De ereprijs is nooit veranderd. Het bleef door de decennia heen rustig en eerbiedig: ‘Meneer Armani‘. Het leek onweerstaanbaar, zelfs onbeschaafd, om hem ooit eenvoudigweg ‘Armani’ of – de hemel verhoede, tenzij je hem goed kende – ‘Giorgio’ te noemen. De heer Armani was een teken van respect voor de manier waarop hij moest worden aangesproken, een teken dat werd uitgesproken door zijn personeel en degenen die de shows bijwoonden, wat in de hele wereld van Armani een gevoel van fatsoen uitstraalde: rustig, elegant, fatsoenlijk, patriciër.
De het nieuws van zijn overlijden afgelopen septemberop 91-jarige leeftijd was misschien geen grote verrassing – aangezien er al een tijdje geruchten de ronde deden over zijn slechte gezondheid en de grote man van de Milanese mode bij zijn laatste drie shows niet voor zijn gebruikelijke buiging was verschenen – maar het markeerde een historische verschuiving in het landschap van de Italiaanse mode en de industrie daarbuiten.
In zijn beste jaren: de heer Armani, overleden in september 2025; portret van Aldo Fallai
Toen mij werd gevraagd een essay te schrijven over de bekwaamheid van de heer Armani op het gebied van herenkleding voor het eerbiedwaardige Team Tenners, kon ik niet anders dan terugdenken aan een moment op Centrale Sint Maarten rond 2007. Tijdens mijn MA modejaar, toen ik de ontwerpprocessen van de briljant ervoer Christoffel Kane en de stille contemplatieven Norbert Stumpflmeest recentelijk creatief directeur bij BrionyIk had de opdracht gekregen een reeks noodlottige presentaties te maken over verschillende ontwerpers.
Een ongelukkige studente, misschien in een misplaatste poging om indruk te maken op Louise Wilson, de gevreesde Head of Course en in het zwart geklede minnares van iedereen die ze overal op de universiteit ondervroeg, leverde spottende kritiek op de resultaten van de heer Armani. Van daaruit barstte haar razende woede uit in kokende, in kasjmier geklede woede; Hoe durft een twintigjarige het werk van de heer Armani af te wijzen? Ik had liefde en respect voor haar, maar Louise stond niet bekend om haar tact, en ze maakte overduidelijk dat je misschien niet geneigd bent tot de Armani-esthetiek (je zou wel de meer experimentele stijl kunnen respecteren). Antwerpen zes of de avant-garde Japanse ontwerpers uit de jaren 80) moet je verdomd goed respecteren wat hij heeft gebouwd, zijn absolutisme ten aanzien van zijn standpunt respecteren en leren van zijn toewijding aan het opbouwen van een merk. Ik denk dat er misschien met een notitieboekje is gegooid en dat er zeker een paar ‘fucks’ in snelvuur zijn neergeschoten.
AW01; foto van Peter Lindbergh
Sommige van de oh zo pijnlijk coole twintigers in de kamer (en ik tel mezelf in die ellendige lijst) hadden het toen misschien niet begrepen. Maar als hoger opgeleide modeprofessional, al die jaren later, kan ik zien dat het een vroege leidraad was voor het respecteren van het fenomenale universum dat deze persoon heeft gecreëerd. Zijn wereldbeeld was volledig 360 graden voordat die uitdrukking een saai modewoord werd onder marketeers, en hij had een blijvende kracht in een branche die alles behalve aanmoedigt.
Ik vraag me af of het zijn vroege militaire jaren in de jaren vijftig waren, na zijn jeugd in Piacenza, die dat gevoel voor discipline hebben geïnstalleerd, een nauwkeurigheid die hij niet alleen toepaste op zijn esthetiek op alle terreinen – mode, design, schoonheid – maar ook in zijn persoonlijke leven; het fitness-fit silhouet was in de jaren tachtig nog steeds te zien in de strakke zwarte T-shirts. Hij bracht twee jaar door in het leger, en die gedisciplineerde mentaliteit leek een rol te spelen in de esthetiek die hij in de loop der jaren had opgebouwd, waarbij hij zich stilistisch terugtrok om zijn eigen versie van minimalisme op te leggen, of het nu ging om een jurk die klaar was voor een Oscar of een zacht gedrapeerd herenpak. Het was nooit minimalisme in de scherpste zin van het woord, maar een gevoel van terughoudendheid en classicisme dat zorgde voor een bustier van veren of een glanzend fluwelen avondjasje was nooit theatraal. Het was precies goed, teruggebracht van de rand van het kamp of overdreven opzichtig door iets schoons en scherps.
Van links: Giorgio Armani AW92 en AW93, foto door Peter Lindbergh
Als je bent opgegroeid in de jaren 80 en 90, stond Giorgio Armani synoniem voor een soort getemperde glamour, een tegengif voor de excessen uit de jaren 80 en net iets expressiever en spetterender dan het minimalisme en de grunge uit de jaren 90. Ik denk dat mijn eerste Armani-stuk logomania-sportkleding was, zo was het leven in het regionale Schotland rond 1998, maar er zat kracht in de merknaam. Hij creëerde een mystiek door zijn associatie met films gedurende de afgelopen twintig jaar Amerikaanse gigolo naar De lijfwachten de beroemdheden die hij tot stijliconen maakte dankzij zijn helderziende samensmelting van Hollywood en haute couture – Richard Ger, Jodie Foster, Julia RobertsMichelle Pfeiffer. Ze werden allemaal getransformeerd onder zijn veeleisende oog.
