Om de kloof tussen traditioneel en digitaal kunst verzamelen te overbruggen, heeft curator en ondernemer Pauline Foessel 100 Collectors opgericht, een privéclub die verzamelaars over de hele wereld verenigt.
100 Collectors is opgericht als een gemeenschap waar verzamelaars samen kunnen leren, perspectieven kunnen uitwisselen en met meer duidelijkheid door zowel de fysieke als de digitale kunstwereld kunnen navigeren. Leden komen met elkaar in contact via studiobezoeken, tentoonstellingen, lezingen en gedeelde IRL-ervaringen, waardoor directe relaties met kunstenaars en curatoren worden bevorderd. Ze hebben verschillende achtergronden, maar zijn verenigd door dezelfde interesse in doelgericht verzamelen.
In dit interview vertelt Pauline hoe 100 Collectors zijn ontstaan, waarom curatie en gemeenschap belangrijk zijn, de belangrijkste aspecten van het verzamelen van hedendaagse en digitale kunst, hoe leden omgaan met digitale en AI-aangedreven kunstwerken, en hoe verzamelaars een actievere rol kunnen spelen binnen het huidige evoluerende kunst-ecosysteem.
Wat inspireerde je voor het eerst om 100 Collectors te creëren? Was er een specifiek moment, gesprek of ervaring waardoor je besefte dat dit model nodig was?
Ik creëerde 100 verzamelaars in Lissabon in een tijd dat twee delen van mijn professionele leven elkaar eindelijk ontmoetten. Mijn achtergrond is volledig geworteld in de hedendaagse kunst: galerieën, een kunstenaarsatelier, een particuliere stichting, maar tegelijkertijd heb ik altijd een sterke fascinatie gehad voor het digitale. Jarenlang had ik het gevoel dat de kunstwereld niet optimaal profiteerde van het internet en dat er iets ontbrak.
Toen ik begin 2021 de Web3-ruimte betrad, klikte alles. Ik ontdekte een ecosysteem dat ongelooflijk ruim was. Hoewel ik in het begin niet veel wist, waren de mensen open, bereid om uitleg te geven en nieuwsgierig naar mijn perspectief. Ik merkte ook een dynamiek op die heel anders was dan in de traditionele kunstwereld: verzamelaars stonden dicht bij de kunstenaars, kunstenaars waren diep betrokken bij hun gemeenschap en er was een gevoel van co-creatie en transparantie.
Tegelijkertijd vroegen veel verzamelaars in Lissabon mij om hen te helpen NFT’s te begrijpen. Lissabon werd plotseling een bestemming voor crypto-investeerders en digitale kunstverzamelaars, en deze mensen wilden graag de artistieke scene van de stad ontdekken. Aan de ene kant had ik verzamelaars van hedendaagse kunst die het digitale wilden begrijpen; aan de andere kant digital natives die verbinding wilden maken met de fysieke kunstwereld. De brug voelde helder. Zo is 100 Collectors ontstaan: vanuit de wens om een ruimte te creëren waar deze twee werelden elkaar kunnen ontmoeten, van elkaar kunnen leren en kunstenaars op betekenisvolle manieren kunnen ondersteunen.
In het begin waren we slechts een kleine groep die op bezoek kwam, kunstenaars en curatoren ontmoette en kennis deelden. Maar al snel werd duidelijk dat wat mensen echt wilden een gevoel van gemeenschap, toegang en context was. Ze wilden samen kunst beleven, maar niet alleen in Lissabon. En sindsdien heeft het het project geleid.
Welk kernprobleem of hiaat in het hedendaagse/digitale kunst-ecosysteem was je van plan aan te pakken toen je het project lanceerde?
Ik voelde dat er aan beide kanten gaten zaten. In de moderne kunstwereld is verzamelen vaak een eenzaam avontuur. Je hebt misschien relaties met galerieën, curatoren of zelfs kunstenaars, maar er is heel weinig interactie tussen verzamelaars onderling. Het gemeenschapsaspect dat zo sterk aanwezig was in Web3 ontbrak eenvoudigweg.
