PHet roteren van onze digitale soevereiniteit is essentieel. De uitdaging is waarom Europese besluitvormers dat wel zijn bijeenkomst in Berlijn op dinsdag in opdracht van de Duitse bondskanselier Friedrich Merz en de Franse president Emmanuel Macron. Als individuen besteden we vier tot vijf uur per dag aan toegang tot internet via onze smartphones en andere apparaten, van sociale netwerken tot online winkelen tot AI-assistenten. Het is daarom essentieel dat we controle hebben over hoe de digitale ruimte is georganiseerd, gestructureerd en gereguleerd.
Europa is al begonnen. Tussen 2022 en 2024 werden de digitale wetten van de EU aangenomen door een overweldigende meerderheid van de EP-leden en unaniem door alle lidstaten. De Digital Services Act, de Digital Markets Act, de Data Act en de AI Act vormen de gemeenschappelijke basis die onze kinderen, burgers, bedrijven en democratieën beschermt tegen alle vormen van misbruik in de informatieruimte. Deze vier grote wetten weerspiegelen onze kernwaarden en de beginselen van de rechtsstaat. Ze vormen het meest geavanceerde digitale juridische raamwerk ter wereld. Europa kan er trots op zijn.
De enorme digitale markt van de EU staat open voor iedereen. Maar wie ervan wil profiteren, moet aan onze voorwaarden voldoen. We moeten niet bang zijn om wie dan ook te mishagen: als je de regels niet respecteert, heb je geen toegang tot de markt. Dit is hoe onze grootste handelspartners werken. Zien de VS of China er ooit van af om hun eigen wetten af te dwingen alleen maar om ons een plezier te doen? We moeten onze wetten onmiddellijk toepassen. Dit moet de eerste uitdrukking zijn van de Europese digitale soevereiniteit.
De VS, China, Rusland en Europa – de nieuwe door de staat gecontroleerde digitale imperiums – promoten elk hun eigen visie op de informatieruimte, gevormd door hun waarden, prioriteiten en hun relatie tot de markt en de staat. Het Amerikaanse model is gebouwd op het primaat van particuliere actoren en minimaal toezicht – een ultraliberaal systeem waarin een paar grote bedrijven (Google, Apple, Meta, Amazon en Microsoft) de cyberspace domineren en proberen hun normen, hun wereldbeeld en de verslaving die daaruit volgt op te leggen.
China heeft het tegenovergestelde pad gekozen. Het berust op controle en afsluiting, massatoezicht en de verdediging van lokale normen. Het is gebaseerd op een autonome digitale infrastructuur – cloud, 5G, AI – ondersteund door nationale kampioenen zoals Huawei, ByteDance en Alibaba. De staat controleert alles: hij controleert de inhoud en gebruikt data als politieke, geopolitieke en commerciële hefboomwerking.
Rusland gaat nog verder. Het beschouwt de informatieruimte en cyberspace als verlengstukken van zijn territorium. Moskou beweert informatiesoevereiniteit, roept op tot een ‘multipolair’ internetbeheersmodel en legt strikte inhoudscontroles op in naam van de veiligheid en de nationale cohesie. De Russische informatieoorlogscampagnes zijn, zoals we weten, het favoriete instrument van Rusland om de opinie te vormen, democratieën te destabiliseren en zijn geopolitieke doelstellingen te bevorderen.
Geconfronteerd met een ongebreideld liberalisme aan de ene kant en een autoritair dirigisme aan de andere kant, is de EU haar eigen weg gegaan. Het land heeft ervoor gekozen te vertrouwen op de kracht van zijn interne markt, die 450 miljoen burgers omvat. Die keuze vergt politieke moed: de moed om die macht feilloos in te zetten bij elke onderhandeling. Het Europese juridische arsenaal voor de informatieruimte is ontworpen om de samenhang te waarborgen, gebruikers te beschermen, transparantie te garanderen en de fundamenten van onze democratieën te beschermen. Dan zou je verbaasd kunnen zijn dat sommigen nu zo hard werken om het te verzwakken; methodisch de vier pijlers van onze digitale ruimte doorsnijden?
Wij kunnen ons niet laten intimideren. We moeten ons verzetten tegen elke poging om deze wetten te ontrafelen, door middel van “omnibuswetten” of anderszins, slechts enkele maanden nadat ze van kracht zijn geworden, onder het mom van vereenvoudiging of het verhelpen van een zogenaamde “anti-innovatie”-vooringenomenheid. Niemand laat zich voor de gek houden door de transatlantische oorsprong van deze pogingen. Laten we dus geen nuttige idioten zijn. De tweede uitdrukking van onze digitale soevereiniteit moet het koste wat kost beschermen van de integriteit van onze digitale juridische pijlers zijn, ook op geopolitiek niveau.
Soevereiniteit wordt niet gekocht, maar opgebouwd. Zonder zijn eigen wereldwijd dominante digitale bedrijven kan Europa alleen een geloofwaardige en duurzame soevereiniteit laten gelden door ambitieuze regelgeving, enorme investeringen, uitmuntende innovatie, gecoördineerde inspanningen en de ontwikkeling van zijn talent te combineren.
Het moet investeren in onderzoek en kritieke infrastructuur: soevereine clouddiensten, netwerken en satellieten, halfgeleiders. Het moet het Europese ecosysteem in de hele waardeketen ondersteunen: AI en algoritmen, cyberbeveiliging, kwantumtechnologieën en datacentra. Het moet veel meer digitale experts van topniveau opleiden en aantrekken. En het moet de opkomst bevorderen van industriële kampioenen die kunnen concurreren met grote technologie, door het financieren van startups, het consolideren van innovatieve MKB-bedrijven en het bouwen van inheemse Europese platforms.
na nieuwsbriefpromotie
Om dit te bereiken is een echte interne kapitaalmarkt essentieel, die Europa een financiële slagkracht geeft die vergelijkbaar is met die van de VS. Alleen dan zullen onze projecten verder gaan dan prototypes of pronkstukken en mondiale standaarden worden.
Digitale autonomie vereist ook dat we ons bevrijden van jurisdicties buiten Europa die onze gegevens controleren – zoals de VS Patriotwet En De wolkenwet – en lokalisatie en certificering van onze kritieke infrastructuur, terwijl de rol van open source-oplossingen wordt uitgebreid. Dit is de derde uitdrukking van onze digitale soevereiniteit: het weerstaan van druk van buitenaf en het doen gelden van de kracht en ondoordringbaarheid van onze soevereine infrastructuur.
