Washington – Het is president Trump om Iran onder druk te zetten hetzij om zijn nucleaire programma in te perken, hetzij om potentiële militaire aanvallen het hoofd te bieden, waarbij hij worstelt met een kwestie die presidenten van beide partijen al tientallen jaren irriteert.
Iran – dat elke nucleaire ambitie ontkent – heeft een groeiende voorraad uranium vergaard, verrijkt tot bijna het zuiverheidsniveau dat nodig is om een bom te bouwen. De heer Trump gaf afgelopen juni opdracht tot aanvallen op een drietal belangrijke Iraanse nucleaire installaties, maar nu, minder dan een jaar later, heeft de president gesuggereerd dat militaire actie weer op tafel ligt.
“Ze kunnen geen kernwapens hebben. Heel simpel”, zei Trump donderdag, eraan toevoegend dat hij een “substantiële” deal met Iran wil, anders zullen er “slechte dingen gebeuren”.
VS en Iran indirecte onderhandelingen zijn begonnen de afgelopen weken toen een vloot van Amerikaanse marineschepen en militaire vliegtuigen in het Midden-Oosten arriveerde.
De heer Trump gaf donderdag aan dat zijn tijdschema voor het bereiken van een akkoord over het nucleaire programma van Iran 10 tot 15 dagen bedraagt. Hij heeft nog geen definitieve beslissing genomen over de vraag of hij Iran zal aanvallen. Dat heeft CBS News gemeld.
Hier zijn enkele details over het nucleaire programma van Iran:
Hoe dicht is Iran bij het maken van een kernwapen, en is het land er nu al mee bezig?
De afgelopen jaren heeft Iran zijn voorraad hoogverrijkt uranium snel vergroot. Medio juni 2025, kort voor de Amerikaanse aanval, had Iran ongeveer 972 pond uranium verrijkt tot een zuiverheid van 60%, volgens schattingen van Internationale Organisatie voor Atoomenergie.
Ter vergelijking: Iran had dat wel 605,8 pond van 60% verrijkt uranium tegen februari 2025, en 267,9 pond een jaar daarvoor, heeft het IAEA gezegd.
Dat materiaal is er maar één korte stap weg van 90% verrijkt uranium voor wapens.
Amerikaanse defensie-inlichtingendienst geschat in mei vorig jaar dat het Iran “waarschijnlijk minder dan een week” zou kosten om voldoende uranium van wapenkwaliteit te produceren om zijn eerste bom te maken, als het daartoe zou besluiten. Bouw eigenlijk een bom kan iets langer duren: Nog een inlichtingenoverzicht van vorig jaar heb het gevonden Iran zou binnen drie tot acht maanden een kerncentrale kunnen bouwen, tenzij het te maken krijgt met technische of logistieke vertragingen, meldde CBS News eerder.
Wat echter niet duidelijk is, is of Iran de beslissing heeft genomen om een kernwapen te bouwen. Er wordt aangenomen dat Iran dat heeft gedaan stopte zijn kernwapenprogramma in 2003, en de Amerikaanse inlichtingengemeenschap afgelopen voorjaar beoordeeld dat het programma niet opnieuw was opgestart.
“Iran produceert vrijwel zeker geen kernwapens, maar Iran heeft de afgelopen jaren activiteiten ondernomen die het land beter positioneren om deze te produceren als het daarvoor kiest”, zegt DIA. zei in mei.
Toen hem op 18 februari werd gevraagd of de Internationale Organisatie voor Atoomenergie van de VN enige aanwijzing had gezien dat Iran momenteel bezig zou kunnen zijn met de ontwikkeling van een kernwapen, zei de directeur-generaal van de VN. Rafael Grossi vertelde het een Frans tv-netwerk had het niet.
“Nee”, zei hij tegen TF1, en voegde eraan toe: “Integendeel, vandaag zie ik aan beide kanten de bereidheid om tot een akkoord te komen”, verwijzend naar de Verenigde Staten en Iran.
Iran van zijn kant heeft er lang op aangedrongen dat zijn nucleaire programma volledig vreedzaam is, en dat is ook zo ben dat niet van plan om een kernwapen te ontwikkelen.
De voorraad van Iran omvat uranium dat verrijkt is tot ver boven het niveau dat nodig is voor de meeste niet-militaire toepassingen, zoals kernenergie of medische toepassingen. IAEA zei in mei dat Iran nu “de enige niet-kernwapenstaat is die dergelijk nucleair materiaal produceert.”
Welke impact hadden de recente Amerikaanse aanvallen op Iran?
