Mensen lopen op de promenade voor het congrescentrum waar op 19 januari de jaarlijkse bijeenkomst van het World Economy Forum plaatsvindt in Davos, Zwitserland. (Markus Schreiber/AP)
(Blijf het transportnieuws op de hoogte: Ontvang TTNews in uw inbox.)
DAVOS, Zwitserland – De beloften van president Donald Trump om een sweep uit te lokken douanestrijd met Europa Door zijn wil te verwerven om de controle over Groenland over te nemen, zijn veel van Amerika’s nauwste bondgenoten gewaarschuwd voor een breuk met Washington, die het NAVO-bondgenootschap dat ooit onwankelbaar leek, zou vernietigen.
Op 20 januari noemde de topfunctionaris van de Europese Unie de geplande nieuwe tarieven van Trump op Groenland een “fout” en trok hij de geloofwaardigheid van Trump in twijfel. De Franse president Emmanuel Macron zei dat de Europese Unie wraak kan nemen op haar oude bondgenoot door een van haar krachtigste economische instrumenten in te zetten, in de volksmond bekend als een handelsbazooka.
Trump gaat er prat op dat hij steeds meer druk uitoefent om via een sterke positie te onderhandelen. Het is de bedoeling dat hij op 20 januari – de verjaardag van zijn inauguratie – vertrekt naar het World Economic Forum in Davos, Zwitserland, een locatie die hem de kans zou kunnen geven de spanningen net zo snel te bezweren als hij heeft geprobeerd ze op te stoken.
Maar de Europese leiders – die zich ingraven en beloven Denemarken en zijn semi-autonome controle over Groenland te verdedigen – proberen misschien net zo hard om een buitengewoon moment het hoofd te bieden met hun eigen vertoon van felle vastberadenheid.
Dat zou Trumps kansen kunnen schaden om een snelle manier te vinden om de crisis om te keren. En zelfs nu de woede over de escalerende roep van Trump om Amerikaanse controle over het grote Arctische eiland op het punt staat de jaarlijkse bijeenkomst van de elite in Zwitserland te overspoelen, drong de leider van Groenland aan op respect voor zijn territoriale integriteit, waarbij hij zei dat erkenning van het internationaal recht ‘geen spel’ is.
Europa werkt aan een pakket ter ondersteuning van de veiligheid in het Noordpoolgebied.
En de kern hiervan zal het basisprincipe zijn:
het is aan soevereine mensen om hun eigen toekomst te bepalen. pic.twitter.com/9K6ErVXx5r
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) 20 januari 2026
Voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, heeft zich verzet tegen de aankondiging van Trump dat er vanaf februari een invoerbelasting van 10% zal worden geheven op goederen uit acht Europese landen die zich rond NAVO-bondgenoot Denemarken hebben verzameld. Groenland is een semi-autonoom gebied in Denemarken.
‘De Europese Unie en de Verenigde Staten zijn het daar over eens handelsovereenkomst van afgelopen juli‘ zei Von der Leyen in Davos. ‘En zowel in de politiek als in het zakenleven geldt: afspraak is afspraak. En als vrienden elkaar de hand schudden, moet dat iets betekenen.”
“Wij beschouwen het volk van de Verenigde Staten niet alleen als onze bondgenoten, maar ook als onze vrienden. En ons in een neerwaartse spiraal storten zou alleen maar de tegenstanders helpen die we allebei zo graag willen buiten het strategische landschap houden”, voegde ze eraan toe.
Ze beloofde dat de reactie van de EU “onwrikbaar, verenigd en proportioneel” zal zijn.
— Snelle respons 47 (@RapidResponse47) 20 januari 2026
Het hardere standpunt leek in strijd te zijn met de aanpak van veel Europese leiders sinds Trump weer aan de macht kwam, die vooral bestond uit het zeggen van aardige dingen over Trump in een poging bij hem in de gunst te blijven, terwijl hij verwoed andere wegen bewandelde om een compromis te vinden. Het voortdurende aandringen van de president de afgelopen weken dat niets minder dan de VS die op de een of andere manier eigenaar zijn van Groenland onaanvaardbaar is, stelt de grenzen van de zachtere aanpak op de proef.
Trump zegt dat de VS het grondgebied nodig hebben om mogelijke bedreigingen van China en Rusland af te schrikken. Trump, die op 21 januari in Davos zou spreken, zei op sociale media dat hij had ingestemd met ‘een bijeenkomst van de verschillende partijen’ daar. De Amerikaanse minister van Financiën, Scott Bessent, benadrukte intussen dat de Amerikaanse betrekkingen met Europa “nog nooit zo nauw zijn geweest” en drong er bij de handelspartners op aan “diep adem te halen”.
Toch zei premier Mette Frederiksen in het Deense parlement dat “het ergste nog in het verschiet ligt”. Ze zei dat “we nooit conflicten hebben gezocht. We hebben consequent samenwerking gezocht.”
‘Geen spel’
De premier van Groenland, Jens-Frederik Nielsen, zei op een persconferentie in de hoofdstad van het eiland, Nuuk, dat “we het internationale recht en de territoriale integriteit moeten respecteren.” Hij zei dat deze principes de westerse democratieën zouden moeten verenigen en zei dat hij dankbaar was voor de steun van EU-bondgenoten.
