In een van zijn laatste missies Op sociale media klaagde president Trump dat hij niet genoeg krediet kreeg voor het “totaal vernietigen van het Iraanse terroristische regime, zowel militair, economisch als anderszins.”
‘We hebben ongeëvenaarde vuurkracht, onbeperkte munitie en veel tijd’, schreef hij over een oorlog die de mondiale olievoorziening heeft verlamd. sterk gestegen gasprijzenheeft de Amerikaanse belastingbetaler miljarden gekost, heeft duizenden doden en gewonden veroorzaakt en heeft tot dusver Trumps eigen beleid getrotseerd “korte termijn” tijdschema.
“Kijk wat er vandaag met deze krankzinnige varkens gebeurt”, voegde Trump eraan toe. “Ze vermoorden al 47 jaar lang onschuldige mensen over de hele wereld, en nu, als de 47e president van de Verenigde Staten, vermoord ik ze. Wat een eer om dat te doen!”
Volgens experts in presidentiële retoriek en propaganda hebben Trump en andere topfunctionarissen in zijn regering – met name minister van Defensie Pete Hegseth – de afgelopen dagen herhaaldelijk vertrouwen en macht in Iran geprojecteerd op een ruwe en triomfantelijke toon die ongekend is voor Amerikaanse presidenten in oorlogstijd en hun kabinetsleden.
Ze hebben de oorlog consequent beschreven in termen van hoe hard de VS Iran treft, in plaats van waarom dat zou moeten. Ze hebben gesproken over het vernietigen van de Iraanse marine en luchtmacht, het wegvagen van het leiderschap van Iran, en het wereldwijd ‘meer gerespecteerd’ maken van de Verenigde Staten dan ooit tevoren, onder meer door geen genade te tonen.
“Het was nooit de bedoeling dat het een eerlijk gevecht zou zijn, en het is ook geen eerlijk gevecht. We hebben ze verslagen terwijl ze in de problemen zaten, en dat is precies hoe het zou moeten zijn,” zei Hegseth.
Wat ontbreekt is de plechtigheid van voormalige krijgsheren tegenover dode Amerikaanse soldaten, een koppige vijand en een onzekere tactische positie, vervangen door een boodschap van Amerikaanse meedogenloosheid – van minachting voor Iran in plaats van zorg voor zijn burgers of focus op de Amerikaanse idealen waarrond Amerikaanse presidenten lange tijd hebben geprobeerd de wereld te verenigen, vooral in tijden van oorlog.
“In een tijd waarin mensen de gevolgen van de oorlog kunnen zien als ze hun benzinetank tanken en als er Amerikaanse slachtoffers zijn gevallen, is de triomfalistische toon gewoon niet iets wat een president gewoonlijk doet”, zegt Robert C. Rowland, hoogleraar retoriek aan de Universiteit van Kansas en auteur van het boek ‘The Rhetoric of Donald Trump: Nationalist Populism and American Demo.’
‘Veel presidenten wilden die toon niet vanwege persoonlijke morele redenen,’ zei Rowland, ‘maar ze weten ook dat het averechts kan werken als dingen niet goed gaan.’
James J. Kimble, communicatieprofessor en propagandahistoricus aan de Seton Hall University, zei dat Amerikaanse presidenten tijdens oorlogstijd “over het algemeen” een respectvolle toon hebben aangeslagen, hoewel er enkele uitzonderingen zijn. President Truman, die het laten vallen van atoombommen op Japan rechtvaardigde, schreef: “als je met een beest te maken krijgtje moet hem als een beest behandelen”, terwijl de Verenigde Staten posters uit de Tweede Wereldoorlog produceerden die bedoeld waren om “de Duitse vijand te demoniseren en te ontmenselijken”, merkte hij op.
Toch waren de berichten van Trump – inclusief zijn ‘uitgesproken vreugde over de dood van buitenlandse strijders’ – ‘veel grover’, zei Kimble.
“Het gaat verder dan het idee om de vijand op het slagveld te verslaan, en meer in de richting van een soort nederlaag als vernedering – opzettelijke vernedering”, zei hij. “Het is pesten op het schoolplein, gecombineerd met fysiek geweld.”
Gevraagd naar de retoriek van Trump zei woordvoerster Anna Kelly van het Witte Huis dat Trump “er altijd trots op zal zijn de ongelooflijke prestaties van onze dappere militairen te erkennen.”
‘Onder het beslissende leiderschap van president Trump bereiken of overtreffen de heldhaftige strijders van Amerika al hun doelstellingen tijdens Operatie Epic Fury’, zei ze. “De traditionele media willen dat we onze excuses aanbieden voor het benadrukken van het ongelooflijke succes van het Amerikaanse leger, maar het Witte Huis zal doorgaan met het presenteren van de vele voorbeelden van Iraanse ballistische raketten, productiefaciliteiten en dromen over het bezit van een kernwapen die in realtime worden vernietigd.”
Trump heeft zijn politieke carrière opgebouwd rond botte retoriek, en zijn boodschappen over Iran hebben applaus gekregen van zijn aanhangers. Uit peilingen is gebleken dat het publiek dat wel is sterk verdeeld in de oorlog – tekening veel minder publieke steun dan eerdere oorlogen, maar brede steun van de Republikeinen.
