In de hele regio, faciliteiten gebonden voor water en elektriciteit– inclusief ontziltingsinstallaties – zijn beschadigd of in gevaar gebracht omdat de Iraanse aanvallen verder reiken dan de traditionele doelen.
Het is echter onwaarschijnlijk dat een enkele aanval de watervoorziening van de baai zal afsluiten. Het systeem is ontworpen om geïsoleerde verstoringen op te vangen, maar aanhoudende aanvallen of aanvallen op meerdere locaties zouden het aanbod veel eerder onder druk zetten.
“In de Golf wordt ontzilting gebouwd met voldoende ademruimte zodat het verlies van een fabriek niet onmiddellijk aan de kraan zichtbaar is”, zegt Rabee Rustum, hoogleraar water- en milieutechniek aan de Heriot-Watt University Dubai.
In Koeweit vallen Iraanse drones aan heeft twee stroom- en ontziltingsinstallaties beschadigd faciliteiten en veroorzaakte branden op twee olielocaties. Van andere locaties, waaronder Fujairah in de VAE, is vastgesteld dat ze potentieel gevaar lopen.
“Het inzetten van ontziltingsinstallaties zou een strategische zet zijn, maar het zou ook heel dicht bij een rode lijn komen, en in sommige gevallen deze overschrijden”, zegt Andreas Krieg, hoofddocent aan de School of Security Studies van King’s College London.
Waterinfrastructuur, legt Krieg uit, vormt een aparte categorie. “Waterinfrastructuur is niet zomaar een instrument. Op plaatsen die afhankelijk zijn van ontzilting ondersteunt het de overleving van burgers, de volksgezondheid, de ziekenhuisfunctie, sanitaire voorzieningen en de fundamentele legitimiteit van de overheid.”
Krieg merkt op dat het internationaal humanitair recht speciale bescherming biedt aan civiele objecten en aan objecten die onmisbaar zijn voor het voortbestaan van de burgerbevolking. “Dit is precies de reden waarom aanvallen op watersystemen zo’n ernstig juridisch en moreel gewicht hebben”, voegt Krieg toe.
De incidenten benadrukken een structurele realiteit: ontzilting is van cruciaal belang voor de watervoorziening in de baai en verstoringen hebben onmiddellijke gevolgen voor het dagelijks leven.
Hoe het systeem verstoringen absorbeert
Op het eerste gezicht lijkt ontzilting kwetsbaar. Sluit een fabriek af en het aanbod neemt af. In de praktijk is het systeem ontworpen met redundantielagen.
Planten zijn verspreid over meerdere locaties, waardoor de productie kan worden herverdeeld als één faciliteit vertraagt. Water wordt ook op verschillende punten in het netwerk opgeslagen, waaronder centrale reservoirs en tanks op gebouwniveau, waardoor een buffer ontstaat die verstoringen vertraagt.
Volgens een verklaring aan WIRED Middle East van Veolia, een milieudienstverlener wiens technologieën bijna 19 procent van de ontziltingscapaciteit in de regio voor hun rekening nemen, “is de watervoorziening in de regio gediversifieerd dankzij een netwerk van talrijke faciliteiten verspreid langs de kust.”
Het bedrijf voegt eraan toe dat distributiesystemen met elkaar verbonden zijn, waardoor fabrieken elkaar kunnen ondersteunen en vervangen wanneer dat nodig is, waardoor de continuïteit van de dienstverlening behouden blijft.
In de VAE beslaat de opslagcapaciteit doorgaans ongeveer een week, terwijl deze in andere delen van de regio beperkt kan zijn tot twee tot drie dagen, zegt Veolia.
In de praktijk betekent dit dat het systeem gedurende een beperkte tijd verstoringen kan opvangen. Wanneer de reserves uitgeput zijn, hangt de watervoorziening af van de vraag of planten voldoende water kunnen blijven produceren om aan de vraag te voldoen.
Het systeem dat water produceert
In tegenstelling tot de meeste regio’s is de Golf niet afhankelijk van rivieren of regenval. Het is afhankelijk van een netwerk van ontziltingsinstallaties langs de kustlijn die voortdurend zeewater omzetten in drinkwater.
Zeewater wordt naar zuiveringsinstallaties gezogen, gefilterd en behandeld via omgekeerde osmose – waarbij het door membranen wordt geperst om zout en onzuiverheden te verwijderen – of via thermische methoden die water verdampen en condenseren. Het resulterende aanbod wordt gedistribueerd via pijpleidingen, opgeslagen in reservoirs en afgeleverd bij woningen, ziekenhuizen en de industrie.
Dit is geen flexibel systeem. Het is ontworpen om continu te functioneren en water te produceren op een schaal die steden, industriële activiteiten en essentiële diensten ondersteunt. De Golfstaten produceren ongeveer 40 procent daarvan ’s werelds ontzielde waterdie meer dan 400 fabrieken in de hele regio exploiteert.
De afhankelijkheid varieert van land tot land, maar is overal groot. In de Verenigde Arabische Emiraten is ontzilting verantwoordelijk voor 41 tot 42 procent van de totale watervoorziening, terwijl het in Koeweit ongeveer 90 procent van het drinkwater voor zijn rekening neemt, en in Saoedi-Arabië ongeveer 70 procent.
Wanneer verstoring zichtbaar wordt
Voor de bewoners zouden de verstoringen niet onmiddellijk voelbaar zijn: het water zou blijven stromen.
Rustum legt uit dat gebouwen worden ondersteund door interne opslag- en pompsystemen, wat betekent dat vroege veranderingen in het aanbod mogelijk niet zichtbaar zijn. In veel gevallen blijft de waterdruk stabiel, zelfs als het bredere systeem wordt aangepast.
