KYLEAKIN, Schotland — Bally Philp haalt zijn vallen met aas uit het water voor het Schotse eiland Skye en controleert ze allemaal methodisch. In tegenstelling tot het grootste deel van de Schotse kustlijn zijn deze wateren beschermd tegen industriële visserijmethoden die elders de zeebodem hebben vernietigd. Maar Philp, die al meer dan dertig jaar aan het vissen is, heeft bijna overal langs de kust de omstandigheden zien verslechteren.
“De offshore-archipels aan de westkust van Schotland zaten vroeger vol met vis”, zei Philp. “Er zijn helemaal geen commerciële hoeveelheden vis meer aan de kust.”
Hoewel 37% van de Schotse wateren is aangewezen als beschermde mariene gebieden, heeft slechts een klein deel volgens milieugroeperingen beheersmaatregelen getroffen om deze bescherming af te dwingen. Bodemtrawls en sint-jakobsschelpbaggeren – methoden waarbij de zeebodem openscheurt – zijn toegestaan gedurende ca. 95% van de kustwateren van Schotland, inclusief binnen aangewezen beschermde gebieden, volgens mariene natuurbeschermingsgroepen.
Bodemtrawls slepen zware netten over de zeebodem en verpletteren mariene habitats. De methode veroorzaakt grote koolstofvervuiling: het brandt bijna drie keer meer brandstof dan andere vismethoden, en de netten verstoren sedimenten op de zeebodem en laten opgeslagen koolstof vrij in de oceaan. Bodemtrawlers gooien vaak een aanzienlijk deel van hun vangst terug in zee, en het overlevingspercentage van weggegooid zeeleven is doorgaans erg laag.
Het probleem doet zich niet alleen voor in Schotland. In heel Europa en wereldwijd blijft de bodemtrawlvisserij in beschermde gebieden gebruikelijk en vaak ongereguleerd, waarbij industriële schepen opereren in wateren die officieel gereserveerd zijn voor natuurbehoud. EEN Rapport 2024 van de Marine Conservation Society en Oceana ontdekten dat 90% van de beschermde mariene gebieden in zeven Europese landen, waaronder Nederland, Duitsland, Denemarken en Spanje, tussen 2015 en 2023 te maken kreeg met bodemtrawls, waarbij schepen 4,4 miljoen bodemtrawls-uren in beschermde wateren registreerden.
In 1984 werd een al lang bestaand verbod van drie mijl op bodemtrawls rond een groot deel van de Schotse kust opgeheven. De visaanvoer in gebieden als de Clyde kelderde, waarbij de vangsten van veel soorten nu een fractie zijn van hun historische niveau.
Philp begon zijn visserijcarrière eind jaren tachtig bij trawlers. Tegen die tijd was vis bijvangst geworden: ongewenste soorten die per ongeluk werden gevangen en waarvan het vaak illegaal was om ze aan land te brengen onder de nieuw ingevoerde quotasystemen. Het was zijn taak om ze dood overboord te gooien.
“Je zag een stroom dode vissen uit de achterkant van de boot stromen”, zei hij. “Het is hartverscheurend om te zien.”
Hij besloot in plaats daarvan te vissen met aasvallen – een methode die minimale schade aan het leefgebied veroorzaakt en ervoor zorgt dat de meeste ongewenste vangsten kunnen overleven wanneer ze worden teruggezet in zee.
Maar die keuze betekende dat we ons moesten beperken tot het afnemende aantal gebieden waar dergelijke visserij nog steeds levensvatbaar is. In een groot deel van Groot-Brittannië zijn riffen ernstig beschadigd of vernield door het baggeren van sint-jakobsschelpen. Loch Alsh, waar Philp werkt, heeft enkele van de meest intacte riffen over.
Afkomstig uit drie generaties vissers, zegt Philp dat hij de laatste in zijn familie zal zijn die van deze industrie zal kunnen leven. Hij leerde zijn twee zonen, nu 20 en 30, vissen, maar hij heeft hen ervan weerhouden er hun beroep van te maken.
“We zijn aan het einde gekomen van iets dat ooit heel goed was”, zei Philp. “Tenzij we het tij kunnen keren, waarom zou iemand dan willen dat zijn kinderen dit doen?”
Philp is niet de enige die strijdt voor het behoud van traditionele vismethoden. Sint-Jakobsschelpduiker Alasdair Hughson brengt vier dagen per week op zee door en reist ver van zijn huis in Dingwall en zijn twee kinderen omdat nabijgelegen kustgebieden te gedegradeerd zijn om zijn werk te kunnen onderhouden, zei hij.