Aan de kant van de digitale kunst was het grootste probleem het tegenovergestelde: te veel informatie, te snel, met minder IRL-ervaring. Alles speelt zich online af, wat zowel spannend als overweldigend kan zijn. Je hebt tijd, ervaring en toegang nodig om de ruis weg te filteren, talent te identificeren en weloverwogen beslissingen te nemen. Veel verzamelaars vertelden me dat ze zich verloren voelden, niet omdat ze er niet bij betrokken wilden raken, maar omdat ze niet wisten waar ze moesten beginnen.
100 Collectors is ontworpen om beide uitdagingen tegelijk aan te pakken: een echte gemeenschap rond verzamelen creëren en een laag van expertise, begeleiding en toegang bieden die mensen helpt navigeren in een wereld die heel snel beweegt. Als leden zeggen dat ons werk hen helpt zich georiënteerd, zelfverzekerd en nieuwsgierig te voelen, weet ik dat we de juiste leemte aanpakken.
100 verzamelaars zijn doelbewust samengesteld. Hoe definieer je het profiel van een “100 Collector Member” en waarom is selectief beheer belangrijk voor de community?
Vanaf het begin wisten we dat we curatie nodig hadden. We zijn bereid een wijd open netwerk te creëren, maar vanaf het begin hebben we ernaar gestreefd een ruimte te bouwen waar mensen met intenties samenkomen. Een lid met 100 verzamelaars is iemand die kunst als betekenisvol beschouwt en kunstenaars wil ondersteunen en zich met hun ideeën wil bezighouden. Ze zijn misschien nieuw op het gebied van verzamelen of ervaren, maar ze moeten voorzichtig zijn. Dat is de gemene deler.
Beleggen is voor ons geen taboe. Het maakt deel uit van de collectie en moet erkend worden. Maar als iemands enige motivatie het omdraaien van kunstwerken is, werkt dat niet voor de samenleving die we aan het opbouwen zijn. De ervaring wordt transactioneel in plaats van cultureel.
Iedereen kan solliciteren, we zijn geen club die alleen op uitnodiging toegankelijk is, maar elke sollicitatie wordt beoordeeld om ervoor te zorgen dat de mentaliteit van de persoon aansluit bij de waarden die onze leden delen. Het is niet belangrijk uit exclusiviteit, maar uit respect: voor de gemeenschap, voor de artiesten en voor de ervaring die we willen creëren. Wanneer verzamelaars dezelfde waarden delen, worden gesprekken rijker, wordt het leren verdiept en profiteert het hele ecosysteem ervan.
U omschrijft verzamelaars vaak als actieve culturele deelnemers in plaats van passieve kopers. Hoe stimuleert 100 Collectors dit denken?
Verzamelaars zijn essentieel voor het kunstecosysteem en ik denk dat dat soms vergeten wordt. Kunstenaars maken het werk, maar verzamelaars steunen de voorwaarden waaronder de creatie kan doorgaan. Wanneer verzamelaars zich engageren, wanneer ze kunstenaars ontmoeten, hun processen begrijpen en hun ontwikkeling volgen, worden ze vanzelfsprekend culturele deelnemers in plaats van louter kopers.
Bij 100 Collectors is alles wat we doen erop gericht om van verzamelen een belevenis te maken. We organiseren studiobezoeken, privérondleidingen, lezingen en uitwisselingen die verzamelaars uitnodigen om vragen te stellen, ideeën uit te dagen en perspectieven te delen. Deze momenten maken het verzamelen tot iets levends en gedeelds. Wanneer mensen de bedoeling achter een kunstwerk begrijpen, communiceren ze het anders, delen ze het op een andere manier en zijn ze er trots op deel uit te maken van de reis ervan. Het verandert alles.
