De Europese Ariane 6-raket stijgt op in Kourou, Frans-Guyana, 9 juli 2024. European Space Agency
ESA | ViaReuters
Boven onze hoofden ontstaat een nieuwe laag van kritieke infrastructuur.
Low Earth Orbit (LEO) – die NASA definieert als het stuk ruimte op a hoogte van 2.000 km of minder – evolueert snel van een technisch nichedomein naar een van de strategisch meest belangrijke omgevingen van de 21e eeuw.
Het ondersteunt de mondiale navigatie, telecommunicatie, defensie en wereldwijde connectiviteit en ervaart een vloed aan investeringen.
LEO-satellieten zorgen, vanwege hun relatieve nabijheid tot de aarde, voor snellere reacties, lagere lanceringskosten en hogere communicatiesnelheden. In tegenstelling tot satellieten in hoger gelegen banen, blijven ze niet boven een vaste locatie op aarde en werken ze vaak in constellaties om de mondiale dekking te maximaliseren.
Hogere banen, zoals Medium Earth Orbit (MEO) en Geostationary Orbit (GEO), herbergen al lang bestaande satellietinfrastructuur, maar zijn onderworpen aan strengere operationele beperkingen.
In 2025 werd ruim 45 miljard dollar aan investeringen in de sector opgetekend, een scherpe stijging ten opzichte van iets minder dan 25 miljard dollar in 2024, volgens Space IQ, een rapport dat startup-activiteiten en investeringstrends in de ruimte-economie volgt.
“Orbitale toegang wordt een strategische troef, net zoals havens, kabels of elektriciteitsnetwerken op aarde”, vertelde Carlos Moreira, CEO van het Zwitserse cyberbeveiligings- en halfgeleiderbedrijf Wisekey, aan CNBC.
Het meest zichtbare voorbeeld van deze verschuiving is Elon Musk’s snelgroeiende satellietnetwerk. Zijn raketbedrijf SpaceX exploiteert al de Starlink-constellatie, die momenteel meer dan 9.500 satellieten in de lucht heeft.
Het bedrijf is van plan dit netwerk uit te breiden door duizenden extra satellieten toe te voegen. SpaceX heeft ook een nog groter project voorgesteld, een orbitaal datacentersysteem op zonne-energie, waarbij uiteindelijk wel een miljoen satellieten betrokken zouden kunnen zijn.
Maar SpaceX is niet de enige. Deze week nog techbaby Nvidia onthulde een nieuw platform dat tot doel heeft te brengen AI-computergebruik in een baan om de aarde. Het systeem is ontworpen om orbitale datacentra, geospatiale intelligentie en autonome ruimteoperaties te ondersteunen.
“Space computing, de laatste grens, is gearriveerd”, zei Nvidia-CEO Jensen Huang op de GTC 2026-conferentie van het bedrijf in San Jose. Deze aanpak zou orbitale datacentra kunnen veranderen in ontdekkingsinstrumenten en ruimtevaartuigen in zelfnavigerende systemen, zei hij.
Amazon LEO – voorheen bekend als Project Kuiper – is van plan meer dan 3.000 satellieten in een lage baan om de aarde te plaatsen. Eerder dit jaar keurde de Federal Communications Commission (FCC) nog eens 4.500 satellieten goed voor toekomstige inzet. Ondertussen zal Blue Origin, opgericht door Jeff Bezos, tegen eind 2027 naar verwachting meer dan 5.000 satellieten lanceren.
In Europa, EutelsatHet OneWeb LEO-satellietnetwerk bestaat momenteel uit meer dan 600 satellieten. Hoewel het momenteel op veel kleinere schaal opereert, hoopt Frankrijk dat het bedrijf dat ook zal doen uiteindelijk rivaliserend Musk’s Starlink en heeft 1,35 miljard euro ($1,58 miljard) in Eutelsat geïnvesteerd, waardoor het de grootste aandeelhouder van het bedrijf is met een belang van ongeveer 30%.
China heeft ook plannen ingediend voor meer dan 200.000 satellieten in 14 constellaties.
De omvang van deze geplande implementaties vertegenwoordigt een fundamentele verschuiving in de manier waarop de ruimte zal worden gebruikt, beheerd en gecommercialiseerd.