“Als het niet nodig was om de omvang van de schepen te vergroten en rond te reizen en meer nomadisch te worden, zouden we gewoon zijn gebleven zoals we waren, want waarom zou je dat niet doen?” zei hij.
Tegen de tijd dat hij begon met duiken, waren de aandelen gedaald. “Het herstelde zich niet omdat het baggeren van sint-jakobsschelpen de habitat in zo’n mate had veranderd.”
Uit een analyse uit 2023 van de Marine Conservation Society bleek dat een verbod op de bodemtrawlvisserij in beschermde offshoregebieden in het Verenigd Koninkrijk een nettovoordeel zou kunnen opleveren van wel 3,5 miljard pond ($4,7 miljard) over twintig jaar, wat verantwoordelijk is voor de toegenomen koolstofopslag, het verwijderen van vervuiling, de kringloop van voedingsstoffen en recreatiemogelijkheden.
Zeebioloog Caitlin Turner zei dat de vernietiging van leefgebied trapsgewijze effecten in het hele ecosysteem veroorzaakt.
“Als je het leefgebied verslechtert, zijn er minder plekken waar jonge vissen kunnen leven en paaien”, zei ze. “Dit heeft invloed op de hoeveelheid dieren in het gebied. Het druppelt naar beneden – je zult minder grotere dieren hebben die zich met de prooi voeden.”
De schade zou de Schotse toeristenindustrie kunnen treffen, zei Turner. Bezoekers van bestemmingen zoals Isle of Skye vinden doorgaans fish and chips op geïmporteerde menukaarten. Volgens het Wereld Natuur Fonds werd meer dan 80% van de zeevruchten die in 2019 in Groot-Brittannië werden gegeten, buiten de Britse wateren gevist of gekweekt.
“Er is een enorme vraag van toeristen en het is moeilijk om aan die vraag te voldoen”, zegt Miles Craven, chef-kok bij Wickman Hotels op het eiland Skye. “Ik heb gemerkt dat het de afgelopen acht jaar steeds moeilijker is geworden.”
De Schotse regering had aangegeven dat ze eind 2025 een consultatie zou lanceren over visserijbeheersmaatregelen voor beschermde kustgebieden, maar in december kondigden ambtenaren aan dat de consultatie met minstens zes maanden zou worden uitgesteld.
Wetenschappers en gemeenschapsgroepen zijn al bezig met het ontwerpen van herstelbenaderingen, waaronder pogingen om de zeegras- en oesterpopulaties te herstellen. Maar natuurbeschermers zeggen dat dit niet genoeg zal zijn zonder de herinvoering van een kustgrens die minstens 30% van de Schotse kustzeeën beschermt – onderdeel van de internationale doelstelling om tegen 2030 30% van het land en de zee te beschermen.
Een woordvoerder van de Schotse regering zei dat 13% van de beschermde kustgebieden momenteel gesloten zijn voor bepaalde vormen van bodemtrawlvisserij en sint-jakobsschelpbaggeren en dat er in de komende jaren verdere maatregelen worden verwacht die Schotland in staat zullen stellen de 30% bescherming tegen de doelstelling van 2030 te overschrijden. Ambtenaren noemden de komende algemene verkiezingen en de vertraagde levering door externe contractanten vanwege de vertraging in het overleg.
“Hoe bewuster ik word van de nuances van het visserijbeheer en de mariene ecosystemen waarin we werken, hoe meer wanhoop ik voel omdat ik weet dat we het goed kunnen doen”, zei Philp.
Voor Philp en andere kleinschalige vissers betekent de tijdlijn jaren wachten op beschermde zeegebieden die tien jaar geleden zijn aangewezen en nog steeds niet zijn gehandhaafd.
‘Ik weet dat we dit kunnen oplossen’, zei hij. “Ik ben verbijsterd dat we dit zo traag oplossen.”
___
MK Wildeman heeft bijgedragen aan de berichtgeving vanuit Hartford, Connecticut. Hammerschlag berichtte vanuit Seattle.
___
De Associated Press krijgt steun van de Walton Family Foundation om verslag te doen van de water- en milieupolitiek. AP is als enige verantwoordelijk voor alle inhoud. Bezoek voor alle milieuverslaggeving van AP https://apnews.com/hub/climate-and-environment
