Een van Michaels vrienden zei onlangs tegen hem: “Ik ben niet opgebrand, ik voel me gewoon leeg.” Ze komt opdagen, haalt deadlines en weet te lachen tijdens vergaderingen. Maar haar werk voelt gewichtloos en los van het doel. Ze is niet de enige. GallupUit het State of the Global Workplace-rapport van 2025 blijkt dat slechts 21% van de werknemers wereldwijd betrokken is, en slechts één op de drie zegt gelukkig te zijn. Het is geen piepje – het is een waarschuwingssignaal voor leiders en culturen.
Wanneer er leegte op het werk ontstaat, is onze reflex om te pathologiseren: “Is dit een burn-out? Heb ik een diagnose nodig?” Soms, ja – klinische omstandigheden vereisen klinische zorg. Maar veel van de hedendaagse strijd is fundamenteel filosofisch en concentreert zich op vragen als doel, waarden, identiteit en de zin van het leven. Deze hebben niet altijd een medisch label nodig; ze hebben betere vragen nodig.
Waarom we een andere lens nodig hebben
Bevrijding is duur. Gallup schat dat een lage betrokkenheid de wereldeconomie jaarlijks 8,8 biljoen dollar kost, bijna 9% van het mondiale bbp. Manager De betrokkenheid neemt ook af, met drie punten in 2024, met een rimpeleffect op de teams. De menselijke kosten? Teams voelen zich plat, managers lopen op stoom en organisaties zien drukte aan als vooruitgang.
Cognitieve wetenschapper Johannes Vervaeke verwijst naar ons huidige moment als een ‘zingevingscrisis’ – een cultureel gebrek aan betekenis in ons leven. Dat raamwerk helpt ons inzien dat de leegte die velen voelen niet altijd een kwelling is; Vaak is het een signaal. Therapie is essentieel als er een klinisch risico bestaat. Maar als de primaire uitdaging het doel is – en niet de pathologie – kan filosofie de juiste eerste (of parallelle) stap zijn.
Hoe ziet filosofische begeleiding eruit op het werk?
Filosofie op de werkvloer komt niet naar voren als abstracte debatten over Plato in de kantine. Het manifesteert zich als gestructureerde reflectie op momenten waarop leiders zich vastgelopen, in conflict of onduidelijk voelen. In tegenstelling tot traditionele coaching, waarbij vaak de nadruk wordt gelegd op doelen en prestaties, of therapie, die zich richt op het helen van emotionele wonden, schept filosofische counseling duidelijkheid, waardoor je rustiger wordt aan het onderzoeken van de ideeën, aannames en waarden die beslissingen bepalen.
In de praktijk betekent dit het creëren van een gespreksruimte waar leiders de diepere vragen kunnen onderzoeken die vaak niet aan bod komen tijdens kwartaalbeoordelingen of strategische planningssessies. Het gaat niet om het diagnosticeren of voorschrijven. Het gaat erom je een spiegel voor te houden hoe je denkt en dan zachtjes maar volhardend te vragen of deze patronen je helpen. Soms helpt het toetsen van je kernideeën aan een tegengestelde filosofische positie je van gedachten te veranderen, maar het helpt je ook om je idee nauwkeuriger en gerichter te formuleren. Een filosofische counselingsessie is dat dus niet‘t over “advies.” Dat‘is een onderzoek geleid door vragen als:
- ‘Wat bedoel je hier met succes?’ (Definieer het concept voordat u het najaagt.)
- “Welke aannames behandel je als feiten?” (Zie de verborgen regels die je volgt.)
- “Welke verplichtingen vloeien voort uit jouw waarden?” (Verbind actie aan betekenis, niet aan stemming.)
Een VP met wie ik werkte, voelde zich ‘achter’ in zijn carrière. Ze was niet van plan van baan te veranderen; ze vroeg of ze dat moest doen. Van buitenaf was haar rol een succesverhaal: ze leidde complex, multifunctioneel werk, begeleidde toekomstige leiders en vormde een langetermijnstrategie. Maar omdat haar leeftijdsgenoten in opvallendere titels leken te springen, had ze de mythe geïnternaliseerd dat een carrière alleen telt als deze zich in een rechte, opwaartse lijn beweegt.
