Biografieën van uitzonderlijke prestaties hebben de neiging hun succes te verklaren persoonlijkheidskenmerkendat de ‘killer psychologische wapens’ benadrukt die hen groot hebben gemaakt. Dus, Steve Jobs-schuurmiddel geherformuleerd als visionair perfectionisme, De impulsiviteit van Elon Musk als het nemen van gedurfde risico’s, en De meedogenloosheid van Jeff Bezos als compromisloze klantobsessie. Dezelfde retrospectieve alchemie is van toepassing op vrouwen: de emotionele intensiteit van Oprah Winfrey wordt radicale empathie en authenticiteit; De discipline en consciëntieusheid van Indra Nooyi worden herschikt tot waardegedreven strategisch leiderschap voor de lange termijn; en de taaiheid en het ongeduld van Diane Hendricks met incompetentie worden gevierd als cruciale uitvoering en operationele nauwkeurigheid. In alle gevallen worden eigenschappen die ooit problematisch leken, omgevormd tot deugden wanneer succes het verhaal de moeite waard maakt om te vertellen.
De werkelijkheid is, zoals altijd, veel genuanceerder dan ons beperkte geduld en onze beperkte aandachtsspanne tegenwoordig lijken te tolereren, namelijk dat elke menselijke eigenschap of gedragspatroon zowel goed als goed kan zijn. En slecht, afhankelijk van de onderzochte context, het niveau of de uitkomst. Zelfvertrouwen is bijvoorbeeld over het algemeen goed, maar als het wordt losgekoppeld van feitelijke competentie of extreem hoog is, kan het het leren belemmeren, mensen er dwaas en arrogant uit laten zien, en leiden tot een aanzienlijke onderschatting van risico’s, waanvoorstellingen en vervorming van de werkelijkheid. Om nog een waarschuwing toe te voegen: dit is waarschijnlijker in bepaalde culturen (collectivistisch, zelfkritisch, bescheiden) dan in andere (individualistisch, optimistisch en arrogant).
{“blockType”:mv-promo-block”,”data”:{“imageDesktopUrl”:https://images.fastcompany.com/image/upload/f_webp,q_auto,c_fit/wp-cms-2/2025/10/tcp-16-syn. jpg”,”imageMobileUrl”https://images.fastcompany.com/image/upload/f_webp,q_auto,c_fit/wp-cms-2/2025/10/tcp-photo-syndey-1×1-2.jpg”,”G”eyebrow””,”G”eyebrow””, meer inzichten van Tomas Chamorro-Premuzic”,”dek”Dr. Tomas Chamorro-Premuzic is hoogleraar organisatiepsychologie aan de UCL en Columbia University, en medeoprichter van DeeperSignals. “,”subhed”:”,”description”:”, “ctaText”: “Meer informatie”, ctaUrl”: https://drtomas.com/intro/”, “theme”:{“bg”:#2b2d30″, “text”:#ffffff”, “eyebrow”:#9aa2aa”, “subhed”:#ffffff”, “buttonBg”: “#3b3f46”, “buttonHoverBg”:91424800, “buttonText”:false,”slug”:91424798, “shareable”:false,”slug”}}
Alles met mate
Daarom Aristoteles slim beargumenteerd (net als Confucius voor hem) ligt die deugd in gematigdheid: de zoete middenweg tussen twee even problematische uitersten. Moed bevindt zich bijvoorbeeld tussen lafheid en roekeloosheid; vrijgevigheid tussen gierigheid en extravagantie; ambitie tussen apathie en obsessie. De moderne wetenschap is het stilletjes met hem eens (omdat maar weinig mensen lijken te luisteren of erin geïnteresseerd zijn dit te begrijpen): te weinig van het goede laat het potentieel ongerealiseerd, maar te veel zet kracht om in aansprakelijkheid.
Een van de eigenschappen die dit mooi illustreert is perfectionisme, dat beide teweegbrengt positief en negatief bij het grote publiek – zozeer zelfs dat het vaak wordt voorgesteld als een universeel antwoord op de gevreesde (en niet erg bruikbare) vraag ‘wat is je grootste zwakte’ tijdens een sollicitatiegesprek. Op een laag niveau kan perfectionisme een weerspiegeling zijn van onzorgvuldigheid of onverschilligheid. Op gematigde niveaus kan het hoge normen, toewijding en trots op iemands werk signaleren. Maar zodra het een bepaalde drempel overschrijdt, gaat perfectionisme niet langer over uitmuntendheid, maar over angst: angst om te falen, angst voor oordeel, angst om tekort te schieten. Op dat moment verbetert het de prestaties niet langer. In plaats daarvan voedt het angst, besluiteloosheid, micromanagement, burn-out en gespannen relaties.
De uitdaging voor organisaties is dat perfectionisme vaak voorkomt lijkt op zoals toewijding, vooral in culturen die overwerk, zelfkritiek en constante drukte belonen. Maar de echte taak van het management is niet het afschaffen van hoge normen, maar het voorkomen dat normen verharden in zelfbestraffing of controle over anderen. Dus, net als bij vertrouwen, ambitie of gedrevenheid, is het doel niet ‘meer’ of ‘minder’, maar ‘meer’ of ‘minder’ genoeg (of “de juiste hoeveelheid”) en weten wanneer genoeg een fooi is.
