De politie in Japan heeft een man aangeklaagd voor het ongeoorloofd reproduceren van een door AI gegenereerd beeld. Aangenomen wordt dat dit de allereerste rechtszaak in Japan is waarin een door AI gegenereerde afbeelding is behandeld als een auteursrechtelijk beschermd werk onder de auteursrechtwetgeving van het land.
Volgens Yomiuri Shimbun en af gezien Dexertode zaak betreft een door AI gegenereerd beeld dat in 2024 werd gecreëerd met behulp van gestage verspreiding van een man van in de twintig uit de Japanse prefectuur Chiba. Deze afbeelding werd vervolgens zonder toestemming hergebruikt door een 27-jarige man (ook uit Chiba) voor de omslag van zijn in de handel verkrijgbare boek.
De oorspronkelijke maker van de afbeelding vertelde de Yomiuri Shimbun dat hij meer dan 20.000 aanwijzingen had gebruikt om de uiteindelijke afbeelding te genereren. De politie beweert dat de maker voldoende betrokken was bij de creatie van het AI-beeld, en de zaak is doorverwezen naar het Openbaar Ministerie van het district Chiba.
De Japanse auteursrechtwet definieert een auteursrechtelijk beschermd werk als een ‘creatief geproduceerde uiting van gedachten of gevoelens die binnen het literaire, academische, artistieke of muzikale domein valt’. Met betrekking tot de vraag of een door AI gegenereerde afbeelding al dan niet auteursrechtelijk beschermd kan zijn, heeft het Deense Agentschap voor Cultuur dat gedaan vermeld dat een AI-beeld dat is gegenereerd zonder instructies of zeer basale instructies van een mens geen ‘creatief geproduceerde uiting van gedachte of emotie’ is en daarom niet wordt beschouwd als te voldoen aan de vereisten om een auteursrechtelijk beschermd werk te zijn.
Als iemand AI echter heeft gebruikt als hulpmiddel om op creatieve wijze gedachten of gevoelens te uiten, kan de door AI gegenereerde output worden beschouwd als een auteursrechtelijk beschermd werk. Dit moet van geval tot geval worden besloten. Het proces achter de creatie van het specifieke, door AI gegenereerde beeld moet worden bekeken om te bepalen of het als creatief genoeg kan worden beschouwd om als auteursrechtelijk beschermd werk te worden aangemerkt. Belangrijke criteria zijn de hoeveelheid gedetailleerde berichten, de verfijning van instructies bij herhaalde generatiepogingen en creatieve keuzes of wijzigingen in de output.
Deze zaak is echter de eerste in zijn soort zonder enig juridisch precedent. In een gesprek met de Yomiuri Shimbun zei een juridisch expert op het gebied van AI en auteursrecht van de Fukui Bar Association dat als de aanwijzingen gedetailleerd en specifiek genoeg zijn, een door AI gegenereerde output als een auteursrechtelijk beschermd werk kan worden beschouwd. Kortom, het resulterende uiteindelijke beeld wordt beoordeeld op basis van hoe nauw het wordt geacht overeen te komen met de oorspronkelijke visie van de maker, die wordt bepaald door hoe gedetailleerd en specifiek de berichten en hun herzieningen zijn. “Het is cruciaal om te bepalen of de persoon die ons heeft gegeven aanmoedigt om een bepaald, voorspeld resultaat te bereiken”, aldus de advocaat.
Aan de andere kant heeft AI-gegenereerde inhoud die lijkt op bestaande auteursrechtelijk beschermde werken de laatste tijd voor veel opschudding gezorgd in Japan. Dit is vooral het geval bij door Sora 2 gegenereerde videoclips waarin bekende Japanse karakters voorkomen. De Japanse regering en een organisatie die grote creatieve grootmachten vertegenwoordigt, zoals Bandai Namco, Studio Ghibli en Square Enix eiste dat OpenAI zou stoppen met het ongeautoriseerd trainen op Japanse IP’s.
Fotograaf: Gabby Jones/Bloomberg via Getty Images.
Verity Townsend is een in Japan gevestigde freelanceschrijver die eerder werkte als redacteur, bijdrager en vertaler voor gamingnieuwssite Automaton West. Ook heeft ze voor diverse publicaties over de Japanse cultuur en film geschreven.