De perssecretaris van het Witte Huis, Karoline Leavitt, heeft de media ervan beschuldigd de ‘duidelijke’ doelen te negeren die de president en anderen zich hebben gesteld voor de oorlogsinspanningen, waaronder het vernietigen van de raketsystemen van Iran, het verhinderen dat het land een kernwapen ontwikkelt en het stoppen van wat Trump ‘voelde’ als een aanstaande aanval op de Verenigde Staten.
Trump en Hegseth zijn echter zelf van dat kader afgedwaald met hun botte retoriek en hun focus op de moord op Opperste Leider Ayatollah Ali Khamenei en andere Iraanse leiders.
Trump heeft berichten afgewezen dat de VS een Iraanse school vol kinderen hebben gebombardeerd door te suggereren dat Iran desondanks feitelijk verantwoordelijk zou kunnen zijn geweest rapporteerde bevindingen van de Amerikaanse geheime dienst dat het een Amerikaanse aanval was.
Hegseth heeft de zorgen over onzorgvuldige Amerikaanse bombardementen nog groter gemaakt door minachting te uiten voor oorlogsregels die bedoeld zijn om het aantal burgerslachtoffers te beperken. “domme regels van betrokkenheid.”
“Onze oorlogsstrijders hebben het maximale gezag persoonlijk gegeven door de president en ondergetekende”, zei Hegseth. “Onze regels voor engagement zijn gedurfd, nauwkeurig en ontworpen om de Amerikaanse macht te ontketenen, en niet om deze aan banden te leggen.”
Het Witte Huis heeft ook een golf van oorlogspropaganda op sociale media verspreid die vaak dezelfde oneerbiedige, bullish toon aanslaat, merkten experts op.
Eén video mixte filmfragmenten van superhelden en soldaten met echte beelden van Iraanse doelen die werden opgeblazen, onder de woorden “JUSTICE the American way.” De clip trok veroordeling, onder meer van acteur Ben Stillerdie bezwaar maakte tegen de opname van beelden uit zijn film ‘Tropic Thunder’ en zei: ‘Oorlog is geen film.’
Dat geldt ook voor de bravoure van Hegseth karikaturaal op “Saturday Night Live”, dat twee weken op rij opende met een satirische weergave van hem als boos, dom en gehyped over het oorlogsgeweld.
Het is allemaal het gevolg van islamofobe opmerkingen van leden van het Congres over X, waar volksvertegenwoordiger Andy Ogles (R-Tenn.) schreef dat “moslims niet thuishoren in de Amerikaanse samenleving” en senator Tommy Tuberville (R-Ala.) een foto plaatste van de terroristische aanslag van 11 september naast een foto van de burgemeester van New York City en schreef “de in the Muslimi, Zohran”-poorten.
Zeker, Iraanse leiders hebben jarenlang een soortgelijke minachting voor de Verenigde Staten geuit. Het was bekend dat Khamenei, die aan het begin van de oorlog werd vermoord, anti-Amerikaanse sentimenten aanwakkerde en de menigte toesprak onder gezangen van ‘dood aan Amerika’.
Amerikaanse presidenten spreken echter traditioneel met meer terughoudendheid. Ze hebben de vijanden van Amerika verpletterd, maar vaak door een contrast te creëren tussen hen, de Verenigde Staten, en de waarden die de Verenigde Staten mondiaal beweren te verdedigen. Ze hebben hun vertrouwen uitgesproken in eerdere Amerikaanse missies, maar zijn op hun hoede geweest voor het aanslaan van een feestelijke of triomfalistische toon – vooral aan het begin van een oorlog, te midden van hevige gevechten, wanneer Amerikaanse troepen nog steeds sterven.
Dat is niet het geval bij Trump, die woensdag zei: ‘Je zegt nooit graag te vroeg dat je gewonnen hebt. Wij hebben gewonnen. Wij hebben gewonnen… In het eerste uur was het voorbij.’
Hij zei ook: “De afgelopen elf dagen heeft ons leger Iran bijna vernietigd”, en “ze hebben niets.”
Donderdag kwamen zes Amerikaanse militairen om het leven toen een tankvliegtuig neerstortte in Irak. Vrijdag kondigde het Amerikaanse leger aan dat het 2.500 mariniers en een extra Amerikaans oorlogsschip naar het conflict zou sturen.
Kimble zei dat er verschillende manieren zijn om naar de oorlogsretoriek van Trump te kijken. De ene is ‘door de lens van PSYOPS, of psychologische operaties’ – of opzettelijke berichten gericht op het afschrikken van de vijand, vergelijkbaar met de VS die in de Tweede Wereldoorlog pamfletten lieten vallen waarin buitenlandse strijders werden opgedragen zich over te geven of te sterven. In die visie spreekt Trump rechtstreeks tot de Iraniërs en probeert hij hen ertoe te brengen ‘de overwinning als onmogelijk te beschouwen’.
Een andere is om Trump en Hegseth te zien als een stoer imago voor hun MAGA-basis, hun Democratische rivalen en alle andere landen die ze mogelijk voorbereiden uit te dagen, zoals Cuba.
Rowland zei dat Trump “altijd de grote hond in de kamer zal moeten zijn” en dat zijn oorlogsboodschappen in die context moeten worden gezien.
“Veel van de retoriek is performatieve wreedheid”, zei Rowland. ‘Het gaat er meer om dat hij dominant overkomt dan dat hij beweert dat de oorlog goed is geweest voor de Verenigde Staten en de regio, en voor het Westen en de wereld.’
