Soldaten in Guinee-Bissau kondigen overname aan: NPR

BISSAU, Guinee-Bissau – Soldaten in Guinee-Bissau verschenen woensdag op de staatstelevisie en zeiden dat ze de macht in het land hebben gegrepen, na berichten over geweerschoten nabij het presidentieel paleis, drie dagen na de nationale verkiezingen. De president vertelde de Franse media dat hij was afgezet en gearresteerd.

Het was de laatste van een aantal staatsgrepen van de afgelopen jaren in West-Afrika.

“Het Hoge Militaire Commando voor het herstel van de nationale en openbare orde besluit de president van de republiek onmiddellijk af te zetten en alle instellingen van de Republiek Guinee-Bissau tot nader order op te schorten”, zei woordvoerder Dinis N’Tchama in een verklaring.

Hij zei dat ze handelden als reactie op de ‘ontdekking van een lopend plan’ dat volgens hem gericht was op het destabiliseren van het land door te proberen ‘verkiezingsresultaten te manipuleren’.

“Het plan is bedacht door een aantal nationale politici met medewerking van een bekende drugsbaron en binnenlandse en buitenlandse staatsburgers”, beweerde N’Tchama, zonder details te geven.

De soldaten zeiden dat ze het verkiezingsproces en de media-activiteiten onmiddellijk hadden opgeschort en alle grenzen hadden gesloten.

Guinee-Bissau heeft sinds de onafhankelijkheid vier staatsgrepen en verschillende pogingen tot staatsgreep meegemaakt, waaronder één die vorige maand werd gemeld. Het land is ook uitgegroeid tot een knooppunt voor de drugshandel tussen Latijns-Amerika en Europa.

Zondag vonden de presidents- en parlementsverkiezingen plaats. De zittende president Umaro Sissoco Embaló en oppositiekandidaat Fernando Dias da Costa claimden dinsdag elk de overwinning, hoewel officiële voorlopige resultaten pas donderdag werden verwacht.

Hoe de staatsgreep zich ontvouwde

Vanaf woensdagmiddag werden schoten gehoord nabij het presidentiële paleis. Een journalist van Associated Press zag dat de wegen naar het paleis waren afgesloten en dat controleposten bemand waren door zwaarbewapende en gemaskerde soldaten.

Een functionaris van het presidentiële paleis zei dat een groep gewapende mannen probeerde het gebouw aan te vallen, wat leidde tot een vuurgevecht met bewakers. Een andere ambtenaar van het ministerie van Binnenlandse Zaken zei dat ze ook geweerschoten hoorden in de buurt van de nabijgelegen Nationale Verkiezingscommissie. De twee spraken op voorwaarde van anonimiteit omdat ze niet publiekelijk over de zaak mochten spreken.

Een belangrijk lid van een internationale groep verkiezingswaarnemers zei dat het hoofd van de verkiezingscommissie was gearresteerd en dat het kantoor van de commissie door het leger was gesloten.

“De president heeft met mensen gesproken die zeggen dat hij door het leger wordt vastgehouden”, vertelde de medewerker van de monitoringgroep aan de AP. Ze spraken op voorwaarde van anonimiteit, omdat ze niet in het openbaar over de zaak mochten spreken.

Het Franse nieuwskanaal Jeune Afrique citeerde Embaló die zei dat hij was gearresteerd tijdens wat het een staatsgreep noemde onder leiding van de stafchef van het leger. Hij zei dat hij niet het slachtoffer was van geweld.

Mensen lopen woensdag door de straten van Bissau, Guinee-Bissau.

Darcicio Barbosa/AP

onderschrift verbergen

onderschrift wijzigen

Darcicio Barbosa/AP

“Ik ben afgezet”, zei Embaló tegen de Franse televisiezender France 24.

Embaló werd geconfronteerd met een legitimiteitscrisis, waarbij de oppositie zei dat zijn ambtstermijn al lang was verstreken en dat ze hem niet als president erkenden.

De grondwet van Guinee-Bissau bepaalt de presidentiële ambtstermijn op vijf jaar. Embaló kwam pas in februari 2020 aan de macht. Volgens de oppositie had zijn ambtstermijn op 27 februari van dit jaar moeten eindigen, maar het Hooggerechtshof oordeelde dat deze tot 4 september moest lopen.

De presidentsverkiezingen werden echter uitgesteld tot deze maand.

Lichamen eisen een terugkeer naar de constitutionele heerschappij

Een VN-functionaris zei woensdag dat de wereldorganisatie de situatie in Guinee-Bissau “met grote bezorgdheid” volgt.

VN-secretaris-generaal António Guterres “roept alle nationale belanghebbenden in Guinee-Bissau op om terughoudendheid te betrachten en de rechtsstaat te respecteren”, zei zijn woordvoerder Stéphane Dujarric tegen verslaggevers.

In een gezamenlijke verklaring veroordeelden de verkiezingswaarnemingsmissies van de Afrikaanse Unie en het regionale blok dat bekend staat als ECOWAS een “flagrante poging om het democratische proces te verstoren” en riepen op tot een terugkeer naar de “constitutionele orde”.

Het riep ook op tot de onmiddellijke vrijlating van gedetineerde verkiezingsfunctionarissen.

De coalitie van het Volksfront van het maatschappelijk middenveld beschuldigde Embaló en het leger ervan een “gesimuleerde staatsgreep” te plegen om de openbaarmaking van verkiezingsresultaten te blokkeren en de macht vast te houden.

Auto’s rijden woensdag door de straten van Bissau, Guinee-Bissau.

Darcicio Barbosa/AP

onderschrift verbergen

onderschrift wijzigen

Darcicio Barbosa/AP

“Deze manoeuvre heeft tot doel de publicatie van de verkiezingsresultaten die gepland zijn voor morgen, 27 november, te voorkomen”, zei de groep woensdag in een verklaring. Er werd beweerd dat Embaló van plan is een nieuwe president en interim-premier te benoemen en vervolgens nieuwe verkiezingen uit te schrijven waarin hij van plan is zich opnieuw kandidaat te stellen.

West-Afrika heeft sinds 2020 een golf van staatsgrepen meegemaakt. Drie geheel door land omgeven staten in de regio, Mali, Niger en Burkina Faso, worden nu geregeerd door militaire leiders die met geweld de macht hebben gegrepen en beloven de burgers meer veiligheid te bieden tegen een opstand van gewapende groepen.

In buurland Guinee wierp generaal Mamadi Doumbouya, de juntaleider, de president in 2021 omver, waarbij hij de vorige regering bestrafte voor het breken van beloften, terwijl hij beloofde het land te verlossen van slecht bestuur en corruptie.

In Gabon grepen rebellensoldaten in 2023 de macht, kort nadat de president tot winnaar was uitgeroepen van verkiezingen waarvan internationale waarnemers voor het eerst waren uitgesloten. In april werd staatsgreepleider generaal Brice Oligui Nguema tot president gekozen.