Een nieuwe aanpak
In de rij, een nieuwe academische recensie synthetiseert decennia van onderzoek naar perfectionisme, gedefinieerd als een stabiele neiging om te hoge eisen te stellen aan zichzelf of anderen, gecombineerd met een overdreven kritische zelfevaluatie en een chronische bezorgdheid over falen, evalueren en falen. Dit onderzoek maakt onderscheid tussen streven naar uitmuntendheid en door gereden worden angst voor imperfectie; een onderscheid dat helpt verklaren waarom perfectionisme zo vaak het welzijn en de samenwerking ondermijnt, terwijl het slechts kwetsbare of kortstondige prestatiewinst oplevert.
Meer specifiek belicht de review zowel de voor- als nadelen van perfectionisme en evalueert de brede impact ervan op individuen, teams, management en organisaties.
Drie voordelen (als het de ‘juiste’ soort is)
- Hogere betrokkenheid en doelrealisatie (onder krappe omstandigheden)
Perfectionist pogingen (hoge persoonlijke normen die intern worden aangestuurd) wordt geassocieerd met een grotere werkbetrokkenheid, doorzettingsvermogen, het behalen van doelen en tevredenheid, vooral in gestructureerde, voorspelbare rollen waar kwaliteit en precisie van belang zijn. Dit kan zich vertalen in ijver en doorzetten in plaats van genialiteit. - Aandacht voor detail en besluitvorming bij managers
Managers met een hoog zelfgericht perfectionisme hebben de neiging meer aandacht te besteden aan details en, in sommige contexten, uitgebreidere strategische beslissingen te nemen. In relatief stabiele omgevingen wordt dit in verband gebracht met een betere besluitvormingskwaliteit en organisatorische robuustheid. - Prestatiesignalering en geloofwaardigheid op de korte termijn
Perfectionisme kan fungeren als een reputatiesignaal dat consciëntieusheid, betrouwbaarheid en ernst uitstraalt, vooral in het begin van iemands carrière of in omgevingen die onder prestatiedruk staan. Dit kan de initiële loopbaanontwikkeling ondersteunen, hoewel de voordelen na verloop van tijd vervagen.
Drie nadelen (en deze zijn over het algemeen robuuster)
- Slecht welzijn met slechte prestatierendementen
Uit onderzoeken en meta-analyses blijkt dat perfectionisme een zwakke of geen correlatie vertoont met werkprestaties, maar matige tot sterke correlaties met burn-out, stress, angst, depressie, slaapstoornissen en slecht herstel. Kortom, het put op betrouwbare wijze mensen uit zonder de output op betrouwbare wijze te verbeteren. - Workaholic, herkauwer en onvermogen om uit te schakelen
Perfectionistische zorgen worden consequent in verband gebracht met overbetrokkenheid, presenteïsme, uitstelgedrag en moeite om zich psychologisch los te maken van het werk. Zelfs pauzes worden cognitief uitputtend omdat perfectionisten blijven piekeren over fouten en onafgemaakte taken. - Giftig leiderschap en stroomafwaartse schade aan anderen
Wanneer perfectionisme zich manifesteert als sociaal voorgeschreven of op anderen gericht (het opleggen van onberispelijkheid aan anderen), is de kans groter dat leiders micromanagen, fouten bestraffen, psychologische veiligheid ondermijnen, afwijkend gedrag veroorzaken en de creativiteit en het welzijn van volgers verminderen. Dit is een van de sterkste en meest consistente resultaten in het managementgedeelte van de review.
Probeer in plaats daarvan ‘excellentie’
Kortom, perfectionisme is geen prestatie- of zelfpresentatiestrategie, maar een persoonlijkheidskenmerk dat verband houdt met een kwetsbare motivatiestijl die onder beperkte omstandigheden opereert; in het slechtste geval is het een schaalbaar mechanisme voor burn-out, giftig leiderschap en zelfsabotage. De auteurs wijzen er expliciet op “uitmuntendheid” (zeer hoge maar flexibele normen zonder angst voor mislukking) als een gezonder en duurzamer alternatief.
Voor managers en organisaties is de implicatie duidelijk: het doel is niet om dat te doen huurpromoot of beloon perfectionisten, maar cultiveer uitmuntendheid zonder angst. Hoge normen zijn essentieel, maar alleen als dit gepaard gaat met flexibiliteit, leren en psychologische veiligheid. In een economie die snelheid, aanpassing en samenwerking steeds meer beloont boven een vlekkeloze uitvoering, zijn de meest effectieve leiders niet degenen die nooit ongelijk hebben, maar degenen die weten wanneer precisie ertoe doet en wanneer ‘goed genoeg’ geen compromis is, maar een strategische keuze. Perfectionisme verwart controle met kwaliteit. Uitmuntendheid optimaliseert voor effect.
{“blockType”:mv-promo-block”,”data”:{“imageDesktopUrl”:https://images.fastcompany.com/image/upload/f_webp,q_auto,c_fit/wp-cms-2/2025/10/tcp-16-syn. jpg”,”imageMobileUrl”https://images.fastcompany.com/image/upload/f_webp,q_auto,c_fit/wp-cms-2/2025/10/tcp-photo-syndey-1×1-2.jpg”,”G”eyebrow””,”G”eyebrow””, meer inzichten van Tomas Chamorro-Premuzic”,”dek”Dr. Tomas Chamorro-Premuzic is hoogleraar organisatiepsychologie aan de UCL en Columbia University, en medeoprichter van DeeperSignals. “,”subhed”:”, “description”:, “ctaText”: Meer informatie, “ctaUrl”:https://drtomas.com/intro/”, “theme”:{“bg”:#2b2d30″, “text”:#ffffff”, “eyebrow”:#9aa2aa”, “subhed”:#ffffff”, “buttonBg”: “#3b3f46”, “buttonHoverBg”:91424800, “buttonText”:false,”slug”:91424798, “shareable”:false,”slug”}}
Nieuwsbron
