Huismisbruikers maken steeds vaker gebruik van kunstmatige intelligentie, smartwatches en andere technologie om hun slachtoffers aan te vallen en onder controle te houden, zegt een liefdadigheidsinstelling voor huiselijk geweld.
Een recordaantal vrouwen die door middel van technologie werden misbruikt en gecontroleerd, werd in de laatste drie maanden van 2025 doorverwezen naar de gespecialiseerde diensten van Refuge, waaronder een stijging van 62% in de meest complexe gevallen tot een totaal van 829 vrouwen. Er was ook een stijging van 24% in het aantal verwijzingen onder de 30 jaar.
Recente gevallen omvatten daders die draagbare technologie zoals smartwatches, Oura-ringen en Fitbits gebruikten om vrouwen te volgen en te stalken, hun leven te ontwrichten via slimme apparaten voor thuisgebruik die verlichting en warmte regelen, en AI-spoofing-apps gebruiken om zich voor te doen als mensen.
Emma Pickering, hoofd van het door technologie gefaciliteerde verslavingsteam bij Refuge, zei: “Keer op keer zien we wat er gebeurt als apparaten op de markt komen zonder goed na te denken over hoe ze kunnen worden gebruikt om vrouwen en meisjes schade toe te brengen. Het is momenteel maar al te gemakkelijk voor daders om toegang te krijgen tot slimme accessoires en deze te bewapenen, en onze teams in de frontlinie zien de verwoestende gevolgen van dit misbruik.
“Het is onaanvaardbaar dat de veiligheid en het welzijn van vrouwen en meisjes als een bijzaak worden behandeld zodra een technologie is ontwikkeld en gedistribueerd. Hun veiligheid moet een fundamenteel principe zijn dat zowel het ontwerp van draagbare technologie als het regelgevingskader eromheen vormgeeft.”
Refuge zei dat het veel te gemakkelijk is om toegang te krijgen tot slimme accessoires en deze te bewapenen, en dat de veiligheid van vrouwen in hun ontwerpen moet worden meegenomen.
Een overlevende waar Refuge mee samenwerkte, Mina, vertrok achter haar smartwatch in een haast om aan haar aanvaller te ontsnappen, die deze vervolgens gebruikte om haar te volgen met behulp van gekoppelde cloudaccounts om haar noodlocatie te vinden.
“(Het) was zeer schokkend en angstaanjagend. Ik voelde me plotseling blootgesteld en onveilig, wetende dat mijn locatie werd gevolgd zonder mijn toestemming. Het creëerde een constant gevoel van paranoia; ik kon me nergens ontspannen, goed slapen of me op mijn gemak voelen omdat ik wist dat mijn bewegingen niet privé waren”, zei ze.
Ondanks dat de politie het apparaat aan Mina had teruggegeven, werd ze bij haar volgende schuilplaats gelokaliseerd door een privédetective die door haar misbruiker was ingehuurd, met behulp van vermeende tracking via technologie. Ze meldde de overtredingen bij de politie, maar kreeg te horen dat er geen misdrijf was gepleegd omdat ze “niet gewond was geraakt”.
“Ik werd herhaaldelijk gevraagd om te verhuizen voor mijn eigen veiligheid, in plaats van dat de technologie rechtstreeks werd aangepakt of dat het slimme horloge van hem in beslag werd genomen. Elke beweging zorgde ervoor dat ik me onstabieler en ontheemder voelde”, zei ze.
“Over het geheel genomen maakte de ervaring mij onzeker, ongehoord en verantwoordelijk voor het omgaan met een situatie die volledig buiten mijn controle ligt. Het liet me zien hoe technologisch misbruik op stille en krachtige wijze de dwangcontrole kan uitbreiden, en hoe gemakkelijk overlevenden de emotionele en praktische last kunnen dragen als systemen deze niet volledig begrijpen of erop reageren.”
Misbruikers gebruikten ook steeds vaker AI-tools om overlevenden te manipuleren, zei Pickering. Ze zouden bijvoorbeeld een video van de overlevende kunnen veranderen zodat deze dronken lijkt, zodat ze aan de sociale dienst kunnen vertellen dat “ze zich weer grillig gedraagt, onduidelijk praat, dat ze een drankprobleem heeft” en dat ze daarom een ongeschikte moeder was of een risico voor zichzelf en anderen. “We zullen daar steeds meer van zien naarmate deze video’s en applicaties evolueren”, zei Pickering.
Pickering zei dat ze ook had gehoord dat AI-tools worden gebruikt om authentiek ogende frauduleuze documenten te ontwikkelen, zoals vacatures of juridische dagvaardingen, die naar overlevenden kunnen worden gestuurd om hen te laten geloven dat ze schulden hebben of om hen over te halen om op dezelfde locatie te verschijnen als hun misbruiker.
Pickering vreesde dat medische technologie de komende jaren steeds vaker misbruikt zou worden, bijvoorbeeld door het controleren van het insulineniveau via een diabetestracker, wat fataal zou kunnen zijn.
Ze drong er bij de regering op aan om op te treden tegen door digitale technologie mogelijk gemaakte misdaad en online-criminaliteit, en onder meer om meer financiering te verstrekken voor de ontwikkeling en opleiding van digitale onderzoeksteams. ‘Ze willen winst op de korte termijn, ze willen niet nadenken over langetermijninvesteringen op dit gebied, maar als we dat niet doen, komen we nooit vooruit’, zei ze.
Ze wil ook dat de technologie-industrie verantwoordelijk wordt gehouden omdat ze er niet in slaagt ervoor te zorgen dat apparaten en platforms worden ontworpen en werken op een manier die veilig is voor kwetsbare mensen.
“Ofcom en de Online Safety Act gaan niet ver genoeg”, zei ze.
Een regeringswoordvoerder zei: “Het aanpakken van geweld tegen vrouwen en meisjes in al zijn vormen, ook wanneer het online plaatsvindt of door technologie wordt gefaciliteerd, is een topprioriteit voor deze regering.
“Onze nieuwe VAWG-strategie zet uiteen hoe de volledige macht van de staat online en offline zal worden ingezet. We werken samen met Ofcom om uit te leggen hoe online platforms het onevenredige misbruik aanpakken waarmee vrouwen en meisjes online worden geconfronteerd.”