Een nieuw investeringsmoment
Sinds 2009 is ruim 400 miljard dollar geïnvesteerd in de ruimtevaarteconomie, waarbij de Verenigde Staten ruim de helft van die investeringen hebben bijgedragen, gevolgd door China, aldus Space Capital.
Chad Anderson, CEO van Space Capital, zei dat de industrie zich nog steeds in de “vroege stadia van een infrastructuurcyclus van meerdere decennia” bevindt. Hij merkte op dat, hoewel de sector zich nog in een vroeg ontwikkelingsstadium bevindt, deze voldoende volwassen is geworden om betekenisvolle kansen op de publieke markt te bieden.
Ongeveer een dozijn ruimtevaartbedrijven zijn al naar de beurs gegaan, en er worden er het komende jaar nog meer verwacht, waaronder de langverwachte beursintroductie van SpaceX, die volgens Anderson het ‘Netscape-moment’ van de ruimtevaartsector zou kunnen markeren – een bepalende gebeurtenis die de verwachtingen van beleggers opnieuw vormgeeft en breder kapitaal naar de markt trekt.
Maar naarmate het momentum toeneemt en de commerciële activiteit versnelt, waarschuwde Moreira van Wisekey dat deze expansie “met hetzelfde niveau van ernst moet worden beheerd als de digitale soevereiniteit op aarde.”
Hij betoogde dat de ruimtevaart een domein moet blijven dat de mensheid ten goede komt – door connectiviteit, wetenschappelijke ontdekkingen en economische groei te ondersteunen – in plaats van een plaats te worden van ongecontroleerde concurrentie en systeemrisico’s.
Regelgevingsrisico’s
Een belangrijke uitdaging voor de marktgroei is het gefragmenteerde bestuur van Leo en zijn meerlaagse besturingssysteem.
Internationaal stelt het Outer Space Treaty dat staten verantwoordelijk zijn voor alle ruimtevaartactiviteiten die onder hun jurisdictie worden uitgevoerd, terwijl de UN Space Debris Mitigation Guidelines niet-bindende duurzaamheidsprincipes bieden.
De Internationale Telecommunicatie Unie (ITU) beheert de mondiale spectrumtoewijzing, helpt interferentie te voorkomen en zorgt voor een betrouwbare werking via communicatienetwerken. Naast deze formele mechanismen bevorderen branchegroepen zoals de Space Safety Coalition vrijwillige normen voor beste praktijken.
De nationale autoriteiten zorgen vervolgens voor operationeel toezicht. In de VS geeft de FCC bijvoorbeeld licenties voor satellietconstellaties en spectrumgebruik, en houdt de FAA toezicht op de lancerings- en terugkeeractiviteiten.
Maar veel experts beweren dat de bestaande raamwerken niet langer geschikt zijn voor hun doel.
Raza Rizvi, TMT-advocaat bij Simmons & Simmons, zegt dat een groot deel van de huidige juridische structuur is ontworpen rond de meer voorspelbare omstandigheden van GEO. “Nu we in LEO een omgeving met een hoger risico en een hogere complexiteit betreden, beschikken we nog niet over de specifieke juridische instrumenten om deze nieuwe technologie te besturen.”
Siamak Hesar, CEO van lucht- en ruimtevaartinlichtingenbureau Kayhan Space, zegt dat de huidige regels zijn opgesteld voor langzamere, door de overheid beheerde ruimtevaartprogramma’s, en dat “Regelgeving moet evolueren naar de schaal waarop de industrie groeit.”
Hij merkt op dat regelgeving nu een “nieuw perspectief” nodig heeft, aangezien commerciële exploitanten, en niet overheden, de belangrijkste gebruikers van de ruimte worden.
Deze verschuiving van door de overheid aangestuurde naar commercieel aangestuurde activiteiten verandert ook de manier waarop leiders in de sector naar de toekomstige kansen kijken. Martijn Rogier van Delden, hoofd Europe Consumer bij Amazon LEO, ziet “enorme kansen” voor LEO-satellieten om miljarden mensen met elkaar te verbinden en beschrijft het als “een game changer voor het overbruggen van de digitale kloof.”
