IOp zeldzame rustige momenten tijdens het spelen van Marathon kun je overweldigd raken door de iriserend mooie planeet Tau Ceti IV. Deze fictieve wereld lijkt een chemische gloed uit te stralen: stoffige roze luchten en griezelige groene vegetatie vullen het scherm naast supermassieve architectuur met ultrastijlvolle neongrafische ontwerpen. Toch kun je een fractie van een seconde te lang van het landschap genieten en loop je de kans dat je een kogel oploopt waardoor je personage een vervelende blauwe substantie laat bloeden. Op zulke momenten bevriest de camera, wat betekent dat je naar hun zonder pardon vertrekken moet staren. De aanzienlijke schoonheid van Marathon wordt alleen geëvenaard door de klinische wreedheid.
De weg naar de vrijlating van Marathon is lang en controversieel geweest. Deze extractieschieter – zo genoemd omdat je in een bepaald level zoveel mogelijk moet schieten en plunderen voordat je kunt ontsnappen – werd in 2022 voor het eerst getoond met een prachtige trailer (hieronder). Naast de vele verrassende beelden waren er kleine robotinsecten te zien, een beetje zoals zijderupsen, die een synthetisch lichaam tot bestaan weven. Het spel, gemaakt door Hallo En Lot maker Bungie zag er vreemd uit op een manier die blockbuster-shooters zelden doen, wat voor opwindende opschudding zorgde onder zowel shooters als liefhebbers van kunstgames.
Maar toen werd de stemming zuur: Marathon zat vast een kunstdiefstalscanvalleien tot overmaat van ramp was de feedback voor een alpha-playtest in april 2025 zo slecht dat de game, die oorspronkelijk gepland stond voor release afgelopen september, voor onbepaalde tijd werd uitgesteld. In de tussenliggende maanden werd een andere extractieschieter genaamd Arc Raiders vrijgegeven herkenning en gigantisch verkoop.
Marathon heeft dus nog veel te bewijzen, niet in de laatste plaats omdat het de eerste nieuwe game is die Bungie sindsdien heeft uitgebracht overgenomen door Sony voor 3,6 miljard dollar in 2022. De eigenaren van de studio staan ook onder druk, omdat ze nog eens honderden miljoenen, zo niet miljarden, in een online-crisis hebben gestort. multiplayer-draaipunt die slechts één treffer heeft opgeleverd, Helldivers 2midden in een reeks geannuleerde games en een eye-roller dure flop.
Marathon – met zijn opwindende, kinetische vuurgevecht, prikkelende sciencefiction en bemoedigende eerste feedback van spelers – zou deze trend voor Sony toch kunnen doorbreken. Je speelt als een Runner wiens bewustzijn is geüpload naar een kunstmatig lichaam. Met dit uitgangspunt van lichaamsuitwisseling ontsnappen hardlopers technisch gezien aan de dood, maar toch zou je moeilijk hun specifieke vorm van onsterfelijkheid wenselijk kunnen noemen. Deze ronddraaiende bio-cybernetische wezens zijn op contract jagende freelancers, opgesloten in een eindeloze strijd om het vagevuur op Tau Ceti IV – koren op de molen in de kosmische woestijn.
Hier is hoe een van mijn recente runs verliep: ik viel in Dire Marsh, een nat, gasachtig niveau dat zijn ellendige naam meer dan eer aan doet. Mijn bemanning en ik gingen op weg naar een onderhoudsgebied, waar we een mysterieuze metalen staaf moesten vinden. Tijdens het zoeken vochten we tegen elkaars implementaties van de mech-vijanden van het spel; Ik werd neergezet en vervolgens weer tot leven gewekt. We vervolgden onze hengeljacht vijf volle minuten voordat we het opgaven, totaal opgewonden. Terwijl we lachend naar een uitgang liepen en zie, waren er nog een paar andere lopers met hetzelfde idee gearriveerd. Er volgde een kort, hartverscheurend vuurgevecht, waarbij ik meestal achter een deur neerschoot. Toen, precies op het moment dat een andere menselijke speler me in de borst stak en mijn run voorgoed beëindigde, riepen ze “Mr Silly” in de microfoon. Meneer Silly – wie en waar u ook bent – u kunt naar de hel gaan.
De gameplay-loop van Marathon is meedogenloos en vaak demoraliserend, zeker meer dan die van zijn rivaal Arc Raiders. Het geniale van Arc Raiders is de manier waarop het verschillende, bredere dramatonen mogelijk maakt, vooral tijdens ontmoetingen met andere mensen. In dat spel zijn alle spelers voor elkaar hoorbaar als ze in een bepaald gebied komen, zodat er vóór of zelfs tijdens een gevecht kan worden onderhandeld. Het zijn niet alleen schietvaardigheid of uitrusting die de uitkomst bepalen, maar ook generositeit van geest en het vermogen om soepel te spreken. De-escalatie is een even haalbare tactiek als gewapend geweld.
Marathon is tot nu toe minder dynamisch en bij uitbreiding minder interessant. Verbale discussies zijn altijd ondergeschikt aan bruut geweld. Het lijkt erop dat niemand wil meewerken; iedereen zit er voor zichzelf in. Ik denk dat het speculatieve, dystopische concept deze felle concurrentiekracht in de hand werkt. Als je nieuw bent in het extractieschietgenre, is het de vraag of je zo’n dog-eat-dog-ervaring beu zult worden.
Maar na 15 uur vind ik Bungie’s nieuwste aangrijpend, juist omdat het zo meedogenloos is. Net als het sociale deductiespel Among Us deed dat tijdens de paranoïde pandemie jaar, het weerspiegelt de tijd waarin het is geproduceerd. We leven in een boosaardig, afgemat tijdperk waarin te veel wereldgebeurtenissen het gevoel hebben dat ze gedreven worden door verderfelijk eigenbelang. Hier is dan een spel dat spelers een manier lijkt te bieden om zich door deze cynische situatie heen te werken. Ofwel ben jij het die de trekker overhaalt – knal! – of je bloedt uit met een mondvol vuil.
