Rewire Festival: het prachtige Haagse experiment in sonische chaos

Vijftien jaar later heeft Rewire nog steeds niet geleerd zich op zijn gemak te voelen. Dat is het grootste compliment dat je het kunt geven.

De 2026-editie van het festival arriveerde op 9 april in Den Haag met hetzelfde stille, desoriënterende vertrouwen dat het in anderhalf decennium heeft opgebouwd. Meer dan 200 evenementen verspreid over 25 locaties, van Amare’s grote concertzaal tot evangelische kerken, onafhankelijke boekhandels, galeriekelders en platenwinkels verborgen in de achterstraten van de stad. Den Haag is niet zozeer gastheer van Rewire, maar absorbeert het, onverwachte ruimte per keer. Er zijn geen hekken, geen runderen met armbanden, geen tijdelijke constructies die in een veld vallen. Het festival maakt gebruik van de eigen botten van de stad, en het siert de stad dat ze zich stil houdt en het laat gebeuren.

De openingsavond zette meteen de toon. De Italiaanse componiste Caterina Barbieri debuteerde nieuwe werken met ONCEIM, het Orchestra of New Musical Creation, Experimentation and Improvisation, waarbij modulaire synthese werd verweven door een uitgebreid elektro-akoestisch raamwerk terwijl de beelden van Marcel Weber achter haar verschoven en bloeiden. Het publiek in de Amares Concertzaal was volkomen stil, het soort collectieve stilte dat alleen ontstaat als een zaal collectief heeft besloten de aandacht over te geven. Toen kwam Suzanne Ciani, een echte pionier op het gebied van elektronische muziek, die samen met producer Actress verscheen in een samenwerking met de twee getiteld Concrète Waves. Samen toverden ze iets tevoorschijn dat niet gemakkelijk te beschrijven was: melodie en lawaai bleven elkaar onderbreken, elkaar tegenspreken, en op de een of andere manier kwamen ze er aan de andere kant rijker uit. Het was een coole manier om een ​​festival te openen. Dat klopte ook absoluut.

Tussen de concerten door weigerde het dagprogramma iedereen zomaar te laten rusten. De gesprekken vonden plaats bij Page Not Found, een lokale, onafhankelijke boekwinkel die dit weekend uitgroeide tot een echte ontmoetingsplaats. Geluidsinstallaties verspreid door galerijen, voormalige ambassades en bibliotheken, dit jaar gekoppeld aan een losse meditatie over The Ongoing Hum, een thema ontleend aan de frequenties die het dagelijks leven omringen zonder ooit de oppervlakte van het bewustzijn te doorbreken. Het Proximity Music-programma, ontwikkeld in samenwerking met Instrument Inventors III, zette zijn verkenning van de ruimte voort waar muziek, architectuur, technologie en rituelen elkaar overlappen, en vulde locaties in de stad met resonerende omgevingen en kinetische werken die het lichaam vroegen om een ​​ander soort aandacht te besteden.

Van daaruit verspreidde het weekend zich in alle richtingen tegelijk. Oneohtrix Point Never heeft zijn album uitgevoerd Kalmerend met een nieuwe audiovisuele show van kunstenaar Freeka Tet, waarbij de visuals iets vreemds doen met de lucht in de kamer, zodat het allemaal voelt alsof je onder water bent in de best mogelijke zin. Eindelijk maakte Einstürzende Neubauten hun langverwachte Rewire-debuut na decennia van hervormen van wat instrumenten moeten zijn. Ze brachten hun praktijk van het bouwen van geluid uit industrieel afval en radicale intenties naar een publiek dat ze ontving met de eerbied die de gelegenheid verdiende. Kim Gordon vulde de kamer waar ze binnenkwam met een gecontroleerde, aanhoudende intensiteit die iedereen eraan herinnerde waarom haar naam nog steeds zo zwaar weegt. Beverly Glenn-Copeland trad op in wat alleen kan worden omschreven als een spirituele gebeurtenis, het soort decor dat mensen na afloop even sprakeloos laat, niet klaar om terug te keren naar de gewone wereld.

Aaron Dilloway arriveerde op de laatste dag met kapotte magneetband, contactmicrofoons en een benadering van geluid die ergens tussen performancekunst en gecontroleerde sloop ligt. Terwijl hij in PAARD II speelde naast een cavalcade van experimenteel geluid, kreeg zijn set een eigen karakter: schurend, fysiek en uiterst vreemd, het soort uitvoering dat de lucht in een kamer herschikt. Dilloway is een van de meest bijzondere figuren in hard noise, en zijn liveshows zijn onlosmakelijk verbonden met zijn methoden. De gebogen texturen, de tapelussen die voorbij de samenhang zijn geduwd, de contactmicrofoons die worden gebruikt op manieren die grenzen aan het monsterlijke, worden allemaal geleid door een beheersing van toon en tempo die ervoor zorgt dat de chaos niet willekeurig aanvoelt. Er zit altijd een logica achter, zelfs als het oppervlak puur slijtage is.

