President Trump bekritiseerde Groot-Brittannië vanwege zijn standpunt over de oorlog tegen Iran, terwijl hij de Duitse kanselier in het Witte Huis prees en verwelkomde.
SCOTT DETROW, BE:
De oorlog van de VS en Israël tegen Iran zet de betrekkingen met sommige Amerikaanse bondgenoten onder druk. Vanavond zei de president van Frankrijk dat de VS en Israël buiten het internationale recht handelen. De bondskanselier van Duitsland was eerder op de dag toevallig in het Witte Huis. President Trump heette Friedrich Merz hartelijk welkom, maar hij had harde woorden voor andere Europese landen.
(GELUIDBITE VAN ARCHIEFOPNAME)
PRESIDENT DONALD TRUMP: Spanje heeft zeer weinig meegewerkt, en dat geldt ook voor Groot-Brittannië
DETROW: We zullen hier nu over praten met twee internationale correspondenten van de NPR, Rob Schmitz in Berlijn en Lauren Frayer in Londen. Hallo jullie allebei.
LAUREN FRAYER, BYLINE: Hallo daar.
ROB SCHMITZ, BYLINE: Hallo.
DETROW: Rob, ik zal bij jou beginnen. Kanselier Merz was vandaag op een gepland officieel bezoek aan het Witte Huis, waar hij president Trump ontmoette. Waar hadden ze het over?
SCHMITZ: Ja. President Trump heeft veel aardige dingen over Merz gezegd. Hij noemde Merz succesvol. Hij zei dat hij populair was. Hij zei dat de Verenigde Staten deals met Duitsland hebben kunnen sluiten. Merz sprak daarna met verslaggevers in het Engels en zei dat Duitsland en de Verenigde Staten op dezelfde lijn staan als het gaat om het afschaffen van wat hij een ‘verschrikkelijk regime’ in Iran noemde. En hij zei ook dat hij en Trump moeten praten over wat er gebeurt als het regime in Teheran geen macht meer heeft. Merz zei dat het conflict enige economische chaos voor Europa heeft veroorzaakt. Dit is wat hij zei.
(GELUIDBITE VAN ARCHIEFOPNAME)
KANSELAAR FRIEDRICH MERZ: Dit geldt voor de olieprijzen, maar ook voor de gasprijzen. Daarom hopen wij allemaal dat deze oorlog zo snel mogelijk tot een einde zal komen. En we hopen dat het Israëlische en Amerikaanse leger de juiste dingen doen om hier een einde aan te maken.
DETROW: Rob, hoe komt wat Merz vandaag zei overeen met wat hij in het verleden heeft gezegd als het gaat om de transatlantische relatie?
SCHMITZ: Ja. De toon is iets veranderd. Weet je, twee weken geleden zag ik bondskanselier Merz op de Veiligheidsconferentie van München een toespraak houden waarin hij de internationale, op regels gebaseerde orde dood verklaarde. En hij zei dat deze nieuwe orde van wat hij de grotemachtspolitiek noemde, ontwikkeld door de regering-Trump, Rusland en China, de nieuwe realiteit was. En hij riep Europa op zich te verenigen, zodat de democratie kon overleven. Hij typeerde deze grootmachten als een soort internationale misdadigers. Maar nu de VS en Israël Iran hebben aangevallen, betuigt Merz steun aan de VS in deze onderneming. Het is dus een kleine ommekeer voor Merz.
DETROW: Lauren, is het eerlijk om te zeggen dat er ook in Groot-Brittannië een kleine ommekeer heeft plaatsgevonden?
FRAYER: Ja, absoluut. De Britse premier Keir Starmer zei daarom aanvankelijk dat hij niet zou toestaan dat de VS Britse militaire bases gebruiken om Iran aan te vallen. Spanje zei dat ook, naar aanleiding van het antwoord van Trump dat je daar hoorde. Maar nadat de VS en Israël hun oorlog begonnen en Iran wraak nam op de Britse bondgenoten in de Golf, veranderde Starmer van koers. En dus staat hij de VS nu toe Britse bases te gebruiken, maar alleen op wat hij een defensieve manier noemt.
DETROW: Maar wat betekent dat? Neemt Groot-Brittannië deel aan de oorlogsinspanning?
FRAYER: Het is een beetje een kwestie van perspectief. Zoals Groot-Brittannië een oorlogsschip stuurt om zijn luchtmachtbasis op Cyprus te beschermen, die werd getroffen door een Iraanse drone. Starmers critici beschuldigen hem ervan het land mee te slepen in wat zij een illegale oorlog noemen. Eén parlementslid noemde de poedel van Starmer Trump. Dat is wat critici, zoals u zich nog wel zult herinneren, zeiden over Tony Blair in 2003, toen hij zich aansloot bij de door de VS geleide oorlog in Irak. Ze noemden hem de poedel van George W. Bush.
