IVoor veel jongeren is het lange tijd een stressvol overgangsritueel geweest, maar de laatste jaren is het behalen van het rijexamen het makkelijke gedeelte. Nu moeten veel mensen die op zoek zijn naar een test vroeg opstaan om een date te krijgen voordat de bots dat doen, en zelfs dan moeten ze lang en moeizaam wachten.
Ondanks gaat van de overheid om het probleem op te lossenuit een deze week vrijgegeven auditrapport bleek dat plannen om de wachttijd voor een rijexamen tegen het einde van het jaar terug te brengen tot zeven weken pas in november 2027 zouden worden gerealiseerd.
Eén van de belangrijkste barrières is de uittocht van rijexamendeskundigen. Er zijn sinds 2021 netto nog maar 83 rijexamenexperts in dienst, ondanks 19 wervingscampagnes. Volgens de National Audit Office bedraagt de gemiddelde wachttijd voor een praktijkexamen in heel Groot-Brittannië nu 22 weken.
Waarom is het dan zo moeilijk om rij-examinatoren van de Driver and Vehicle Standards Agency (DVSA) te werven, en worden instructeurs – die vroeger massaal naar testcentra trokken voor een stabielere carrière – verleid door het huidige aanbod?
Leon Woodman, 35, Devon, voormalig rijexamenexaminator
In zijn vorige baan, uitgerust met een opvallende, opvallende auto met het Battenberg-logo, werd Woodman vaak aangezien voor een politieagent. “Ik heb als verkeersagent voor Highways England gewerkt. Ik heb met alles te maken gehad, van bermongelukken tot dodelijke incidenten”, zei hij.
Nadat een vriend had voorgesteld om DVSA-examinator te worden, volgde Woodman het advies op en sloot zich aan bij een plaatselijk testcentrum.
Hij zei dat hij een “positieve houding” in zijn nieuwe rol wilde brengen. “Ik heb echt genoten van de baan. Ik herinner me dat het me twee keer kostte om te slagen voor mijn rijexamen. Ik herinner me dat mijn eerste een heel slecht rijexamen had en ik dacht: ‘Dit is pure marteling’. Toen was mijn tweede rijexamenexaminator geweldig. Hij kwam naar buiten met een glimlach op zijn gezicht en ik zei: ‘Zo wil ik zijn'”, zei Woodman.
Maar de baan bracht uitdagingen met zich mee. “Heel vaak krijg je van die momenten waarop je een ongeval hebt voorkomen omdat je de controle over een voertuig hebt overgenomen en dan binnen vijf minuten nog een test moet doen. Mensen realiseren zich dat niet van het werk”, zei hij.
Aan de andere kant zei Woodman dat het “leuk was om elke dag impact te maken op de levens van mensen” door hen te vertellen dat ze overleden waren. “Sommige mensen barsten in tranen uit en anderen proberen je een knuffel te geven.”
Ondanks dat hij de baan leuk vond, verliet Woodman DVSA in juni 2023. “Ik verhuisde vanwege het geld. Ik was een gezin aan het kweken en ik was jaloers op een paar van mijn vrienden die hybride werkten”, zei hij.
Als ambtenaren worden DVSA-rijinspecteurs betaald op basis van een ambtenarensalaris. Het zijn genomineerde bestuurders met een maximum van iets meer dan £ 30.000.
“De lesprijzen zijn behoorlijk gestegen na Covid en de instructeurs verdienden veel meer dan voorheen”, zei Woodman. Hij gelooft dat het de groep mensen van de DVSA heeft “uitgedund”.
Jason Sykes, 54, Dewsbury, voormalig rijexamenexaminator en huidige instructeur
Toen Sykes in 2016 voor het eerst overstapte van freelance rij-instructeur naar DVSA-examinator, was hij opgetogen. “Destijds kreeg ik hetzelfde bedrag mee naar huis, zonder dat ik bijna evenveel uren hoefde te werken. Ik kreeg vakantiegeld, ziektegeld en een behoorlijk pensioen. Ik kreeg mijn weekenden terug en was elke avond op dezelfde tijd klaar. Ik vond het werk geweldig”, zei hij.
