BANGKOK– Rechtengroepen hebben dinsdag kritiek geuit op het besluit van de regering-Trump om de beschermde status te beëindigen Myanmar burgers vanwege de “opmerkelijke vooruitgang van het land op het gebied van bestuur en stabiliteit”, ook al blijft het land verwikkeld in een bloedige burgeroorlog en wordt het hoofd van het militaire regime geconfronteerd met mogelijke VN beschuldigt van oorlogsmisdaden.
In haar aankondiging maandag om een einde te maken aan de tijdelijke bescherming tegen deportatie voor burgers van Myanmar, ook bekend als Birma, citeerde minister van Binnenlandse Veiligheid Kristi Noem de plannen van het leger om “vrije en eerlijke verkiezingen” in december en “succesvolle wapenstilstandsovereenkomsten” een van de redenen voor haar beslissing.
“De situatie in Birma is voldoende verbeterd zodat het voor Birmese burgers veilig is om naar huis terug te keren”, zei ze in een verklaring.
Het leger hieronder Hogere generaal Min Aung Hlaing nam de macht over van democratisch gekozenen Aung San Suu Kyi in 2021 en wil met de komende verkiezingen een laagje internationale legitimiteit aan zijn regering toevoegen. Maar nu Suu Kyi in de gevangenis zit en haar partij verboden is, hebben de meeste externe waarnemers de verkiezingen als een schijnvertoning veroordeeld.
‘Secretaris van Binnenlandse Zaken Kristi Noem behandelt die mensen als de hond van haar familie, zij beroemd in koelen bloede neergeschoten omdat het zich misdroeg – als haar bevel wordt uitgevoerd, zal ze hen letterlijk terugsturen naar gevangenissen, brute martelingen en dood in Myanmar”, zei Phil Robertson, directeur van Asia Human Rights and Labour Advocates, in een verklaring.
“Secretaris Noem wordt ernstig misleid als ze gelooft dat de komende verkiezingen in Myanmar ook maar enigszins vrij en eerlijk zullen zijn, en ze verzint alleen maar dingen als ze beweert dat niet-bestaande wapenstilstanden afgekondigd door de militaire junta van Myanmar tot politieke vooruitgang zullen leiden.”
De militaire machtsovername leidde tot een nationale opstand met hevige gevechten in veel delen van het land, en prodemocratische groeperingen en andere krachten hebben grote delen van het grondgebied overgenomen.
De militaire regering heeft de activiteiten voorafgaand aan de verkiezingen opgevoerd om de door oppositiekrachten gecontroleerde gebieden te heroveren luchtaanvallen waarbij tientallen burgers om het leven komen.
In zijn strijd is het leger beschuldigd van willekeurig gebruik van landmijnendoelgerichtheid van scholenziekenhuizen en gebedshuizen bij de aanvallen en het gebruik van burgers als menselijk schild.
Vorig jaar werd ook tegen Min Aung Hlaing een arrestatiebevel aangevraagd door aanklagers van het Internationaal Strafhof, die hem beschuldigden van misdaden tegen de menselijkheid wegens het vervolgen van de moslims van het land. Rohingya-moslimminderheid voordat hij de macht overnam.
De schaduwregering van Nationale Eenheid, oftewel NUG, opgericht door gekozen wetgevers die hun zetels niet mochten innemen nadat het leger in 2021 de macht overnam, zei dat ze ontsteld was door het besluit van Homeland Security.
NUG-woordvoerder Nay Phone Latt zei dat het leger de dienstplicht uitvoert, dagelijks burgers aanvalt en dat de verkiezingen elke echte oppositie uitsluiten en door niemand geaccepteerd zouden worden.
“De reden voor het intrekken van TPS weerspiegelt niet de realiteit in Myanmar”, vertelde Nay Phone Latt aan Associated Press.
In haar verklaring zei Noem dat haar besluit om de “TPS”-bescherming in te trekken werd genomen in overleg met het ministerie van Buitenlandse Zaken, hoewel het laatste rapport over de mensenrechten in Myanmar “geloofwaardige rapporten citeert over: willekeurige of onwettige moorden; verdwijningen; marteling of wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing; willekeurige arrestatie of detentie.”
En het laatste reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken voor Amerikanen is om het land helemaal te vermijden.
“Reis niet naar Birma vanwege gewapende conflicten, de kans op burgerlijke onrust, willekeurige handhaving van lokale wetten, slechte gezondheidszorginfrastructuur, landmijnen en niet-geëxplodeerde munitie, misdaad en onrechtmatige detentie”, luidt de richtlijn.
Volgens de Assistance Association for Political Prisoners zijn sinds de machtsovername door het leger ruim 30.000 mensen om politieke redenen gearresteerd, en zijn er 7.488 gedood.
Toch zei Homeland Security dat “de minister heeft vastgesteld dat de omstandigheden in het land over het algemeen zijn verbeterd tot het punt waarop Birmese burgers veilig naar huis kunnen terugkeren”, terwijl hij eraan toevoegde dat het toestaan van hen om tijdelijk in de Verenigde Staten te blijven “in strijd is met het nationale belang.”
John Sifton, directeur Azië-advocacy bij Human Rights Watch, zei dat “uitgebreide berichtgeving over Myanmar bijna elke bewering tegenspreekt” in de Homeland Security-verklaring.
De beslissing kan maar liefst 4.000 mensen treffen, zei hij.
“De verkeerde voorstellingen van Homeland Security bij het intrekken van TPS voor mensen uit Myanmar zijn zo flagrant dat het moeilijk voor te stellen is wie ze zou geloven”, zei hij in een verklaring.
‘Misschien werd er niets verwacht.’
