Scott Adams, maker van de zeer populaire en satirische cartoon Dilbertis dood. Hij stierf op 13 januari nadat hij afgelopen voorjaar zijn diagnose van uitgezaaide prostaatkanker had aangekondigd. Hij was 68.
Dinsdagochtend deelde de ex-vrouw van de cartoonist, Shelly Miles, het nieuws van zijn dood een livestream op X. Miles las voor uit een verklaring die Adams voor de gelegenheid had voorbereid.
“Ik heb een geweldig leven gehad”, aldus de verklaring. ‘Ik heb alles gegeven wat ik had. Als je enig voordeel uit mijn werk hebt gehaald, vraag ik je om het zo goed mogelijk door te betalen. Dat is de erfenis die ik wil. Wees nuttig. En weet alsjeblieft dat ik tot het einde toe van jullie heb gehouden.’
Dilbert werd opgericht in 1989, was baanbrekend en gaf een verfrissende en scherpe kritiek op het functionele beroepsleven. Het werd bekend om zijn eeuwig herkenbare opgravingen in de sleur van de kantoorcultuur en onuitstaanbare bazen, lang vóór herkenbare films en tv-series zoals Kantoorruimte En Het kantoore, dat jaren later vergelijkbare sombere (en hilarische) opvattingen over de werkcultuur bood.
In zijn hoogtijdagen verscheen de strip in meer dan 2.000 kranten over de hele wereld, met een geschat lezerspubliek van meer dan 150 miljoen. De strip van Adams werd zo populair dat hij in 1997 werd uitgeroepen tot ontvanger van de Reuben Award van de National Cartoonist Society. In hetzelfde jaar werd Dilbert (het personage) de eerste fictieve persoon die creëerde Tijd Magazine’s lijst van de meest invloedrijke Amerikanen.
Maar terwijl Dilbert Hoewel hij een van de meest populaire tekenfilms aller tijden werd, kampte Adams in zijn latere jaren met diepe controverses. In 2023 lieten honderden kranten de klassieke cartoon na Adams vallen racistische opmerkingen gemaakt op zijn podcast, waarin hij zegt dat het “niet langer logisch is als blanke burger van Amerika om zwarte burgers te helpen”. Hij omschreef zwarte mensen ook als een ‘haatgroep’.
Adams zei dat zijn uitspraken uit hun context waren gehaald. Toch kwam er feitelijk een einde aan het incident en de nasleep ervan Dilbert’s brede syndicatie in kranten. Andere strips speelden ook een rol. “Hij wordt niet geannuleerd. Hij ervaart de gevolgen van het uiten van zijn mening”, zegt Bill Holbrook, de maker van de strip. Op Fastrack, verteld Bijbehorende pers Dan. “Ik sta er volledig achter dat hij alles zegt wat hij wil, maar dan moet hij de gevolgen dragen als hij ze zegt.”
Ongeacht Adams’ verontrustende persoonlijke opvattingen en ingewikkelde erfenis, Dilbert heeft een grote rol gespeeld in het gesprek over het arbeidsleven. Experts zeggen dat de uitgesproken kritiek in zijn cartoon op bazen en het beroepsleven, die zijn tijd misschien wel vooruit was, niet ongedaan kan worden gemaakt.
Phil Lohmeyer, een cartoonist, animator en ontwerper van middelbare scholen uit Connecticut, vertelt Snel bedrijf dat hij zeker is van het soort kantoorkritiek dat populair wordt gemaakt Dilbert zullen voortleven omdat ze zo universeel zijn. “Dilbert ging niet zozeer om de personages, hoewel de personages zelf beroemd werden. Het ging meer om de irritatie van het ‘middenmanagement’”, stelt hij.
Lohmeyer zegt dat het idee echt aansloeg bij kantoormedewerkers, die de strips in de jaren negentig in hun kantoorruimten ophangen of naar collega’s e-mailden. Terwijl jongere generaties daar misschien niet goed op de hoogte van zijn Dilbertde leraar ziet de ideeën nog steeds opduiken in zijn middelbare schoolklas. De kinderen “maken grapjes over de regels, de schema’s” en meer, zegt hij. “Ze gebruiken cartoonhumor om het systeem in twijfel te trekken, net zoals Adams jaren geleden deed.”
Hoewel er zoveel is veranderd, zowel op kantoor als in klaslokalen, zegt Lohmeyer dat het gevoel dat je gezien wordt in je rol voor altijd relevant zal zijn. “Adams maakte van arbeidskwesties grappige grappen, waardoor het voorheen onzichtbare eindelijk zichtbaar werd.”
