Nu het conflict in het Midden-Oosten zijn intrede doet vijfde dag Woensdag hebben Amerikaanse en Israëlische functionarissen de retoriek teruggedrongen die suggereert dat de campagne tegen Iran een religieuze oorlog is.
Dinsdag veroordeelde de islamitische burgerrechtenorganisatie Council on American-Islamic Relations (CAIR) het gebruik van deze retoriek door het Pentagon en noemde het “gevaarlijk” en “anti-moslim”.
De VS en Israël zijn zaterdag begonnen met hun aanval op Iran en zijn doorgegaan aanvallen op Iran uitvoeren sindsdien. Als vergelding heeft Iran teruggeslagen op doelen in Israël en Amerikaanse militaire middelen in Bahrein, Saoedi-Arabië, Qatar, de Verenigde Arabische Emiraten, Irak en Cyprus.
Een Amerikaanse waakhond heeft gemeld dat Amerikaanse troepen te horen hebben gekregen dat de oorlog gericht is op “het Bijbelse einde der tijden tot stand te brengen”. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio verklaarde onlangs ook dat Iran wordt bestuurd door “religieuze fanatieke gekken”.
Wat zeggen Amerikaanse en Israëlische leiders?
De Amerikaanse waakhond Military Religious Freedom Foundation (MRFF) zei dat het e-mailklachten heeft ontvangen waarin aan Amerikaanse militairen werd verteld dat de oorlog met Iran bedoeld is om “Armageddon” of de bijbelse “eindtijd” te veroorzaken.
Een niet bij naam genoemde onderofficier schreef in een e-mail aan het MRFF dat een commandant er bij de officieren op had aangedrongen ‘onze troepen te vertellen dat dit ‘allemaal deel uitmaakte van Gods goddelijke plan’, en hij verwees specifiek naar verschillende citaten uit het boek Openbaring die verwijzen naar Armageddon en de aanstaande terugkeer van Jezus Christus.’
MRFF is een non-profitorganisatie die zich inzet voor het behoud van de religieuze vrijheid voor Amerikaanse militairen.
De officier beweerde dat de commandant de eenheid had verteld dat Trump “door Jezus was gezalfd om het signaalvuur in Iran aan te steken om Armageddon te veroorzaken en zijn terugkeer naar de aarde te markeren”.
Israëlische en Amerikaanse leiders hebben ook in het openbaar hun toevlucht genomen tot religieuze retoriek.
Vorige maand vertelde Mike Huckabee, de Amerikaanse ambassadeur in Israël, tijdens een interview aan de conservatieve Amerikaanse commentator Tucker Carlson dat het “prima” zou zijn als Israël “in wezen het hele Midden-Oosten” zou overnemen, omdat dat in de Bijbel aan het land was beloofd. Huckabee voegde er echter aan toe dat Israël dit niet wilde doen.
Rubio zei deze week dinsdag tegen de media: “Iran wordt bestuurd door gekken – religieuze fanatieke gekken. Ze hebben de ambitie om kernwapens te hebben.”
En de dag ervoor zei de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth tijdens een persconferentie van het Pentagon: “Gekke regimes als Iran, die uit zijn op profetische islamitische waanvoorstellingen, kunnen geen kernwapens hebben.”
In zijn verklaring beweerde CAIR dat de woorden van Hegseth “een duidelijke verwijzing zijn naar het sjiitische geloof over religieuze figuren die tegen de eindtijd verschijnen”.
Zondag verwees de Israëlische premier Benjamin Netanyahu naar de Thora en vergeleek hij Iran met een oude bijbelse vijand, de Amalekieten. In de Joodse traditie is bekend dat “Amalek” “puur kwaad” vertegenwoordigt.
“We lezen in het Thoragedeelte van deze week: ‘Herinner je wat Amalek je heeft aangedaan.’ We herinneren ons – en we handelen.”
CAIR zei: “Het verbaast ons niet dat Benjamin Netanyahu opnieuw het bijbelse verhaal van Amalek ziet gebruiken – waarin wordt beweerd dat God de Israëlieten opdroeg elke man, vrouw, kind en dier te vermoorden in een heidense natie die hen aanviel – om Israëls massamoord op burgers in Iran te rechtvaardigen, net zoals dat in Gaza gebeurde.”
De verklaring voegde eraan toe dat elke Amerikaan “diep verontrust zou moeten zijn door de retoriek van de ‘heilige oorlog’ die door het Amerikaanse leger, Hegseth en Netanyahu wordt verspreid om de oorlog tegen Iran te rechtvaardigen.
“De minachtende opmerking van de heer Hegseth over ‘islamistische profetische waanvoorstellingen’, een duidelijke verwijzing naar sjiitische overtuigingen over religieuze figuren die tegen het einde der tijden opkwamen, was onaanvaardbaar. Zo vertellen Amerikaanse militaire commandanten de troepen dat oorlog met Iran een bijbelse stap in de richting van Armageddon is.’
Waarom schilderen Amerikaanse en Israëlische leiders het conflict met Iran af als een religieuze oorlog?
