen van schermen te steunen. “De borden bij Margraten zijn niet bedoeld om een agenda te promoten die Amerika bekritiseert”, schreef hij op sociale media na een bezoek aan de begraafplaats nadat het dispuut uitbrak. Popolo weigerde een verzoek om commentaar.
Het ene scherm vertelde het verhaal van de 23-jarige George H. Pruitt, een zwarte soldaat begraven op de begraafplaats die stierf toen hij in 1945 een kameraad probeerde te redden van de verdrinkingsdood. Het andere beschreef het Amerikaanse beleid van rassenscheiding tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Peter Dejong/AP 
Ongeveer 1 miljoen zwarte soldaten namen tijdens de oorlog dienst in het Amerikaanse leger en dienden in afzonderlijke eenheden, waarbij ze voornamelijk ondergeschikte banen deden, maar ook vochten in sommige gevechtsmissies. Een geheel zwarte eenheid groef duizenden graven in Margraten tijdens het brute hongersnoodseizoen 1944-45 in het door Duitsland bezette Nederland, bekend als de Hongerwinter.
Cor Linssen, de 79-jarige zoon van een zwarte Amerikaanse soldaat en een Nederlandse moeder, is een van degenen die zich verzetten tegen het verwijderen van de panelen.
Linssen groeide op ongeveer 50 kilometer afstand van de begraafplaats, en hoewel hij pas op latere leeftijd hoorde wie zijn vader was, wist hij dat hij de zoon was van een zwarte soldaat.
“Toen ik werd geboren, dacht de verpleegster dat er iets mis met mij was, omdat ik de verkeerde kleur had”, vertelde hij aan Associated Press. “Ik was het enige donkere kind op school.”
Linssen bezocht samen met een groep andere kinderen van zwarte soldaten, inmiddels allemaal in de zeventig en tachtig, in februari 2025 de begraafplaats om de panelen te bekijken.
“Het is een belangrijk onderdeel van het verhaal”, aldus Linssen. ‘Ze zouden de panelen terug moeten plaatsen.’
Na maanden van mysterie rond de verdwijning van de panelen hebben twee mediaorganisaties – de Jewish Telegraphic Agency (JTA) en online outlet Dutch News – deze maand e-mails vrijgegeven die waren verkregen via een verzoek uit de Amerikaanse Freedom of Information Act, waaruit bleek dat het DEI-beleid van Trump de commissie er rechtstreeks toe aanzette de panelen te verwijderen.
Het Witte Huis reageerde niet op vragen van AP over de verwijderde panelen.
De Amerikaanse Battle Monuments Commission reageerde niet op AP-vragen over de onthullingen. Eerder vertelde de ABMC de AP dat het panel dat segregatie besprak “niet binnen de missie van herinnering viel”.
Er stond ook dat het paneel op Pruitt was “weggedraaid”. Op het vervangende paneel is Leslie Loveland afgebeeld, een blanke soldaat die in 1945 in Duitsland sneuvelde en begraven ligt in Margraten.
De voorzitter van de Black Liberators Foundation en de Nederlandse senator Theo Bovens zei dat zijn organisatie, die aandrong op de panelen in het bezoekerscentrum, niet op de hoogte was gesteld van de verwijdering ervan. Hij vertelde de AP dat het “vreemd” is dat de Amerikaanse commissie van mening is dat de panelen niet in hun missie zijn sinds ze ze in 2024 hebben geplaatst.
‘Er is iets veranderd in de Verenigde Staten’, zei hij.
Bovens, afkomstig uit de omgeving van Margraten, is een van de duizenden inwoners die de graven op de begraafplaats verzorgt. Mensen die een graf adopteren, bezoeken het regelmatig en laten bloemen achter op de verjaardag van de gevallen soldaat en op andere feestdagen. Vaak wordt de verantwoordelijkheid doorgegeven aan Nederlandse families en bestaat er een wachtlijst voor het adopteren van graven van Amerikaanse soldaten.
Zowel de stad als de provincie waar de begraafplaats ligt, hebben de panelen teruggevorderd. In november werden de panelen in een Nederlands televisieprogramma nagebootst en buiten de begraafplaats geïnstalleerd, waar ze snel door de politie werden verwijderd. De show zoekt nu een vaste locatie voor hen.
De Black Liberators proberen ook een permanente plek te vinden voor een gedenkteken voor de zwarte soldaten die hun leven gaven om de Nederlanders te bevrijden.
Op het Amerikaplein, tegenover het stadhuis van Eijsden-Margraten, ligt een klein park vernoemd naar Jefferson Wiggins, een zwarte soldaat die op 19-jarige leeftijd veel van de graven in Margraten groef toen hij in Nederland gestationeerd was.
In zijn memoires, postuum gepubliceerd in 2014, beschrijft hij de begrafenis van de lichamen van zijn blanke kameraden, met wie hij tijdens hun leven geen verbroedering mocht hebben.
Toen zwarte soldaten in de Tweede Wereldoorlog naar Europa kwamen, ‘vonden ze mensen die hen accepteerden, die hen verwelkomden, die hen behandelden als de helden die ze waren. En dat geldt ook voor Nederland’, zegt Linda Hervieux, wier boek ‘Forgotten’ de zwarte soldaten beschrijft die op D-Day vochten en de segregatie waarmee ze thuis te maken kregen.
Het verwijderen van de panelen, zei ze, “volgt een historisch patroon van het schrijven van de verhalen van gekleurde mannen en vrouwen in de Verenigde Staten.”
