EEN een paar jaar geleden schreef ik over de opkomst van “zachte” en “harde” lancering op sociale mediade samengestelde berichten die een nieuwe relatie signaleerden. Onlineplatforms waren een verlengstuk van de romantiek geworden, een publiek podium waar intimiteit het bewijs van waarde was en relaties nog steeds het ultieme statussymbool waren.
Uit mijn onderzoek bleek destijds dat veel mensen het gevoel hadden dat hun leven pas echt was begonnen toen ze iemand ontmoetten. Single zijn was niet alleen een relatiestatus; het was een existentiële pauze. Om ‘een leven te krijgen’, zoals het oude gezegde luidde, betekende het vinden van een partner. Romantiek was de basis voor zelfwaardering.
Maar er is iets veranderd. In 2025 lijkt de romantiek aan de randen gerafeld. Vogue vroeg onlangs in een virale kop: Is het beschamend om nu een vriendin te hebben? Het betoogde dat de term ‘vriendje’ op sociale media een vreemd gedateerde, zelfs ineenkrimpende toon aannam, vergelijkbaar met de manier waarop ‘Facebook-officieel’ nu vreemd klinkt. Het idee om je identiteit rond een relatie te centreren, voelt voor velen passé.
Platformen zoals TikTok vol met jonge vrouwen die zichzelf publiekelijk ‘#boysobers’ noemen – een snelgroeiende beweging die daten, de hookup-cultuur, exen en zelfs het idee van emotionele afhankelijkheid van mannen verwerpt. Wat begon als een meme is uitgegroeid tot een mondiaal gesprek over grenzen, burn-out en lichamelijke autonomie.
In mijn onderzoek naar de #boysober-trend ontdekte ik dat het veel meer is dan een virale uitdaging. Het is een collectief experiment in feministische heronderhandelingen. Vrouwen beschouwen onthouding niet als morele zuiverheid, maar als zelfbehoud, een bewuste weigering om deel te nemen aan een datingeconomie die hen maar al te vaak uitgeput, onzeker of digitaal gecontroleerd achterlaat. Veel #boysober-makers spreken openlijk over de cumulatieve vermoeidheid van datingapps, de meedogenloze emotionele arbeid van het omgaan met mannelijke kwetsbaarheid en de alomtegenwoordigheid van technologisch gefaciliteerd misbruik.
De cijfers bevestigen dit: meldingen van door technologie gefaciliteerd geweld zijn wereldwijd toegenomen. Vrouwen beschrijven partners die spyware installeren, GPS-tracking gebruiken of dreigen intieme foto’s te lekken, allemaal vormen van dwangcontrole aangepast aan het digitale tijdperk. In deze context gaat het bij het verlaten van de datingmarkt niet om voorzichtigheid. het is een daad van overleven.
Toch bestaat #boysober, net als bij elke online feministische beweging, in spanning. Sommige critici zien echo’s van het neoconservatisme, een terugkeer naar het individualisme en de zuiverheidscultuur gekleed in feministische taal. Anderen zien het als een radicale afwijzing van op mannen gerichte validatie, een manier om emotionele bandbreedte en zelfwaardering terug te winnen. Zoals ik elders heb betoogd, ligt de waarheid waarschijnlijk ergens tussenin. Het is zowel een reactie op het patriarchaat als een product ervan: een beweging die gevormd wordt door de sterk digitale architecturen die het verlangen verhandelen.
TikTok is de agora geworden waar deze genderonderhandelingen in realtime plaatsvinden. Het platform dat ooit dorstlessen en ‘maak je klaar met mij’-video’s populair maakte, organiseert nu een generatieafrekening. Hashtags zeggen het allemaal: #datingfatigue, #romanceless, #heterofatalism. Beiden drukken op verschillende manieren hun vermoeidheid uit met heteronormatieve scripts en de emotionele asymmetrie van moderne dating.
‘Heterofatalisme’, een term die steeds meer terrein wint in online en offline kringen, beschrijft een soort berustende hopeloosheid over heteroseksuele relaties: de overtuiging dat ze per definitie gedoemd zijn omdat het patriarchaat te diepgeworteld is om er recht aan te doen. Het is niet zo dat vrouwen geen verbinding willen; het is dat ze steeds meer niet geloven dat de emotionele wiskunde klopt.
Dit cynisme (of realisme, afhankelijk van je visie) gaat ongemakkelijk samen met onze culturele obsessie met liefdesverhalen. Romantische komedies hebben een bescheiden comeback gemaakt, maar komen nu met een knipoog, zich bewust van hun eigen onwerkelijkheid. Ondertussen begint het sociale kapitaal, dat ooit voortkwam uit het feit dat het online ‘een paar doelen’ waren, zich te verstevigen. Waar de harde lancering ooit een teken was van succes, kan het er nu een beetje standaard uitzien.
Misschien is wat er gebeurt niet de dood van de liefde, maar de decentralisatie ervan. Het oude verhaal – vind ‘die ene’, post erover, word sociaal – past niet langer bij een generatie die te maken heeft met onzeker werk, huisvestingscrises en digitale burn-out. Liefde lijkt moeilijker vol te houden en minder essentieel voor zelfbepaling. Het nieuwe romantische plot verwijst naar zichzelf: “verliefd worden op mezelf”, “hoofdrolspelerenergie”, “zelfpartnerschap”. Met andere woorden, het vriendje is vervangen door het zelf als hoofdpersoon.
Dit betekent hopelijk niet dat we een koud, liefdeloos tijdperk ingaan, maar eerder een tijdperk waarin intimiteit wordt heroverwogen. De collectieve terugtrekking die het einde van het heterofatalisme betekent, weerspiegelt bredere verschuivingen in de manier waarop jongeren denken over zorg, gemeenschap en veiligheid. Het gaat misschien niet om een algehele afwijzing van verbinding, maar om een herconfiguratie ervan, weg van de relatie als teken van volwassenheid en naar iets meer pluralistisch en zelfbepaald.
Maar zoals de feministische cultuurtheoreticus Angela McRobbie ooit waarschuwde, kunnen zelfs daden van afwijzing daaronder vallen. De postfeministische mediacultuur heeft de gave om rebellie in vuur om te zetten. Het risico is dat een uit uitputting voortgekomen beweging een andere vorm van consumptie wordt, ‘zelfzorg’, die aan vrouwen wordt terugverkocht als het zoveelste onbetaalde project.
Maar ondanks deze tegenstrijdigheden is er op dit moment iets stilletjes revolutionairs aan de hand. Het idee dat het leven van een vrouw compleet en zelfs vreugdevol kan zijn zonder een romantische partner zou een generatie geleden radicaal zijn geweest.
Nu is het trending.
-
Dr. Lisa Portolan is een academicus. Haar Ph.D. over dating-apps en intimiteit, met het Institute for Culture and Society van Western Sydney University, werd in 2024 gepubliceerd. Haar nieuwste boek is 10 manieren om liefde te vinden … en hoe je het kunt behouden
