Het Amerikaanse standpunt over wapenrechten is altijd ingewikkeld geweest. Aan de ene kant vechten mensen luidruchtig voor hun rechten op het Tweede Amendement. Anderzijds, 47.000 mensen stierven als gevolg van wapengerelateerde verwondingen alleen al in 2023.
Dat ongemak reikt verder dan het recht om wapens te dragen. Het heeft steeds meer invloed op het vermogen van mensen om een ogenschijnlijk ongerelateerde hobby uit te oefenen: 3D-printen.
Staatswetgevers in de Verenigde Staten debatteren over (en zijn in sommige gevallen bijna aangenomen) regelgeving die zou vereisen dat 3D-printers verplichte ‘print blocker’-software bevatten. Deze systemen scannen bestanden en weigeren opdrachten waarvan zij denken dat ze vuurwapenonderdelen kunnen produceren. Washington’s HB 2321 zou dat wel doen printers of snijmachines nodig om bestanden te screenen en potentiële transcripties af te wijzen die in een wapen kunnen worden gebruikt. Voor de AB 2047 in Californië zijn fabrikanten nodig bevestigen dat elk model in de staat wordt verkocht omvat een gecertificeerd detectiealgoritme voor vuurwapenplannen. Wetgevers in New York dringen nu aan soortgelijke blokkeervereisten aan de printerzijde.
Het gestelde doel is om 3D-geprinte spookwapens te stoppen. Maar daarmee proberen wetgevers een misdaadprobleem op te lossen door een productiemiddel voor algemene doeleinden opnieuw te ontwerpen. “Waar ze het over hebben is het verbieden van bepaalde soorten vormen”, zegt Kyle Wiens van iFixit, een uitgesproken tegenstander van de voorstellen. “We beginnen echt een heleboel aannames over de manier waarop we technologie maken en gebruiken op gevaarlijke wijze te ondermijnen”, zegt Wiens, die het omschrijft als “een beetje een denkbeeldig probleem.”
Hij is niet de enige. De Electronic Frontier Foundation (EFF), een digitale rechtengroep, heeft dat duidelijk gemaakt weerstand tegen het blokkeren van afdrukken. Het noemt het idee ‘wishful thinking’, dat mensen er niet van zou weerhouden vuurwapens of onderdelen ervan te printen, maar het in plaats daarvan veel moeilijker zou maken voor gezagsgetrouwe gebruikers om te profiteren van een groeiende technologie. Tegenwoordig wordt 3D-printen veel gebruikt, niet alleen door hobbyisten, maar ook voor het prototypen van onderdelen, het vervaardigen van kleine batches en in medicijnen voor anatomische structurenchirurgische sjablonen en implantaten. Rondom een miljoen 3D-printers werd in de eerste drie maanden van 2025 wereldwijd verkocht.
Er waren slechts 325 3D-geprinte wapens teruggevonden op plaats delict in 2024Volgens de wapencontrolegroep Everytown For Gun Safety zijn er ongeveer 350.000 vuurwapens gebruikt bij misdaden in meer dan 50 Amerikaanse steden tussen 2020 en 2024. Dat verschil, zegt Michel Weinberg, uitvoerend directeur van het Engelberg Center for Innovation Law and Policy van de New York University, betekent dat elke actie ‘ongelooflijk klein zal zijn, als die al bestaat’ vergeleken met het gebruik van 3D-printen om wapens te maken.
De voorgestelde regels zouden een breed, algemeen instrument standaard onder verdenking stellen. Critici beweren dat deze aanpak elke gebruiker als een potentiële crimineel behandelt en elk bestand als iets dat moet worden gecontroleerd, gemarkeerd of afgewezen – waardoor legitieme experimenten worden bekoeld, terwijl er weinig wordt gedaan om vastberaden slechte actoren tegen te houden. “Er moeten tientallen effectievere interventies zijn dan deze”, betoogt Weinberg, “voordat je zelfs maar bij de nadelen komt.”
En deze nadelen zijn aanzienlijk. Naast vragen over efficiëntie zijn er ook bredere vragen over rechten. De EFF merkt op dat veel printers niet over de rekenkracht beschikken om bestanden lokaal te analyseren, wat de handhaving in de richting van cloudgebaseerd scannen zou kunnen duwen. (Om de omvang van de potentiële overschrijding te begrijpen, moet u zich voorstellen dat u informatie over wat u op een standaardpapierprinter wilt afdrukken, moet overhandigen aan een onbekende autoriteit.)
Cloudgebaseerde controle zal ook leiden tot privacyrisico’s en leveranciersafhankelijkheid, gebruikers binden aan propriëtaire software, open source-alternatieven moeilijker te gebruiken maken en mogelijk oplossingen of de bloeiende markt voor gebruikte 3D-printers criminaliseren.
Ondanks deze zorgen lijken de wetgevers vooruitgang te boeken. De reden, zo suggereert Weinberg, is dat velen geloven dat er iets moet worden gedaan om wapengeweld aan te pakken – en dat 3D-printen, ook al levert het een kleine bijdrage, zichtbaar genoeg is om actie te ondernemen. “De mensen die hier voorstander van zijn, zijn per saldo van mening dat elke stap om het vermogen van een 3D-printer om een vuurwapen te maken te verminderen de moeite waard is”, zegt hij (laat staan dat het beleid privacyrechten zou opleggen aan tienduizenden 3D-printergebruikers).
iFixit’s Wiens hoopt dat beleidsmakers even stilstaan bij zowel de implicaties als de onderliggende grondgedachte. “We moeten niet reguleren op basis van onze verbeelding”, zegt hij. “We moeten het doen op basis van het daadwerkelijke dreigingsmodel.”