De luchtaanvallen van afgelopen juni gericht De Iraanse verrijkingsfaciliteiten Fordo en Natanz en een onderzoekslocatie nabij de stad Isfahan. Het is niet duidelijk hoeveel schade de aanvallen aan het Iraanse nucleaire programma hebben toegebracht.
De heer Trump heeft lang gezegd dat de aanvallen de drie nucleaire installaties ‘weggevaagd’ hebben. zet het programma terug met “eigenlijk tientallen jaren”.
Grossi van het IAEA vertelde CBS News in juni dat de stakingen “ernstige schade” maar niet “totale schade” veroorzaakten.
In zijn interview met de Franse zender zei Grossi dat het nucleaire materiaal van Iran “nog steeds aanwezig was, in grote hoeveelheden”, ondanks de Amerikaanse aanvallen, hoewel “een deel ervan wellicht minder toegankelijk is.”
Satellietbeelden van eind januari zijn daken te zien die over beschadigde gebouwen op de locaties in Natanz en Isfahan zijn gebouwd, wat mogelijk wijst op de inspanningen van Iran om eventueel overgebleven materiaal te redden.
IAEA zegt kort na de stakingen van juni trok het zijn inspecteurs om veiligheidsredenen terug uit Iran, en Iran stapte de volgende maand over om de samenwerking met het agentschap op te schorten. Het agentschap zei in november dat het in de maanden na de aanslagen enkele inspecties had kunnen uitvoeren, maar niet op een van de locaties die door Amerikaanse troepen waren getroffen.
Iran bagatelliseerde de aanvallen, ruzie dat ze de technologische mogelijkheden ervan niet hebben geëlimineerd.
“Ja, je hebt de faciliteiten en de machines vernietigd”, zei de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi vorige maand tegen Fox News. “Maar de technologie kan niet worden gebombardeerd, en de vastberadenheid kan ook niet worden gebombardeerd.”
Wat is de geschiedenis van het Iraanse nucleaire programma?
Het nucleaire programma van Iran gaat tientallen jaren terugmet enkele vroege onderzoeksactiviteiten vond plaats onder de aan de VS gelieerde regering die het land vóór de Islamitische Revolutie van 1979 controleerde. Halverwege de jaren tachtig begon Iran zich te ontwikkelen – of aankopen op de zwarte markt — de technologie die nodig is om centrifuges te bouwen die uranium kunnen verrijken volgens het IAEA.
De ambities van het land leidden vanaf 2002 tot intense internationale druk, toen er een anti-regimegroepering bestond zogenaamd dat Iran in het geheim een aantal nucleaire installaties had gebouwd. De regering van voormalig president George W. Bush later beweerd dat Iran werkte aan de ontwikkeling van raketten die kernwapens konden vervoeren.
De Dat heeft het IAEA gezegd dat Iran tot 2003 een ‘gestructureerd programma’ had om ‘activiteiten uit te voeren die relevant zijn voor de ontwikkeling van een nucleair explosief’. Het agentschap voegde eraan toe dat sommige van deze activiteiten militaire en niet-militaire toepassingen hebben, maar dat sommige ‘specifiek zijn voor kernwapens’.
Terwijl volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten Iran in 2003 stopte met het ontwikkelen van kernwapens, hervatte het land daarna op verschillende tijdstippen de verrijking van uranium. Als gevolg daarvan was het land onderworpen aan een aantal jaren van steeds zwaardere sancties.
In 2015 sloot de regering van president Barack Obama een deal met Iran en andere wereldmachten om de uraniumvoorraden en de verrijkingscapaciteit van het land voor een bepaalde periode te beperken en het Iraanse nucleaire programma te onderwerpen aan toezicht van de IAEA in ruil voor verlichting van de sancties. De overeenkomst stond bekend als het Joint Comprehensive Plan of Action, of JCPOA.
Drie jaar later, meneer Trump heeft de Verenigde Staten eenzijdig uit het akkoord teruggetrokkenwaarvan hij beweerde dat het onvoldoende was. Hij legde een nieuwe ronde van strenge sancties op en noemde het een ‘maximale druk’-campagne om Iran te dwingen over een nieuw akkoord te onderhandelen. Inspanningen van de regering-Biden en Europese partijen om het JCPOA te bereiken de overeenkomst nieuw leven inblazen waren niet succesvol.
Sindsdien is Iran gestopt met het naleven van de voorwaarden van die overeenkomst. dramatisch ongebreideld zijn uraniumverrijkingsprogramma, inclusief hout, op te voeren het verrijken van uranium voor het eerst tot 60% zuiverheid.
Araghchi vertelde CBS News kort na de stakingen van vorig jaar dat Iran “niet gemakkelijk zou terugdeinzen voor verrijking” en het programma “een kwestie van nationale trots en eer” zou noemen.