Door te proberen het conflict als een heilige oorlog te beschouwen, gebruiken de leiders theologische overtuigingen om “actie te rechtvaardigen, de politieke opinie te mobiliseren en steun te verwerven”, vertelde Jolyon Mitchell, een professor aan de Durham Universiteit in Groot-Brittannië, aan Al Jazeera.
“Velen aan beide kanten van dit conflict geloven dat ze God aan hun kant hebben. God wordt in dit conflict ingeschakeld, net als bij vele anderen, om gewelddaden te ondersteunen. De demonisering en ontmenselijking van de vijand, ‘de ander’, zal onvermijdelijk de vredesopbouw na het conflict nog moeilijker maken,” zei Mitchell.
“Er zijn verschillende overlappende oorzaken en deze werken op verschillende niveaus: binnenlandse mobilisatie, beschavingskaders en strategische narratieve constructie”, vertelde Ibrahim Abusharif, universitair hoofddocent aan de Northwestern Universiteit in Qatar, aan Al Jazeera.
Binnenlandse mobilisatie verwijst naar het bijeenbrengen van de eigen bevolking van een land. Leiders kunnen conflicten als religieus beschouwen, en dus moreel helder en urgent, en publieke steun verwerven, zei hij.
In een video die deze week op sociale media circuleert, wordt de christelijk-zionistische predikant en presentator John Hagee gezien terwijl hij een preek houdt waarin hij de Amerikaanse aanval op Iran promoot. Hagee zei dat Rusland, Turkiye, “wat er nog over is van Iran” en “groepen islamisten” Israël zullen binnen marcheren. Hij zei dat God “Israëls tegenstanders” zal “verpletteren”.
“Religieus taalgebruik mobiliseert binnenlandse kiesdistricten”, zei Abusharif, en legde uit dat dit in de Verenigde Staten diep aansluit bij veel evangelicals en christelijke zionistenomdat ze de oorlogen in het Midden-Oosten al zien als onderdeel van een religieus ‘eindtijdverhaal’.
“Verwijzingen naar de ‘eindtijd’, het boek Openbaring of bijbelse vijanden zijn niet toevallig; ze activeren een cultureel script dat al aanwezig is in de Amerikaanse politieke theologie.”
Civilizational framing verwijst naar de creatie van een ‘wij versus zij’-dichotomie die het conflict afschildert als een botsing tussen hele levenswijzen of geloofsovertuigingen, en niet slechts als een geschil over grenzen of politiek, voegde hij eraan toe. Daarom vereenvoudigen uitspraken zoals Hegseths verwijzing naar “profetische islamitische wanen” de voorwaarden van de oorlog in de hoofden van gewone mensen.
‘Oorlogen zijn moeilijk te rechtvaardigen in technisch-strategische taal’, zei Abusharif.
“Door het conflict af te schilderen als een strijd tussen ‘beschaving en fanatisme’ of tussen bijbels ‘goed en kwaad’ transformeert een gecompliceerde regionale confrontatie in een moreel drama dat het gewone publiek gemakkelijk kan begrijpen.”
“Israëlisch leiderschap gebruikt lange tijd bijbelse verwijzingen als politieke taal. We weten het allemaal. De verhalen zijn mondiaal geworden. In het Israëlische politieke discours plaatst deze taal hedendaagse conflicten in een lang historisch verhaal over het Joodse voortbestaan, en het signaleert existentiële belangen,” zei Abusharif.
Hebben Amerikaanse of Israëlische leiders eerder religieuze verwijzingen gemaakt?
Netanyahu en andere Israëlische functionarissen hebben eerder de term ‘Amalek’ gebruikt in verwijzing naar de Palestijnen in Gaza tijdens de genocidale oorlog van Israël tegen Gaza.
Historisch gezien hebben Amerikaanse presidenten en hoge functionarissen tijdens oorlogen of militaire confrontaties ook een beroep gedaan op de Bijbel of christelijke taal gebruikt.
President George W. Bush gebruikte soortgelijke taal na de aanslagen van 11 september 2001.
Op 16 september 2001 zei Bush: “Deze kruistocht, deze oorlog tegen het terrorisme, zal een tijdje duren.” De kruistochten waren een reeks religieus vormgegeven oorlogen, voornamelijk tussen de 11e en 13e eeuw, waarin het pausdom tegen moslimheersers vocht om territorium.
Het Witte Huis probeerde later Bush uit het woord ‘kruistocht’ te verwijderen om duidelijk te maken dat Bush geen oorlog tegen moslims voerde.
Abusharif zei dat de oorlog tegen Iran over macht en politiek gaat, maar dat het gebruik van religieuze retoriek de aanhangers energie geeft en het conflict ‘moraliseert’.
“De oorlog zelf is niet theologisch. Het is geopolitiek. Maar de taal eromheen put steeds meer uit heilige beelden en beschavingsverhalen. Die retoriek kan aanhangers mobiliseren en het conflict in moreel absolute termen kaderen”, zei Abusharif.
“Toch brengt het ook risico’s met zich mee: als een oorlog eenmaal in heilige taal is verwoord, worden politieke compromissen moeilijker, stijgen de verwachtingen en kan de mondiale perceptie van het conflict veranderen op manieren die de diplomatie bemoeilijken.”
