Michael Clarke, gastprofessor aan King’s College London en voormalig hoofd van de RUSI-defensiedenktank, zegt dat er geen duidelijke internationale legitimiteit zit in wat de Amerikanen hebben gedaan.
Net als de buschauffeur die uitgroeide tot de effectieve dictator van Venezuela, zullen velen blij zijn om Nicholas Maduro te zien vertrekken.
Maar de manier waarop hij door Donald Trump werd afgezet, heeft opnieuw een klap toegebracht aan de wereldorde. Naast de aanvallen op Venezuela is dit nog een voorbeeld van het expansionisme van de Amerikaanse president in actie. Hij is serieus over de overname van Groenland. Hij is serieus met het terugnemen van het Panamakanaal. En nu is hier het bewijs dat hij serieus was over de regimeverandering in Venezuela. Er bestaat geen duidelijke internationale legitimiteit voor wat de Amerikanen hebben gedaan. Formeel hebben de Verenigde Staten illegaal gehandeld in Venezuela.
Sommigen zouden beweren dat Maduro, de opvolger van Hugo Chavez, die leiding gaf aan een radicaal-linkse regering die steeds dictatorialer werd, niet legitiem was. In feite is Venezuela – van nature een heel groot, rijk land dat veel rijker zou moeten zijn – een economisch mandje geworden. Mooi en levendig, het was ooit een soort Zwitserland van Zuid-Amerika. Niet meer.
De meesten zijn het erover eens dat Maduro geen democratische legitimiteit had, aangezien de presidentsverkiezingen van 2024 feitelijk door de oppositie werden gewonnen. Maar over het algemeen zou de wereld niet verwachten dat dit op zichzelf een rechtvaardiging zou zijn voor regimeverandering. Op basis daarvan zijn er over de hele wereld veel landen die rijp zijn voor een gedwongen regimeverandering. Het lijdt geen twijfel dat olie in Venezuela hier een grote rol te spelen heeft. De Amerikanen willen de positie beschermen van Chevron, de Amerikaanse oliegigant, die al jaren in Venezuela opereert. De Verenigde Staten, die maandenlang de militaire druk op Maduro hebben opgevoerd, zijn zelf in een situatie beland waarin zij iets moesten doen.
Dit ging ook nooit echt over drugs. Nadat Trump zo’n grote taskforce in het Caribisch gebied had opgebouwd, kon hij deze niet sluiten voordat er iets was bereikt. En op het eerste gezicht, terwijl we nog steeds wachten op de volledige details, lijkt het resultaat verrassend netjes en opgeruimd. Het lijkt een grote tactische overwinning voor Trump. Voor de traditionele bondgenoten van Venezuela – Rusland, China en Iran – betekent dit een nederlaag.
Maar dit alles brengt Groot-Brittannië, dat heeft gezegd niets te maken te hebben met de aanval op Venezuela, in een moeilijke positie. Premier Keir Starmer en Europa zullen twijfelen aan de twijfelachtige rechtmatigheid waarmee dit is gebeurd. Het vertrek van Maduro is misschien goed voor Venezuela, maar slecht voor de wereldorde zoals die is opgebouwd. De VS zijn een revisionistische macht die de wereldorde probeert te veranderen. Maar in sommige opzichten gedraagt het land zich als een schurkenstaat. Het is erg moeilijk voor zijn bondgenoten, die altijd op de Verenigde Staten hebben vertrouwd om de vrije wereld te leiden ter verdediging van liberale, vrijhandelsdemocratieën. Dat doet het niet meer.