Zondag was de wereldpremière Zoals de natuurde audiovisuele samenwerking tussen de in Nairobi geboren, Berlijnse geluidskunstenaar KMRU en lichtontwerper Nick Verstand. Bij de Koninklijke Schouwburg gingen de veldopnames van KMRU van vrijwel stilte naar dichte, seismische textuur, terwijl de Verstand reageerde met aandrijvende lichtgewichten die werden gemanipuleerd door luchtstroom, lasers, LED’s en rook. Een geurcomponent, ontwikkeld in samenwerking met kunstenaar Mareike Bode, breidde het werk verder uit dan het auditieve en het visuele. Het was een van die uitvoeringen die zich in het lichaam registreren voordat de geest het inhaalt, een echte multisensorische wereld die op zichzelf compleet aanvoelde.

Het Melbourne-trio Acopia pakte een kamer vol Blozen reactiehun derde album, opgebouwd uit melancholie en terughoudendheid en de gedempte zang van zangeres Kate Durman over slappe downbeats en trillende gitaren. De geruchten over het festival hadden zich verspreid op een manier die alleen gebeurt als een echte smaakgemeenschap vier dagen lang in één stad samenkomt.

Het festival wist ook wanneer het register volledig moest veranderen. Smerz, het Scandinavische duo Catharina Stoltenberg en Henriette Motzfeldt, was ongelooflijk cool en trad op in juweelkleurige kantoorkleding terwijl het publiek op elk woord meezwaaide. Het uit Melbourne afkomstige trio Acopia zorgde voor een zaal met met gitaar gefuseerde triphop die iedereen aansprak die ooit van The xx heeft gehouden en iets moeilijkers wilde categoriseren. Optredend met de intimiteit van een repetitie, gehuld in een rode waas, leverde FINE uit Kopenhagen een set af die zich bewoog tussen shoegaze, ambient electronic en iets dat country naderde, zonder ooit de interne logica te verliezen. En weed420, een Venezolaans collectief met een zeer oneerbiedige naam en een bijpassende benadering van optreden, vond een thuis in een show die zo zelfverzekerd was, juist omdat Rewire altijd heeft begrepen dat het vreemde en het serieuze de rekening kunnen delen.

De actrice en Suzanne Ciani stonden samen op het Amare-podium Betonnen golveneen samenwerking die niemand gemakkelijk had kunnen voorzien en die precies zo vreemd en meeslepend uitkwam als het klinkt. Ciani, een van de fundamentele stemmen van de elektronische muziekcompositie en haar organische Buchla-synthese aan de ene kant; Het R&B-beton van Darren Cunningham aan de andere kant. De twee verlosten elkaar niet zozeer als wel in een baan, waardoor iets ontstond dat borrelde en tegensprak en weigerde zich te vestigen. Het publiek stond volkomen stil voor een wirwar van draden en modulaire synthesizers, en de stilte zelf voelde als een reactie.

Later dat weekend brachten FRANKIE en Kelman Duran hun debuutalbum uit McArthur naar een live setting en het duurde even voordat de kamer zijn plek vond, wat helemaal de bedoeling was. De in Berlijn wonende componist en zangeres Franziska Aigner, wier praktijk gesproken woord, vocale abstractie en een doctoraat in de filosofie omvat, ontmoette de ritmisch gedurfde dembow-verbogen elektronica van de Dominicaans-Amerikaanse producer in een uitvoering die steeds van register veranderde, van filmische stilte tot iets dat op een uitbarsting leek. Het was het soort kit dat zich aanpast aan de ruimte waarin het past, en deze ruimte hield het goed vast.

Het festival eindigde voor veel mensen in een evangelische kerk vlak aan de rand van het programma. Door een zwaar zwart gordijn liet de Zweedse ambientproducer Civilistjävel! trad op samen met de Libanese zangeres, architect en stadsonderzoeker Mayssa Jallad. Eerst vulde een lage drone de kamer, daarna klonk de stem van Jallad, en de kamer hield hem zachtjes vast. Toen ze stopte met zingen en begon te praten, werd de stilte dieper. Ze sprak over de absurditeit en het gewicht van optreden in Den Haag, een stad waar internationale rechtbanken en rechtsmechanismen gevestigd zijn, terwijl de oorlog voortduurt. De kamer stond op en ging twee minuten lang niet meer zitten. Niemand bewoog zich richting de uitgang.

Dat moment, teder en politiek en uiterst wekelijks, is wat Rewire onderscheidt van elk ander festival op de kalender. Het programmeert niet alleen muziek en wijst mensen ernaartoe. Het biedt ruimte voor wat de muziek daadwerkelijk kan doen, als er voldoende ruimte en vertrouwen is om iets méér te worden dan geluid.

Vijftien jaar later. Nog steeds ongemakkelijk. Nog steeds helemaal zichzelf.
Hartelijk dank aan het hele Rewire-team. Wat je in deze vier dagen hebt opgebouwd is zeldzaam: een programma dat experiment en puur muzikaal gevoel in één adem omarmt, zonder het een voor het ander op te offeren. Dat evenwicht is lastig te vinden. Je laat het er moeiteloos uitzien.

Rewire-festival

@rewirefestival

Woord van Donald Gjoka

@donaldgjoka

Nieuwsbron