Recensie ‘All the Devils Are Here’: Patrick Page en de schurken van de bard

Er is iets verfrissend 19e-eeuws aan het reizende Shakespeare-seminar van Patrick Page, ‘All the Devils Are Here’, dat donderdag opende in BroadStage in Santa Monica.

De show, een rondreizende tutorial die hij heeft gemaakt en solo uitvoert, geeft Page de mogelijkheid om een ​​schurkengalerij van Shakespeare-schurken te animeren met lawaaistormen. Schurken komen als vanzelfsprekend naar deze podiumveteraan, die misschien niet met zijn lippen klapt als hij zich voordoet als kwaadaardig, maar de flamboyante kleur zeker niet schuwt. Als Amerikaanse Shakespeareaan die zich staande kan houden tegenover de Britten, combineert hij rijke dictie met gespierde verbeeldingskracht.

Page ontving een Tony-nominatie voor haar optreden in de musical “Hadestown,” waar hij Hades speelde, heerser van de onderwereld, met een sexy, tiranniek kwaad en een stem zo diep dat hij net zo duister resoneerde als die van Leonard Cohen. En hij heeft eerder succes gehad met het creëren van bizarre schurken op Broadway met The Grinch en uit “Spider-Man: Schakel het donker uit”, Norman Osborn/Green Goblin.

Maar Shakespeare is lange tijd een toetssteen geweest. Hij heeft zich aan het werk gewijd, zoals duidelijk bleek uit zijn triomfantelijke wending in de productie van “King Lear” door de Shakespeare Theatre Company in 2023 in Washington, DC, geregisseerd door Simon Godwin. Als de producenten maar zo verstandig waren om wereldwijd te streamen voor ons allemaal buiten de hoofdstad van het land, die de donderslag van Page’s Lear zouden meemaken.

Godwin, artistiek directeur van de Shakespeare Theatre Company en associate director van het National Theatre in Londen, laat in zijn enscenering van ‘All the Devils Are Here’ heel weinig afstand tussen Page en het publiek. De eenvoud van de productie voor directe adressen zorgt ervoor dat de prestaties van Page soepel verlopen. De acteur gaat van het praten over de personages naar het worden van hen, met slechts een verandering in zijn houding en stemtoon.

Nabijheid is het punt. De schurken van Shakespeare zijn, op een paar opmerkelijke uitzonderingen na, net als jij en ik, dat wil zeggen: ze zijn menselijk. Hun ergste daden zijn het product van verlangens en angsten die niemand van ons vreemd zijn. We zijn misschien niet in staat tot wreedheden, maar in onze dromen zijn we allemaal af en toe razende gekken, die emoties uiten die we in het daglicht verborgen houden.

Page maakt de tendentieuze bewering dat Shakespeare de slechterik heeft uitgevonden, en gaat vervolgens terug om uit te leggen wat hij precies bedoelt. Zijn stelling is dat Shakespeare al vroeg in zijn carrière als toneelschrijver de heersende modellen van schurkenstaten volgde. Deze wrede en wraakzuchtige tegenstanders waren meestal buitenstaanders, joden (in het geval van Christopher Marlowe’s “The Jew of Malta”), Moren (zoals Aaron the Moor in Shakespeares “Titus Andronicus”), of lichamelijk misvormden (met name Richard, hertog van Gloucester, die voor het eerst in ShaH verscheen, en die voor het eerst als zodanig in ShaH verscheen totdat hij zijn eigen toneelstuk kreeg, “Richard III”).

We krijgen een voorproefje van deze Machiavels, die geen enkele moeite hebben met wraak die Hamlet zal teisteren. Page toont ze zonder veel introspectie. Ze vertellen je wat ze willen doen en dan doen ze het verdomd goed. Ze kunnen vernietigend ironisch zijn, alert op elke hypocrisie die hun cynische wereldbeeld bevestigt, en zelfs verleidelijk op een perverse, op macht beluste manier.