Maar na Covid veranderden de dingen. Hij sprak met senior DVSA-figuren over de problemen die hij ondervond met de baan, waaronder, zei hij, de onlangs vertrokken CEO, Loveday Rider.
Hij zei dat hij haar vier keer had ontmoet en maakte melding van de slechte lonen van examinatoren en het ‘zwakke’ boekingssysteem waarmee bots en minder gerenommeerde instructeurs tests kunnen opkopen en voor een enorme prijs kunnen verkopen. ‘Het is niet eerlijk tegenover de student’, zei hij.
Sykes is weer overgestapt naar rij-instructeur, maar hij heeft nog steeds goede herinneringen aan het examinatorschap. ‘Ik had een dame die Jean heette. Ze was 82 jaar oud. Ze was hier al vijf keer geweest en ze wilde er graag doorheen.
“Ze was begonnen met autorijden toen ze ongeveer twintig was en toen ontmoette ze haar man. Daarna had ze geen reden meer om te rijden omdat haar man reed”, zei Sykes.
Na de dood van haar man wilde ze zich nog steeds verplaatsen, dus begon ze opnieuw te leren autorijden. “Ze slaagde voor haar examen toen ze 82 was. Het was fantastisch en mooi om iemand van die leeftijd een certificaat te geven”, zei Sykes.
Aan de andere kant zijn er enkele close calls, waaronder één geval waarbij hij ‘druipt van het wit’. Hij herinnert zich een jonge vrouw die haar examen wilde afleggen in haar eigen auto, waarin ze nauwelijks had gereden, omdat ‘dat de auto is waarin ze gaat rijden als ze slaagt’, zei hij.
“De instructeur zat achterin. Toen we aan het einde van een weg kwamen, had de testkandidaat gemist dat er een autotransporter met zo’n twaalf auto’s erop met een snelheid van 30 mijl per uur de weg op raasde”, aldus Sykes.
“Ze probeert weg te rijden, maar ze rommelt met de bedieningselementen. Ze reikte naar een handrem in de auto, maar die was er niet, alleen een elektrische die ze niet kende. Ik zei: ‘Rijden, rijden, rijden’. Ik werd wit, en de instructeur ook. We stopten helemaal aan de kant van de weg en ik zei: ‘Ik denk dat we genoeg hebben gezien.’
Joshua Ramwell, Stafford, 39, rij-instructeur
Ramwell die het YouTube-kanaal beheert Josh, de rij-instructeuris sinds 2019 instructeur. Daarvoor was hij docent. Hem verleiden om rij-inspecteur van de DVSA te worden? ‘Om heel eerlijk te zijn: nee’, zei hij.
Terwijl Ramwell zijn ‘pet afzet voor de examinatoren’ die zijn ‘volledige en uiterste respect’ genieten, gelooft hij dat het een behoorlijk ondankbare klus kan zijn. Hij zei: “Als je voor iemand slaagt, bedanken ze meestal de instructeur. En als je iemand niet haalt, geven de examinatoren uiteindelijk de schuld.”
Hij was een relatief laatbloeier en behaalde zijn rijbewijs op 22-jarige leeftijd. Hij zei dat het meest lonende deel van het instructeur zijn is wanneer studenten een ‘gloeilampmoment’ hebben, of ze nu worstelen met een koppeling of een enge rotonde nemen.
“Je kunt het in hun ogen zien, de tandwielen werken, en voor je het weet zijn ze absoluut perfect op rotondes”, zei hij.
Ramwell heeft veel succesverhalen gehad, maar zoals de meeste regisseurs zijn er ook enkele bijna-ongelukken.
“Ik had een heel lief meisje, maar ze had veel last van angst. We reden op de weg en helaas stond er een andere chauffeur achter ons die misschien te laat was op zijn werk of zoiets, omdat ze ons iets dichterbij volgde dan je zou willen.
‘Ik zei tegen het meisje:’ Kijk niet achterom. Concentreer u gewoon naar voren, de rotonde komt omhoog. Binnen een minuut moet je op de rem trappen.”
“Toen ik midden op de weg met een snelheid van 50 kilometer per uur het woord ‘remmen’ zei, stopte ze in een noodgeval en ik had genoeg tijd om ‘Nee’ te roepen voordat de persoon achter ons ons recht in de rug raakte. Het was een zeer trieste dag.”
