Eerder deze maand kondigde het ministerie van Buitenlandse Zaken aan dat het Amerikaanse ambassadepersoneel over de hele wereld de opdracht gaf om werkvisumaanvragen af te wijzen van mensen die betrokken waren bij wat het omschreef als ‘censuur’ van Amerikaanse toespraken online. In een telegram dat voor het eerst naar Reuters was gelekt, kregen consulaire functionarissen de opdracht om LinkedIn-profielen van visumaanvragers te beoordelen, waarbij ze werkgeschiedenis aanhaalden met betrekking tot “verkeerde informatie, desinformatie, inhoudsmoderatie, feitencontrole, compliance en online beveiliging”. Dit werk omvat journalisten en factcheckers, academici, mensen die zich bezighouden met mediageletterdheid en een breed scala aan technologiewerkers op een gebied dat bekend staat als ‘Vertrouwen en Veiligheid’.
Dit is niet de eerste visumbeperking die voortkomt uit wat de regering-Trump als censuur beschouwt. Het is ook niet de eerste Republikeinse aanval op academici en technologiewerkers die online desinformatie monitoren. In plaats daarvan vertegenwoordigt dit de laatste escalatie in een vijf jaar durende campagne van de Republikeinse Partij en haar bondgenoten om onderzoek naar desinformatie in diskrediet te brengen waarvan zij al lang beweren dat het conservatieve opvattingen tempert.
In april 2022 benoemde de regering-Biden Nina Jankowicz, een desinformatieonderzoeker, tot hoofd van de Disinformation Governance Board van het Department of Homeland Security, die tot taak heeft de inspanningen van de regering te ondersteunen om desinformatie met betrekking tot grensbeveiliging, mensenhandel en binnenlands terrorisme te begrijpen en te beperken. Vrijwel onmiddellijk werd het bestuur aangevallen door Republikeinen zoals Florida Rep. Matt Gaetz en extreemrechtse expert Tucker Carlson, die het lichaam vergeleken met een ‘Ministerie van Waarheid’.
Jankowicz zelf heeft allerlei vormen van misbruik ondergaan, waaronder doodsbedreigingen en bedreigingen met seksueel geweld; ze nam ontslag in mei 2022 en tegen het einde van die zomer werd het hele project stopgezet. In de jaren daarna was ze medeoprichter van het American Sunlight Project, een non-profitorganisatie die zich inzet voor de bescherming van Amerikanen tegen verkeerde informatie, en fungeert ze als uitvoerend directeur.
De Republikeinse poging om onderzoekers op het gebied van desinformatie de nek om te draaien, zegt ze, is “onderdeel van een bredere aanval, niet alleen op vertrouwen en veiligheid of inhoudsmatiging, maar op elke organisatie die onze gedeelde realiteit of de waarheid probeert te beschermen.”
‘Wakkertoespraak politie’
Er was een tijd dat de strijd tegen desinformatie en buitenlandse inmenging bij verkiezingen een inspanning van twee partijen was. In 2018 werd Facebook naar het Congres geroepen om zich te verantwoorden voor het Cambridge Analytica-schandaal, waarin een Brits adviesbureau ervan werd beschuldigd zich te richten op Russische verkiezingen verkeerde informatie aan Facebook-gebruikers. “We zijn hier vanwege wat u, meneer Zuckerberg, heeft beschreven als een vertrouwensbreuk”, zei senator Sen. John Thune (R-South Dakota) zei tegen Zuckerberg.
Meta en andere technologiebedrijven voerden al snel hun factchecking op. Meta begon samen te werken met nieuwsmedia als Snopes, de Associated Press en anderen om virale informatie online te controleren. Het verscherpte ook de zijne gegevens delen beleid, breidde zijn beleidsteams uit en implementeerde een wereldwijd programma voor vertrouwde partners om met non-profitorganisaties samen te werken om schadelijke online-inhoud te monitoren. Het was een imperfect systeem, maar zeker beter dan wat platforms vóór 2016 hadden gedaan.
