Mark Borthwick: “Fotografie is een ontzettend mooie manier om te luisteren”

Er is een licht dat de wereld verlicht als we ruimte creëren – als we het leven uit zichzelf laten gebeuren. Mark Borthwick kent dit licht goed: het lekt, flitst en straalt over zijn foto’s. Hij heeft fouten altijd omarmd als openingen, en herinnert ons eraan dat de meest onthullende momenten de momenten zijn die nooit gepland zijn.

Als zijn nieuwe boek de titel heeft Verouderd – een verwijzing naar Pola Pan, een inmiddels uitgestorven 35 mm zwart-wit polaroidfilm die hij in de jaren tachtig en negentig gebruikte om Parijs en New York te fotograferen – het is misschien passender om het te begrijpen als voorbij de datum, voorbij de tijd: zijn fotografie en poëzie vormen een portaal langs de lemniscaat van het leven. “Je leert dat omdat je door de jaren heen dezelfde dingen documenteert, alles waar je van houdt, je eigenlijk alleen maar een spiegelbeeld van jezelf documenteert”, zegt hij.

Borthwick heeft altijd in de blinde vlek geleefd tussen het echte leven en de hallucinaties ervan. Opgegroeid op het Engelse platteland zocht hij zijn toevlucht in het bos, geleid door licht, stemmen en feeën – de eerste glimp van de spirituele wereld die de plantengeneeskunde decennia later zou heropenen. Door hen leerde hij dat betekenis niet door het denken wordt gezocht, maar door instinct wordt gevoeld: door aandacht, door te luisteren.

In het gesprek dat volgt deelt de fotograaf, dichter en muzikant zijn reflecties over tijd, aanwezigheid, creativiteit en het universum dat zich openbaart als je er ruimte voor maakt.

Madeleine Rothery: Ik heb de laatste tijd over de tijd nagedacht – hoe de westerse cultuur aandringt op lineariteit – maar hoe het loslaten daarvan alles openstelt. En dat is precies wat uw boek doet: het kijkt terug in de tijd, maar is nu heel erg van u.

Mark Borthwick: Absoluut. We worden beperkt door dit begrip van tijd, maar we zijn ons er ook van bewust – als we het onszelf toestaan ​​– dat we daarbuiten kunnen functioneren. Er schuilt een eenvoud in het weten dat wij de scheppers van onze eigen tijd zijn en dat we binnen dat rijk kunnen creëren. Vraag jezelf af: waar let je in de eerste plaats op? En wees je dus bewust van dit ongelooflijke geschenk dat we elke dag ontvangen.

MR: Ik begin te beseffen dat hoe minder ik van plan ben, hoe meer ik gedaan krijg.

MB: En dat is heel logisch. We verspillen zoveel tijd met nadenken over dingen, terwijl het zoveel gemakkelijker is om ze gewoon te doen. Je volgt dus je instinct en maakt ruimte voor de dingen die gebeuren zoals jij dat wilt.

Ik doe niet vaak modeshoots, maar als ik dat doe, denk ik er nooit van tevoren over na. Want als ik aankom, ben ik opgewonden en gebeurt er iets magisch – iets volkomen onverwachts – en waardoor er een energie ontstaat die de hele dag door stroomt. Als ik van tevoren wist wat ik deed, zou ik niet openstaan ​​voor de magie. Er gebeuren altijd dingen waar je geen controle over hebt.

Ik ben onlangs begonnen met het geven van lezingen en ze zeggen: “We willen graag van tevoren praten over wat we gaan behandelen.” En ik zeg: “Wacht alsjeblieft, ik wil niets weten!” Ik ben geen denker; Ik ben een doener. Weten waar je over moet praten of je moeten voorbereiden… het elimineert eenzaamheid.

“Ga naar binnen. Daar leeft de woordenschat van je werk al” – Mark Borthwick

MR: Denk je dat fotografie een manier van luisteren is?

MB: Ik vind fotografie een ontzettend mooie manier van luisteren, een manier om met het geheel bezig te zijn. Het vertraagt ​​de tijd. Het wekt een gevoel van aanwezigheid op. Het vangt de geest. Natuurlijk heeft iedereen andere ogen. Ik kan alleen vanuit de mijne spreken. Ik heb nooit fotografie gestudeerd, er nooit onderzoek naar gedaan en er nooit veel tijd aan besteed. Ik word al genoeg overweldigd door mijn eigen zintuigen – door gevoel, door instinct. Er is altijd een kleine mysterieuze vonk geweest die mij naar de schepping leidt. Ik kijk nooit echt door de lens van de camera, de camera is hier – naast mijn hoofd – omdat mijn ogen zo gefascineerd zijn door wat zich voor me bevindt.

