De Verenigde Staten hebben de Transitional Presidential Council van Haïti gewaarschuwd dat zij actie zullen overwegen als het interim-bestuursorgaan de veiligheid van het Caribische land in gevaar brengt.
In een sterk geformuleerde post op sociale media op donderdag hield de Amerikaanse ambassade in Haïti vol dat haar doel “het tot stand brengen van fundamentele veiligheid en stabiliteit” was.
Uitgelichte verhalen
lijst van 3 artikelenhet einde van de lijst
“De Verenigde Staten zullen elke poging om de samenstelling van de regering te veranderen door de ongekozen Transitional Presidential Council in dit late stadium van zijn ambtstermijn (die op 7 februari afloopt) beschouwen als een poging om dit doel te ondermijnen”, zei vice-minister van Buitenlandse Zaken Christopher Landau. schreef.
Hij voegde eraan toe dat de Verenigde Staten zouden reageren als dergelijke veranderingen in de raad zouden plaatsvinden. In zijn verklaring kon echter niet worden vastgesteld wat de precieze omstandigheden waren die aanleiding gaven tot de waarschuwing.
“De Verenigde Staten zullen iedereen die een dergelijke ontwrichtende beweging steunt die de bendes bevoordeelt, beschouwen als handelend in strijd met de belangen van de Verenigde Staten, de regio en het Haïtiaanse volk, en zullen dienovereenkomstig handelen”, zei Landau.
Haïti kampt nog steeds met de verwoestingen van wijdverbreid bendegeweld, instabiliteit en corruptie binnen de regering.
Maar de Amerikaanse dreiging zal waarschijnlijk voor rillingen in de regio zorgen, vooral in de nasleep van de aanval van 3 januari op Venezuela.
De regering van president Donald Trump heeft herhaaldelijk het idee naar voren gebracht dat het hele westelijk halfrond onder haar invloedssfeer valt, als onderdeel van een beleid dat zij de ‘Donroe-doctrine’ noemde, een variant op de 19e-eeuwse Monroe-doctrine.
Trump heeft naar dit uitgangspunt verwezen om het gebruik van Amerikaans militair geweld te rechtvaardigen om de Venezolaanse president Nicolas Maduro te ontvoeren, en om te betogen dat de VS Groenland moeten controleren.
Een politieke crisis
Haïti ligt ongeveer 11.000 kilometer ten zuidoosten van de Verenigde Staten en kampt al lange tijd met instabiliteit. Het wordt beschouwd als het armste land op het westelijk halfrond, omdat het nog steeds lijdt onder de erfenis van buitenlandse interventie, dictatuur en natuurrampen.
Maar in 2021 kreeg het land te maken met een nieuwe crisis toen president Jovenel Moise werd vermoord in zijn huis in de hoofdstad Port-au-Prince.
Sindsdien zijn er geen federale verkiezingen meer gehouden, wat heeft geleid tot een vertrouwenscrisis in de regering. De laatste federaal gekozen functionarissen zagen hun ambtstermijn in 2023 aflopen.
Deskundigen zeggen dat het gebrek aan leiderschap ervoor heeft gezorgd dat de bendes van Haïti kunnen floreren, en dat ze sinds de moord op Moise de controle over grote delen van het grondgebied hebben overgenomen, waaronder tot wel 90 procent van de hoofdstad.
Het resulterende geweld heeft meer dan 1,4 miljoen Haïtianen uit hun huizen verdreven. Miljoenen anderen lijden onder voedselonzekerheid, omdat de doorgangen vaak worden beperkt door door bendes geleide wegversperringen.
Deze week bleek uit een VN-rapport dat tussen januari en november vorig jaar naar schatting 8.100 mensen omkwamen bij het geweld. Het markeert een escalatie vanaf 2024, toen het jaartotaal 5.600 bedroeg.
Maar er zijn pogingen ondernomen om de stabiliteit van het land te herstellen. De Transitional Presidential Council is ontworpen als een tijdelijke bestuursstructuur om het kader te bepalen voor nieuwe federale verkiezingen. Het werd opgericht in 2024 en heeft negen leden die rouleren als voorzitter.
Maar al snel kwam de raad onder vuur te liggen vanwege zijn lidmaatschap – grotendeels afkomstig uit de zaken- en politieke elite van het land – en de beschuldigingen van corruptie deden de ronde. Er zijn ook gevechten uitgebroken onder de leden.
De VS hebben ook de spanningen in de raad opgevoerd. In november is het aangekondigde visumbeperkingen tegen een niet bij naam genoemde functionaris, later in de media geïdentificeerd als een van de raadsleden, econoom Fritz Alphonse Jean.
Hoewel het de bedoeling was dat de raad vanaf november gefaseerde verkiezingen zou houden, voldeed zij niet aan die norm en is de eerste stemming uitgesteld tot augustus.
Ondertussen loopt het mandaat van de raad op 7 februari af en blijft de toekomst van het panel onduidelijk.
De VN roept op tot actie
In het rapport van deze week over Haïti koppelt VN-secretaris-generaal Antonio Guterres de aanhoudende humanitaire crisis in Haïti aan het vacuüm in de regering.
“Het geweld is geografisch geïntensiveerd en uitgebreid, waardoor de voedselonzekerheid en de instabiliteit zijn verergerd nu de overgangsregelingen voor het bestuur bijna aflopen en uitgestelde verkiezingen urgent blijven”, aldus Guterres.
Een andere VN-vertegenwoordiger – Carlos Ruiz-Massieu, hoofd van het VN-geïntegreerde bureau in Haïti (BINUH) – benadrukte ook de onmiddellijke behoefte aan transparante democratische processen en uniform bestuur.
‘Laten we duidelijk zijn: het land heeft geen tijd meer te verspillen aan langdurige interne gevechten’, zei hij.
Toch voegde Ruiz-Massieu woensdag in een toespraak voor de VN-Veiligheidsraad eraan toe dat er “bemoedigende” signalen zijn geweest in de aanloop naar de geplande verkiezingen van dit jaar. Hij juichte de inspanningen toe om de kiezersregistratie te vergroten, ook in de Haïtiaanse diaspora, en om de politieke participatie van vrouwen aan te moedigen.
Maar Ruiz-Massieu benadrukte dat veiligheidsproblemen, waaronder bendegeweld, het democratische proces zouden kunnen belemmeren en dat er nog meer werk moest worden verzet voordat er verkiezingen konden worden gehouden.
“Het bereiken van dit doel vereist duurzame coördinatie tussen relevante instellingen, een voorspelbare financiering van het verkiezingsproces en veiligheidsomstandigheden die alle kiezers en kandidaten in staat stellen zonder angst deel te nemen”, zei hij.
De VN gaven ook aan dat ze later dit jaar hun multinationale veiligheidsondersteuningsmissie in Haïti met meer troepen zouden versterken.
