‘Echte onzekerheid’: wat u moet weten over de Hondurese presidentsverkiezingen | Verkiezingsnieuws

Kiezers in de Midden-Amerikaanse natie Honduras zullen naar de stembus gaan voor de algemene verkiezingen van zondag, omdat ze zorgen afwegen die variëren van corruptie tot nationale en economische veiligheid.

De huidige voorzitter, Xiomara Castro van de linkse partij Liberty and Refoundation (LIBRE), is bij wet beperkt tot één termijn.

Maar de race om Castro op te volgen zal naar verwachting een nagelbijter zijn. Drie kandidaten zijn in de race naar voren gestegen, maar geen enkele heeft een definitieve voorsprong genomen in de peilingen.

Onder hen bevinden zich Rixi Moncada van de LIBRE-partij; Nasry Asfura van de rechtse Nationale Partij; en Salvador Nasralla van de centristische Liberale Partij.

De race wordt echter ontsierd door beschuldigingen van fraude en verkiezingsfraude.

Deze claims hebben de spanningen doen toenemen in Honduras, waar het politieke systeem zich nog steeds aan het herstellen is van de erfenis van een door de VS gesteunde crisis uit 2009. militaire staatsgreep een periode van repressie en omstreden verkiezingen volgden.

“Honduras stevent af op deze verkiezingen te midden van toenemende politieke druk op de verkiezingsautoriteiten, publieke beschuldigingen van fraude uit het hele politieke spectrum en verlamming binnen belangrijke verkiezingsorganen”, zegt Juanita Goebertus, directeur van de Amerikaanse divisie van de belangenorganisatie Human Rights Watch.

“Deze dynamiek heeft echte onzekerheid gecreëerd over de integriteit van het proces.”

Wie zijn de kandidaten, hoe ziet de stemming eruit en wat is de inzet bij de verkiezingen? Deze vragen en meer beantwoorden wij in deze korte toelichting.

Wanneer zijn de verkiezingen?

De verkiezing vindt plaats in één stemronde op 30 november. De kandidaat met de meeste stemmen wordt tot winnaar uitgeroepen en moet op 25 januari 2026 aantreden.

Hoe lang duurt de presidentiële termijn?

Elke president kan één ambtstermijn van vier jaar vervullen.

Wie heeft stemrecht?

Er zijn ongeveer 6,5 miljoen Hondurezen die stemgerechtigd zijn, waaronder ongeveer 400.000 die in het buitenland in de Verenigde Staten wonen. Die groep beperkt zich echter tot het stemmen op de presidentskandidaten.

Stemmen is verplicht in Honduras, maar er zijn geen straffen voor degenen die niet deelnemen.

Wie zijn de kandidaten?

Drie van de vijf presidentskandidaten zijn naar voren gekomen als belangrijkste uitdagers in de race.

Als kandidaat voor de linkse LIBRE-partij concurreert Rixi Moncada, een naaste vertrouwelinge van president Castro, die eerst als haar minister van Financiën heeft gediend, van 2022 tot 2024, en later als haar minister van Defensie.

Moncada legde in mei zijn functie neer om zijn presidentiële bod voort te zetten.

Als ze verkozen wordt, heeft ze beloofd “de economie te democratiseren” en zich te verzetten tegen pogingen om overheidsdiensten te privatiseren. Haar platform belooft ook betere toegang tot krediet voor kleine bedrijven en hardhandig optreden tegen bedrijfscorruptie.

Een andere kanshebber is Salvador Nasralla, een bekend gezicht in de Hondurese politiek. Hij is kandidaat voor Venstre in het centrum en stelt zich voor de vierde keer kandidaat voor het voorzitterschap.

Nasralla, een 72-jarige met een achtergrond in civiele techniek, was voorheen vice-president van Castro voordat hij in april 2024 aftrad.

Nasralla heeft gezegd dat hij de overheidsfuncties wil stroomlijnen en tegelijkertijd informele werknemers, die een groot deel van de beroepsbevolking van het land uitmaken, in de formele economie wil brengen.

Ten slotte stelt Nasry ‘Tito’ Asfura zich kandidaat voor de rechtse Nationale Partij.