Maar anderen vergelijken dit moment met een beroemde scène uit een film van twintig jaar geleden. De film heet ‘Love Eigenlijk’. Het is wanneer een fictieve premier, gespeeld door Hugh Grant, het opneemt tegen een pestende Amerikaanse president. En Starmer hield deze hartstochtelijke toespraak in het parlement, waarin hij zei dat Groot-Brittannië niet gelooft in, citeer, ‘regimeverandering vanuit de lucht’. En dat zei hij ook.
(GELUIDBITE VAN ARCHIEFOPNAME)
Premier KEIR STARMER: We herinneren ons allemaal de fouten van Irak.
ONBEKENDE PERSOON: Ja.
Niet-geïdentificeerde hoeveelheid: Ja.
STARMER: En die lessen hebben we geleerd.
FRAYER: Weet je, Starmer wil geen Tony Blair zijn, wiens nalatenschap echt beschadigd is door dat besluit over de oorlog in Irak. Honderdduizenden mensen kwamen om in de oorlog in Irak, waaronder ongeveer 180 Britse militairen. Maar dit alles had Trump op dit moment erg ongelukkig gemaakt met Starmer.
DETROW: Net zoals president Billy Bob Thornton erg ongelukkig was met premier Hugh Grant, maar laten we het meer over de realiteit hebben. Waarom is Trump niet blij met Starmer?
FRAYER: Hij voerde vandaag een tirade in de Oval Office tegen Groot-Brittannië, en hier is een deel van wat Trump zei.
(GELUIDBITE VAN ARCHIEFOPNAME)
TRUMP: Dit is niet de leeftijd van Churchill. Ik zou zeggen dat Groot-Brittannië zeer, zeer oncoöperatief is geweest.
FRAYER: Trump zei dus dat Starmer geen Churchill is – het is Winston Churchill, de beroemde Britse premier uit de Tweede Wereldoorlog. Overigens heb ik onlangs een paar dagen geleden de kleinzoon van Churchill geïnterviewd. Hij is zelf een ervaren Britse politicus. Hij beschuldigt Trump ervan de bijzondere relatie tussen de Verenigde Staten en Groot-Brittannië, deze al lang bestaande alliantie, te destabiliseren. En hij vertelde me dat zijn grootvader Trump niet leuk zou hebben gevonden. Het is vermeldenswaard dat Starmer inderdaad Trump het hof heeft gemaakt. Ik bedoel, hij is niet iemand die gewoonlijk Trump bekritiseert. Maar Starmer kijkt ook naar het binnenland, en uit opiniepeilingen blijkt dat veel, veel meer mensen in Groot-Brittannië tegen de Amerikaanse militaire actie tegen Iran zijn dan dat ze het steunen.
DETROW: Tot slot, Rob, wil ik contact met je opnemen. We hebben gehoord wat het Duitse leiderschap hierover te zeggen heeft. Hoe kijken de Duitsers zelf tegen deze oorlog aan?
SCHMITZ: Ja. Uit een opiniepeiling van een nationaal televisiestation afgelopen weekend bleek dat 59% van de Duitsers deze aanvallen van de VS en Israël op Iran niet steunt. Lauren vertelde hoe impopulair de oorlog in Irak in Groot-Brittannië was, ik bedoel dat het ook echt impopulair was bij de Duitsers. En in veel opzichten heeft Duitsland te maken gehad met de destabiliserende gevolgen van die oorlog, die de daaropvolgende tien jaar tot instabiliteit in het hele Midden-Oosten leidde en vervolgens uitgroeide tot de Arabische Lente. Ruim een miljoen migranten uit het Midden-Oosten zochten uiteindelijk hun toevlucht in Duitsland. En dit heeft op zijn beurt bijgedragen aan de opkomst van extreemrechts.
Merz waarschuwde afgelopen weekend zelf dat een oorlog in Iran zou kunnen uitmonden in wat hij een moeras in Afghanistan- of Irak-stijl noemde, dat een diepgaande impact op Europa zou hebben. En hij heeft het over Europa dat zich voorbereidt op een nieuwe golf migranten, behalve deze keer uit Iran. En er bestaat niet langer zoveel tolerantie voor dat scenario onder de Duitse politieke partijen.
DETROW: Dat zijn NPR’s Berlijnse correspondent Rob Schmitz en de Londense correspondent Lauren Frayer. Hartelijk dank aan jullie beiden.
FRAYER: Graag gedaan.
SCHMITZ: Dank u.
Copyright © 2026 NPR. Alle rechten voorbehouden. Bezoek onze website gebruiksvoorwaarden En machtigingen pagina’s bij www.npr.org voor meer informatie.
De nauwkeurigheid en beschikbaarheid van NPR-transcripties kunnen variëren. Transcriptietekst kan worden herzien om fouten te corrigeren of updates voor audio aan te passen. Audio op npr.org kan na de originele uitzending of publicatie worden bewerkt. Het gezaghebbende bewijs van de NPR-programmering is de audio-opname.