Om deze redenen zijn zij, net als de aartsschurken van ‘Batman’, de meest vermakelijke personages in hun verhalen. Dit outlaw-team deelt dramaturgisch DNA met de vice-personages uit middeleeuwse moraliteitstoneelstukken, personificaties van zondigheid die hun plannen aan het publiek toevertrouwden en theaterbezoekers tot mede-samenzweerders maakten in een meeslepend stuk dat duidelijk zijn stempel drukte op een jonge Shakespeare.

Iago, een van de grootste schurken van Shakespeare, is een bijgewerkte versie van dit standaardpersonage. Page raadpleegt het boek “The Sociopath Next Door” van Martha Stout om het gebrek aan empathie en spijt van het personage te begrijpen. Maar dan speelt hij de scène waarin Iago op subtiele wijze Othello’s geest vergiftigt door te geloven dat zijn vrouw een affaire heeft met een knappe luitenant. Sociopaten als Iago kunnen een lege huls van het kwaad zijn, maar ze kunnen ook briljante manipulatoren zijn. Shakespeare stopte al zijn kennis van de menselijke natuur in Iago’s masterclass hersenspoeling.

Maar voordat Page bij Iago aankomt, brengt hij tijd door met Shylock uit ‘The Merchant of Venice’. Shakespeare vermenselijkt het Elizabethaanse toneelstereotype van de gemene Jood door Shylock voldoende reden te geven om zijn christelijke vervolgers terug te pakken. Marlowe behandelt Barabas in “The Jew of Malta” als een kluchtige demon, maar Shakespeare laat Shylock vragen: “Heeft geen Jood ogen? … Als je ons prikt, bloeden we dan niet?”

Ja, Shakespeare heeft zijn taart en eet die ook op. Maar Page’s weergave, misschien wel de meest complete in zijn galerij, is een overtuigend voorbeeld van het drama dat naar voren springt.

Uit ‘Hamlet’ laat Page ons Claudius op zijn knieën zien, smekend om vergeving waarvan hij weet dat hij die niet verdient. (“Kan iemand gratie krijgen en de overtreding behouden?”, vraagt ​​hij zich af, terwijl hij het antwoord al kent.) Hier zien we dat zelfs het meest verzegelde geweten kan worden binnengevallen door bijzaken.

Lady Macbeth heeft daar geen moeite mee als ze boze geesten oproept om haar seks te ontnemen in ‘Macbeth’. Ze weet dat de conventionele moraal een risico is en vraagt ​​deze krachten om ‘de toegang tot en de overgang naar wroeging te stoppen’, zodat niets het moorddadige complot dat in haar opkomt, kan belemmeren.

Om de juiste toon van horror vast te stellen in een met mist bezaaid decorontwerp van Arnulfo Maldonado dat lijkt op de privékamer van een schrijver of gek, begint Page met de huiveringwekkende bezwering van Lady Macbeth. Hij keert later in zijn studie terug naar de tragedie nadat schuldgevoel de Macbeths heeft vervreemd en ze vastzitten in een nachtmerrie die ze zelf hebben veroorzaakt.

King Lear vraagt ​​zich treurig af: ‘Is er een oorzaak in de natuur die deze harten verhardt?’ Shakespeare kan het kwaad niet verklaren, maar hij kan er wel rechtstreeks naar kijken. En wat hij ziet, zo betoogt Page, is onze eigen spiegelbeeld: de mensheid in al haar gebarsten en fladderende zelfdestructieve dwaasheid.

De zaak die Page soepel maakt, is overtuigend. Hij is een acteur die flexibel genoeg is om elk portret met net genoeg psychologische kleur op te poetsen. Het is niet eenvoudig om in korte tijd recht te doen aan zulke complexe rollen. Het genie van deze verontrustende personages is ingebed in hun volledige dramatische context, en er is meer voor nodig dan retorische accenten en vocale modulaties om ze tot leven te brengen.

Maar door ze collectief op zo’n levendige en intelligente manier te presenteren, moedigt Page ons aan om deze duivels te zien voor wat ze zijn: een onlosmakelijk onderdeel van onze collectieve geschiedenis, zoals elke lezing van de hedendaagse politieke krantenkoppen op verontrustende wijze zal aantonen.