De EU heeft donderdag tijdens de eerste bijeenkomst van de Palestijnse Donorgroep in Brussel een financiële bijdrage van 82 miljoen euro aan de Palestijnse Autoriteit (PA) bevestigd ter ondersteuning van de stabilisatie-inspanningen op de Westelijke Jordaanoever.
“Ons doel is het bestuur te versterken, een veerkrachtiger economie op te bouwen, de financiën te stabiliseren, de dienstverlening aan de bevolking te verbeteren en de voorwaarden te scheppen voor toekomstig effectief bestuur in alle gebieden”, aldus Dubravka Šuica, EU-commissaris voor het Middellandse Zeegebied.
Hoewel dit geld al was toegezegd en er geen verdere toezeggingen door de EU waren aangekondigd, vertelde de Palestijnse minister van Planning en Internationale Samenwerking aan Euronews dat deze hernieuwde financiële steun van cruciaal belang is om de Palestijnse Autoriteit overeind te houden en basisdiensten aan het Palestijnse volk te kunnen bieden.
De minister zegt echter dat de beste manier om de financiële situatie van de Palestijnse Autoriteit te versterken het vrijgeven van 4 miljard dollar (3,5 miljard euro) aan belastinginkomsten zou zijn die door Israël worden ingehouden.
Op grond van de Oslo-akkoorden van 1993 int Israël belastingen en heffingen op goederen die in Palestijnse gebieden worden geïmporteerd en wordt het vervolgens verondersteld de gelden over te dragen aan de Palestijnse Autoriteit.
“We hebben ons geld al zes maanden op rij niet van Israël ontvangen, en dat geld vertegenwoordigt 68 procent van de Palestijnse inkomsten. Geen enkel land ter wereld kan functioneren zonder 68% van zijn inkomsten”, aldus Estephan Salameh, de Palestijnse minister van Planning en Internationale Samenwerking.
De zestig delegaties die de bijeenkomst van de Palestijnse Donorgroep bijwoonden, benadrukten ook de noodzaak voor de Palestijnse Autoriteit, die momenteel slechts delen van de Westelijke Jordaanoever bestuurt, om haar fiscale, economische, bestuurlijke, sociale en onderwijshervormingen voort te zetten.
“We hebben wat wij de hervormingsmatrix noemen tussen ons en de EU. Deze is opgebouwd rond vier hoofdpijlers en 53 acties of mijlpalen”, legde de minister uit.
“Van de 53 mijlpalen hebben we 21 van de belangrijkste mijlpalen bereikt en de rest staat al gepland voor volgend jaar en in 2027”, voegde hij eraan toe.
‘Martelaarsfonds’ in de kijker
De conferentie kwam op een gevoelig moment na Israëlische beschuldigingen dat het Martelarenfonds van de Palestijnse Autoriteit nog steeds via bypass-kanalen opereerde en dat EU-fondsen waren gebruikt om dit programma te financieren, dat officieel in februari eindigde.
Het Palestijnse Martelarenfonds was een programma gericht op het verlenen van financiële steun aan families van Palestijnen die door Israël gewond, gedood of gevangengezet waren. Het plan is bekritiseerd als een ‘pay-to-kill’-mechanisme door Israël en de Verenigde Staten, die geloven dat het aanvallen op Israël aanmoedigt en beloont.
De Palestijnse Autoriteit ontkent deze beschuldigingen.
“We hebben nooit EU-fondsen gebruikt voor deze categorie van onze mensen, die families zijn van gevangenen, martelaren en gewonden”, benadrukte Salameh.
“De EU beschikt over voldoende audits om dit op te sporen. Palestina is het meest onderzochte land ter wereld, dus het is niet gemakkelijk om misbruik te maken van de fondsen. En dat zijn we natuurlijk niet van plan”, beweerde hij.
De minister zei dat er sinds de aanname van een nieuwe wet nu financiële steun aan de bevolking wordt verleend op basis van 42 sociaal onderbouwde criteria. Families van Palestijnen die gewond, gedood of gevangengezet zijn door Israël moeten ook een aanvraag indienen en zullen alleen financiële hulp ontvangen als ze aan deze sociale criteria voldoen, zei hij.
“We moeten ervoor zorgen dat alle delen van onze samenleving ook worden gesteund, omdat we niet willen dat ze hun toevlucht nemen tot geweld. We willen niet dat ze hun toevlucht nemen tot radicalisme. Het is belangrijk om ze een andere weg te wijzen, en die weg brengt kansen met zich mee”, voegde hij eraan toe.
Resolutie vredesplan ‘een goede stap voorwaarts’ met tekortkomingen
De conferentie van de Palestijnse Donorgroep vond plaats dagen na de aanneming van een resolutie van de VN-Veiligheidsraad waarin een door de VS gepresenteerd vredesplan werd onderschreven – waaraan de EU niet heeft bijgedragen – en waarin toestemming werd gegeven voor een internationale stabilisatiemacht in Gaza.
De VN-resolutie keurt het toezicht van de Amerikaanse president Donald Trump op een overgangsautoriteit goed en voorziet in een toekomstige weg naar een onafhankelijke Palestijnse staat.
Estephan Salameh zegt dat deze resolutie weliswaar een goede stap voorwaarts is, omdat de prioriteit ligt bij het stoppen van de oorlog, maar dat zij op een aantal punten tekortschiet.
“De verwijzing naar zelfbeschikking, naar de tweestatenoplossing, naar de oprichting van de Palestijnse staat, is erg zwak. Ze is niet sterk, ze is niet erg zichtbaar. Er zitten geen elementen van verantwoordelijkheid in”, zei hij.
“Het is ook niet duidelijk over de grenzen. Het is ook niet duidelijk over de overgangsperiode. Het is nogal vaag. Dus welke wetten zullen in Gaza worden toegepast? Zullen ze eigendomsrechten respecteren? (…) Wie zal de basisdiensten aan ons volk leveren: water, elektriciteit, gezondheidszorg, onderwijs? Wie zal paspoorten afgeven?”, voegde hij eraan toe.
De conferentie van de Palestijnse Donorgroep kan worden gezien als een poging van de EU om de onderhandelingen te beïnvloeden en als de mogelijkheid dat de Palestijnse Autoriteit kan benadrukken dat de wederopbouw- en herstelinspanningen in Gaza geleid moeten worden door de Palestijnse Autoriteit.
Tot nu toe blijft het staakt-het-vuren broos en weigert Hamas te ontwapenen. De minister zegt dat de prioriteit van de PA het stoppen van de oorlog in de Gazastrook is, en voegt eraan toe dat Israël de grenzen moet openen om humanitaire hulp de Gazastrook binnen te laten komen.
De populariteit van de Palestijnse Autoriteit is in de loop der jaren echter afgenomen. Slechts 29% van de respondenten was tevreden over de prestaties van de PA tijdens de oorlog. volgens een opiniepeiling vorige maand uitgevoerd door het Palestijnse Centrum voor Beleid en Onderzoeksonderzoek (PSR) op de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.