Performance AnaMaria Caballero – Collector’s House Lissabon – Foto: NikitaKruglov
Hoe passen verzamelaars in uw gemeenschap zich aan terwijl digitale en AI-aangedreven kunst evolueert? Wat ziet u als de grootste kans in deze transitie?
Onze samenleving is ongelooflijk divers. Sommige leden komen uit de technologie en kennen AI van binnen en van buiten; anderen komen uit de traditionele kunstverzameling en zijn nog steeds aan het uitzoeken wat een slim contract is. Maar deze diversiteit is eigenlijk een van onze grootste krachten. We brengen veel tijd samen door: op Telegram, op kunstweken, op tentoonstellingen, en deze uitwisselingen zorgen ervoor dat iedereen groeit.
Een mooi voorbeeld was dit jaar tijdens Paris Photo. Veel kunstenaars werkten met kunstmatige intelligentie en onze tours waren momenten om te begrijpen hoe zij het medium benaderen, hoe zij het in vraag stellen en hoe wij als verzamelaars een kritisch perspectief kunnen ontwikkelen. Het deed mensen beseffen dat kunstmatige intelligentie de artistieke intentie niet vervangt; het breidt de vragen uit die kunstenaars kunnen stellen.
Voor mij is de grootste kans precies dat: de uitbreiding van artistieke mogelijkheden. Digitale en AI-ondersteunde kunst opent nieuwe vormen van expressie, nieuwe verzamelformaten en nieuwe relaties tussen makers en verzamelaars. Het dwingt ons allemaal om met frisse ogen naar kunst te kijken, en het is ongelooflijk spannend.
Er zijn 100 verzamelaars actief in verschillende steden. Hoe bepalen verschillende culturele contexten de manier waarop uw gemeenschap groeit en met elkaar interacteert?
Onze identiteit is mondiaal van aard. De digitale cultuur is internationaal en onze samenleving weerspiegelt dat. Interessant genoeg brengt het digitale ons ook terug naar het lokale. In de steden waar we actief zijn, willen verzamelaars in contact komen met de lokale kunstscene, lokale kunstenaars ontdekken en ondersteunen wat er om hen heen gebeurt.
Verschillende steden trekken verschillende soorten verzamelaars aan. Op sommige plaatsen komen mensen uit de techniek; in andere gevallen uit traditionele collectie; in andere, van crypto. Het mooie is dat ze allemaal verschillende perspectieven hebben en van elkaar leren. Verzamelaars die met NFT’s zijn begonnen, ontdekken fysieke kunstwerken. Verzamelaars die begonnen met hedendaagse kunst raken gefascineerd door digitale kunstpraktijken. Je ziet dat mensen hun smaak verruimen, hun blik verfijnen en ruimdenkender worden.
De mobiliteit van de gemeenschap, het feit dat we elkaar allemaal weer ontmoeten tijdens grote kunst- en NFT-weken, zorgt voor een continuïteit die de geografie overstijgt. Het voelt als één ecosysteem dat samen beweegt, door steden en contexten heen.
Wat zie je voor 100 verzamelaars in de komende vijf jaar – structureel, geografisch of in termen van impact op het kunstecosysteem?
Ik zie 100 Collectors zich ontwikkelen tot een wereldwijd netwerk van bewuste verzamelaars die diep betrokken zijn bij hun lokale scènes en tegelijkertijd internationaal verbonden blijven. Ik wil dat we de fondsenwerving nog meer demystificeren om deze toegankelijker, beter geïnformeerd en cultureel impactvoller te maken.
Ik geloof ook dat we kunnen bijdragen aan het decentraliseren van de manier waarop kunst wordt gefinancierd. De huidige systemen zijn beperkt en nieuwe technologieën bieden manieren om kunstenaars op een meer directe, transparante en participatieve manier te ondersteunen. We kennen onze richting al en die is ambitieus. Maar voor nu houd ik een deel ervan als een verrassing; het maakt deel uit van het verhaal dat we aan het opbouwen zijn.
Interview door Anastasia Ageeva