Van links: Giorgio Armani AW93 en AW94; foto van Peter Lindbergh
En hoe veeleisend het was; zoals verteld in zijn laatste interview in Financiële tijden met Alexander FurieArmani bleef tot aan zijn dood de enige aandeelhouder en CEO van zijn bedrijf en hield toezicht op een merk van monolithische proporties dat volledig onafhankelijk was. De heer Armani liet instructies achter dat de onafhankelijkheid zou kunnen veranderen als hij niet langer aan het roer stond, maar het feit dat hij zijn opvolgingsplannen zo duidelijk uiteenzette, getuigt van het absolute, alziende oog. Een oog dat nog steeds elk detail van de make-up van de modellen en elke kaftan in de Emporio herenshow afgelopen juni van een afstandje op Zoom in de gaten hield, omdat hij niet goed genoeg was om daar persoonlijk aanwezig te zijn. Ooit werd gevreesd dat de Armani-teams tijdens zijn shows langs de zitplaatsen slenterden om te luisteren naar mogelijke afwijkende meningen. Zo ver was het klimaat waarin de ogen (en oren) van de grote man konden reiken. Voor zover ik weet zijn er nooit fouten gevonden. Een stylist die ik ken, probeerde tijdens een campagne aan de Armani-esthetiek te sleutelen; het edict kwam terug om de ogen uit te vegen, het haar glad te maken en dit te verzachten, afgestemd op de Armani-mentaliteit.
Giorgio Armani begon als ontwerper van herenkleding, hoewel zijn couture- en rode loperjurken hem jaren later in de publieke belangstelling zouden blijven houden. Het was zijn unieke benadering van maatwerk die destijds baanbrekend was, geïnspireerd door elementen van Japanse en Chinese kleding. Hij verzachtte de schouders, maakte de jassen los en drapeerde de broeken om een gevoel van luchtige lichtheid te geven aan herenkleding. Italiaanse pakken waren tot dan toe krakend ongemakkelijk geweest; De mannen waren getekend in opgerolde silhouetten die bedoeld waren om een verouderde notie van machismostijl aan te duiden.
Van links: Giorgio Armani AW06 en AW09; foto door Mert Helaas en Marcus Piggott
Armani’s interpretatie van mannelijke kleding was een zucht van verlichting, een zucht van ontspanning, een weglating van proporties zonder er komisch flodderig uit te zien of het frame te overweldigen. Past als je wilt met de vulling verwijderd. Tegenwoordig is het gebruikelijk: kijk naar de heerlijke zachtheid van hout De rijde luchtige proporties van Brioni – maar in de jaren 80 en begin jaren 90 was het revolutionair om pakken voor te stellen die gemakkelijk aan te trekken waren en niet het gedoe van een volledig overhemd, stropdas en manchetknopen vereisten. Een mandarijnhalsband zou eigenlijk volstaan, zei de heer Armani. Hetzelfde geldt voor sandalen met een pak.
Van links: AW01 en AW92, gefotografeerd door Peter Lindbergh
Het is opmerkelijk hoeveel eigentijdse, op maat gemaakte tinten we als vanzelfsprekend beschouwen. Zachte proporties, gladde T-shirts onder jassen en de voor Pantelleria geschikte sandalen zijn allemaal afgeleid van sjablonen die de heer Armani tientallen jaren geleden heeft ontwikkeld. Ik heb het geluk gehad dat ik een pak van Giorgio Armani mocht dragen, en het is een sublieme ervaring, zoals je zou verwachten, maar wat fascinerend is, is hoe mannen van een bepaalde leeftijd – onze Telegraaf lezers – waren enthousiast over de kleding van Armani toen ze deze in de jaren 80 voor het eerst kochten. De vader van een vriend in de Cotswolds heeft nog steeds enkele van zijn originele Armani uit die tijd, een van die Japans geïnspireerde kraagloze jassen die destijds zo gewaagd waren (en nog steeds zijn), en vandaag de dag is er een bruisende handel in vintage Armani-pakken.
Van links: AW02, gefotografeerd door Paolo Roversi; AW06 opgenomen door Mert Helaas en Marcus Piggott
Toen de golf van sociale media de mode in de jaren 2010 en daarna overnam, hadden de shows van Armani af en toe moeite om te concurreren met de flits, de knal en het lawaai van de modeweken, hoewel ze altijd beroemd waren (ik zag ooit een hondsdolle Italiaanse journalist op een podium zitten) Russel Crowe’s knie door een van hen, en zeker niet om toestemming vragen totdat ze dat deed). Het is moeilijk om Armani’s gedempte gevoel voor nuance en stille gemak over te brengen in een digitale wereld gewijd aan de schok van het nieuwe en wat Cardi B draagt bij Schiaparelli etc. Maar hij hield zich letterlijk aan zijn eigen specifieke ritme: zijn shows bestonden meestal uit een Balearisch ritme dat het publiek in zijn wereld wiegde terwijl de modellen zachtjes voorbij liepen. Het was soms verdovend, op een manier die geruststellend en geruststellend is, een constante in een wereld van voortdurende onrust en verandering in de mode, designerstoelen en schokkende verschuivingen in de luxemarkten en wat dat betekent voor onze industrie. Geen van hen leek het leven binnen het Armaniversum te doordringen, dat gedefinieerd, consistent en eeuwig bleef zoals het altijd was geweest. Nu staat die wereld op het punt te veranderen, met een verandering van eigenaar en een nieuwe ontwerpkracht. Maar er zal maar één meneer Armani zijn.
Bovenste afbeelding: AW01; foto van Peter Lindbergh. Fotografie met dank aan Giorgio Armani. Afkomstig van 10 heren nummer 63 – CLASSIC, CRAFT, NOSTALGIA – NU verkrijgbaar. Bestel uw exemplaar hier.