Asfura, voormalig burgemeester en vertegenwoordiger van de hoofdstad Tegucigalpa, heeft gezegd dat hij het land zal leiden als ‘bestuurder’ en ‘uitvoerder’ en een pro-zakelijk beleid zal bevorderen om investeringen aan te trekken.

Hoe speelden buitenlandse betrekkingen een rol bij de verkiezingen?

Op het gebied van de buitenlandse betrekkingen wordt verwacht dat Moncada het streven van zijn voorganger naar nauwere banden met landen zal voortzetten zoals China en steun voor andere linkse figuren in de regio.

Zowel Nasralla als Asfura hebben gezegd dat zij Honduras zullen richten tegen de Verenigde Staten en hun bondgenoten, waaronder Israël en Taiwan.

Woensdag, in de laatste dagen van de presidentiële race, sprak de Amerikaanse president Donald Trump zijn steun uit voor Asfura.

Trump heeft ook de presidentsverkiezingen in Honduras uitgebracht als onderdeel van zijn bredere campagne tegen de Venezolaanse president Nicolas Maduro, waarbij hij de Zuid-Amerikaanse leider beschuldigde van drugshandel en de oprichting van linkse regeringen in de hele regio.

“De democratie staat terecht bij de komende verkiezingen in het prachtige land Honduras op 30 november. Zullen Maduro en zijn narco-terroristen een ander land overnemen zoals ze Cuba, Nicaragua en Venezuela hebben overgenomen?” Troef schreef op zijn platform Truth Social.

“De man die opkomt voor de democratie en strijdt tegen Maduro is Tito Asfura.”

Wat zeggen de peilingen?

Hoewel uit de peilingen voorafgaand aan de verkiezingen blijkt dat Moncada, Nasralla en Asfura aan de leiding staan, is er geen duidelijke koploper naar voren gekomen.

In september werd een stemmen Uit een publicatie van de firma CID Gallup bleek dat Nasralla 27 procent steun had, Moncada 26 en Asfura 24. De percentages die de drie kandidaten scheidden, lagen binnen de foutmarge van de peiling.

Nog eens 18 procent van de respondenten in dit onderzoek gaf aan het niet zeker te weten.

Waarom is verkiezingsintegriteit een punt van zorg?

Corruptiekwesties houden de kwetsbare democratie van Honduras al geruime tijd in de greep, en dit verkiezingsseizoen heeft deze angst weer op de voorgrond gebracht.

Tijdens de voorverkiezingen in maart waren er b.v. “onregelmatigheden” bij de verspreiding van verkiezingsmateriaal, en sommige stembureaus maakten melding van vertragingen, lange rijen en een krappe personeelsbezetting, waardoor het stemmen tot diep in de nacht moest duren.

Er zijn ook meningsverschillen geweest tussen de twee overheidsinstanties die de Hondurese verkiezingen afhandelen: de Nationale Kiesraad (CNE) en het Electoral Justice Tribunal.

Het Congres kiest de belangrijkste leiders van elk van de twee agentschappen. Maar zowel de rechtbank als de CNE zijn onlangs onderzocht.

In oktober openden aanklagers een strafrechtelijk onderzoek naar CNE-leider Cossette Lopez vanwege vermeende plannen voor een ‘electorale staatsgreep’.

De gezamenlijke staf van de strijdkrachten heeft de CNE ook om een ​​kopie gevraagd van het stemoverzicht van de president op de verkiezingsdag, waardoor bezorgdheid is geuit over mogelijke inmenging door de strijdkrachten.

Het Electoral Justice Tribunal is intussen geconfronteerd met een onderzoek naar de vraag of het heeft gestemd zonder dat al zijn leden aanwezig waren.

Zowel president Castro als leden van de oppositie hebben gesproken over de mogelijkheid van fraude bij de stemming van zondag, waardoor de controle op de stemming toeneemt.

Organisaties als Human Rights Watch en de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) hebben hun bezorgdheid geuit over de druk op verkiezingsfunctionarissen.

“Het belangrijkste is nu dat electorale instellingen onafhankelijk mogen functioneren, dat de strijdkrachten zich strikt houden aan hun beperkte constitutionele rol, en dat alle politieke actoren zich onthouden van acties of uitspraken die spanningen kunnen aanwakkeren of het vertrouwen van het publiek kunnen ondermijnen”, aldus Goebertus.