“Internationaal recht, het is geen spel”, zei hij. “We zijn al vele, vele, vele jaren een nauwe en loyale bondgenoot van de Verenigde Staten en van de NAVO. We kunnen in dat kader veel meer doen. We zijn bereid om veel meer samen te werken, maar uiteraard met wederzijds respect, en als we dat niet kunnen zien, zal het heel moeilijk zijn om een goed en betrouwbaar partnerschap te hebben.”
De dreigementen van Trump hebben geleid tot verontwaardiging en een golf van diplomatieke activiteit in heel Europa, nu de leiders mogelijke tegenmaatregelen overwegen, waaronder vergeldingstarieven en het allereerste gebruik van het anti-dwanginstrument van de EU.
Dit anti-dwanginstrument staat onofficieel bekend als de ‘handelsbazooka’ en kan sancties treffen tegen personen of instellingen die onnodige druk uitoefenen op de EU. De EU beschikt over twee andere belangrijke economische instrumenten die zij kan gebruiken om druk uit te oefenen op Washington: nieuwe tarieven of een opschorting van de handelsovereenkomst tussen de VS en de EU.
Wij geven de voorkeur aan wetenschap boven complottheorieën, aan de rechtsstaat boven geweld, aan dialoog boven bedreigingen.
Wij geven de voorkeur aan wetenschap boven samenzwering, aan de rechtsstaat boven de sterksten, aan dialoog boven bedreigingen. pic.twitter.com/e4qK6mdFsa
— Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) 20 januari 2026
Macron waarschuwde in Davos dat de extra tarieven de EU zouden kunnen dwingen om voor het eerst haar anti-handhavingsmechanisme tegen de VS in te zetten.
“Kun je je dat voorstellen?” zei hij, met het argument dat de geallieerde landen zich in plaats daarvan zouden moeten concentreren op het brengen van vrede in Oekraïne. “Dit is gek.”
Over het geheel genomen zei hij dat het mechanisme “een krachtig instrument is en dat we niet moeten aarzelen om het in de huidige barre omstandigheden te implementeren.”
Trump stuurde eerder een sms van Macron waarin de Franse president een bijeenkomst van leden van de Groep van Zeven geïndustrialiseerde democratieën in Parijs voorstelde na de bijeenkomst in Davos. Een functionaris die dicht bij Macron stond en anoniem sprak, in overeenstemming met de gebruikelijke praktijk van het Franse presidentschap, bevestigde dat de door Trump gedeelde boodschap oprecht is.
In zijn laatste dreigement met tarieven gaf Trump aan dat de invoerrechten een vergelding zouden zijn voor de inzet van symbolische aantallen troepen uit Europese landen naar Groenland vorige week – hoewel hij ook suggereerde dat hij de tarieven gebruikte als hefboom om met Denemarken te onderhandelen.
Newsom dringt er bij Europa op aan ‘ruggengraat’ te tonen
Gouverneur van Californië, Gavin Newsom, sprak aan de zijlijn van Davos en noemde de reactie van Europa op de tariefbedreigingen van Trump “zielig” en “beschamend” en riep de Europese leiders op zich te verenigen en in opstand te komen tegen de Verenigde Staten.
>>@CAGovernor Gavin Newsom tegen wereldleiders en miljardairs in Davos: het is tijd om geld te besparen. Wees geen medeplichtige. Zorg voor een ruggengraat. Trump zal je voor de gek houden. pic.twitter.com/2DY75mVyFH
— Gouverneur Newsom Persbureau (@GovPressOffice) 20 januari 2026
“Het is tijd om serieus te worden en op te houden medeplichtig te zijn”, zei Newsom tegen verslaggevers. “Het is tijd om groot en stevig te staan en een ruggengraat te hebben.”
De Europese geldschieters van Groenland hebben ook gekeken naar het opzetten van een meer permanente militaire aanwezigheid om de veiligheid in het Noordpoolgebied te helpen garanderen, een belangrijke eis van de Verenigde Staten, zei de Zweedse minister van Defensie Pål Jonson.
In Moskou verwierp de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergey Lavrov krachtig elk voornemen van Rusland en China om Groenland te bedreigen, terwijl hij Groenland ook omschreef als een “koloniale winst” voor Denemarken. Op een persconferentie zei hij dat “Groenland in principe geen natuurlijk onderdeel van Denemarken is.”
Spanningen rond de Chagos-eilanden
In een ander teken van spanning tussen de bondgenoten verdedigde de Britse regering op 20 januari haar besluit om de soevereiniteit over de Chagos-eilanden aan Mauritius over te dragen, nadat Trump het plan had aangevallen, dat zijn regering eerder steunde.
Trump zei dat het opgeven van de afgelegen archipel in de Indische Oceaan, de thuisbasis van een strategisch belangrijke Amerikaanse marine- en bommenwerpersbasis, een dwaze zet was die aantoont waarom hij Groenland moet overnemen.
In een toespraak tot wetgevers in het Britse parlement op 21 januari zei de voorzitter van het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden, Mike Johnson (R-La.), dat hij hoopte “de wateren te kalmeren”, aangezien Trump de transatlantische relatie verwart met zijn wens om Groenland over te nemen.
Johnson zei dat de VS en Groot-Brittannië “altijd in staat zijn geweest om onze meningsverschillen als vrienden rustig te verwerken. Dat zullen we blijven doen.”
Geschreven door Jamey Keaten, Emma Burrows en Will Weissert. Burrows gerapporteerd vanuit Nuuk, Groenland. Weissert rapporteerde vanuit Washington. AP-schrijvers Sylvie Corbet in Parijs, Jill Lawless in Londen en Lorne Cook in Brussel hebben bijgedragen aan dit rapport.