Modefotografie is daar maar een klein onderdeel van. De meeste van mijn foto’s waren van mijn opgroeiende kinderen, en ik heb ze nooit gedeeld omdat die wereld te persoonlijk en te heilig aanvoelde. Hetzelfde met de natuur. Ik heb door de jaren heen kleine glimpjes gedeeld, maar het meeste is nog nooit gezien.

MR: Dus waarom heb je ervoor gekozen om deze foto’s nu te delen?

MB: Ik werd gewekt door het maken van kruidengeneesmiddelen. Ik was nooit van plan om dit werk niet te delen; ik heb er gewoon nooit over nagedacht. In die zin ben ik niet ambitieus. Ik heb nooit het gevoel gehad: “Ik moet dit laten zien, ik moet deze galerij krijgen.” Ik heb altijd een heel leven voor me.

Toen mijn kinderen werden geboren, gebeurde er iets wonderbaarlijks. Ik had geen nauwe relatie met mijn eigen vader, en ik weet dat we een aangeboren manier hebben om onze ouders te herhalen, maar mijn spirituele gidsen namen me onder hun hoede. Dus toen Bibi (de dochter van Borthwick) arriveerde, zette ik fotografie opzij en voedde ik gewoon mijn kinderen op. Het was de mooiste tijd van mijn leven.

Ik heb elke stap gedocumenteerd. Toch was ik me er destijds van bewust dat er zoveel geweldige fotografen waren wier werk eromheen draaide. Maar ik besloot dat ik dit verhaal op mijn eigen persoonlijke manier wilde vertellen – en ik vertelde al zoveel andere verhalen via mijn modewerk – dat ik dacht: “Dit zijn de verhalen van iemands leven, laten we ze de ruimte geven en op een dag zal ik dat boek publiceren.” Minder is meer voor mij. Als ik te veel verhalen per jaar zou doen, zou ik mezelf alleen maar herhalen.

De heer: Ik weet wat je bedoelt. Als ik terugkijk op mijn oude schrijven, ook al is er zoveel veranderd, zie ik mezelf nog steeds.

MB: Precies. Toen ik de tekst van het Pola Pan-boek verzamelde – al mijn schrijven van 1976 tot 1996 – zag ik dat er eigenlijk niets veranderde. De fouten, de naïviteit, de onhandigheid… ze doen er allemaal toe omdat ze een poort vormen naar wie je toen was. Het zou zo stom zijn om te zeggen ‘het is goed’ of ‘het is slecht’, omdat ik niet probeer een ‘grote schrijver’ of ‘dichter’ te zijn. Dit is gewoon mijn manier om mezelf uit te drukken… een vorm van loslaten. Woorden leiden een eigen leven: ze transformeren, veranderen, dragen licht. En sommige woorden blijven je tientallen jaren bij.

MR: Er is iets geruststellends aan het feit dat iedereen dezelfde woorden deelt en ze op de een of andere manier persoonlijk maakt.

MB: Woorden zijn er om ons te charmeren. En niets is toch echt ‘van ons’. Ik heb ooit lesgegeven aan Yale en een student werd geplaagd omdat hij mij ‘kopieerde’ voor het fotograferen van bomen. Maar ik heb de boom niet gemaakt; Moeder Natuur heeft dat gedaan. Als hij twintig jaar lang bomen fotografeert, wordt dat universum van hem.

Alles komt ergens vandaan. Wees je bewust van waar je mee trilt – verlaten gebouwen, oceanen, stadswandelingen, wildernis, films, dieren. kerstverlichting! Keuze is een krachtig instrument. Ga naar binnen. Dat is waar de woordenschat voor jouw werk al leeft.

MR: Er is nu druk om dingen complex te maken, alsof complexiteit gelijk staat aan waarde.

MB: Mens zijn is al complex genoeg. Kies voor eenvoud. Kies voor gevoel. Kies het universum dat al in je zit. En wat dat betreft denk ik dat het tijd is dat we gaan dansen!

Verouderd: Pola Pan 1984-1996 door Mark Borthwick is uitgegeven door Rizzoli en is nu verkrijgbaar.