ROME — Miljoenen toeristen bezoeken Colosseum En De Sixtijnse Kapel elk jaar betreedt slechts een klein deel ooit de vergulde zalen van de meest exclusieve plek van Rome: het Colonna-paleis.
Het particuliere woonmuseum verbergt zich voor een groot deel, verspreid in vier vleugels over een heel blok in de binnenstad. De eigenaren houden zich vast aan hun kloostergangen en houden de schilderijen, sculpturen, bustes, wandtapijten en de 76 meter hoge Grote Zaal van het barokke paleis ver weg van de meeste nieuwsgierige blikken. Op vrijdag- en zaterdagochtend staan de deuren open voor kleine groepen van 10 personen, onder begeleiding van kunsthistorici gedurende enkele uren.
“We kunnen geen massatoerisme hebben. Dat is niet gewenst”, zegt Elisabetta Cecchini, een restaurateur van het paleis, eraan toevoegend dat de reden dat alle bezoekers worden toegelaten is dat kunst sterft door gebrek aan publieke waardering. “Het is niet bedoeld als museum om gebrandmerkt te worden.”
De zittende prins van de familie, Don Prospero Colonna, woont daar nog steeds en verleent zelden toestemming voor het organiseren van evenementen zoals de publicatie van het boek van paus Johannes Paulus II in 2005 en de tentoonstelling over katholieke mode in het Metropolitan Museum of Art in 2018, bijgewoond door ontwerpster Donna Versace en Vogue-magazine Anna Wintour. Beide waren zeldzame gevallen waarin journalisten toegang kregen.
Claudio Strinati, voormalig hoofdinspecteur van de Romeinse musea, steunt de relatieve afzondering van het paleis en noemt het “ongetwijfeld een van de grootste artistieke erfgoederen van de mensheid” en een gezin heeft de plicht om het te beschermen.
‘Deze waren niet bedoeld als toeristische attractie’, zei hij. “Integendeel, ze zijn gemaakt voor degenen die enig begrip van de geschiedenis hebben.”
Sinds de 12e eeuw behoort het paleis toe aan de Colonnas, onderdeel van de ‘zwarte adel’ – de naam van Romeinse families die trouw bleven aan de paus en de pauselijke staat toen het Italiaanse leger de stad in 1870 innam om een verenigde natie te creëren. Ze hingen zwarte spandoeken buiten hun paleizen om aan te geven dat ze in rouw waren, terwijl ze zich binnen hun muren vastklampten aan hun meesterwerken.
Twee eeuwen lang hebben de Colonna’s een vertrouwensrelatie onderhouden die garandeert dat de kostbare kunstwerken van het paleis daar voor altijd zullen blijven. Prinses Isabella Colonna wordt gecrediteerd voor het redden van de schatten van de familie. Ze ontvluchtte Rome toen de nazi’s binnenvielen, maar niet voordat ze opdracht had gegeven om alle kunstwerken ‘in een vleugel van het gebouw te proppen, waarvan de ingangen vervolgens werden dichtgemetseld’, zei Cecchini. De soldaten slaagden er niet in hen te vinden.
Tegenwoordig onthult het interieur een geschiedenis van macht en privileges. In de Troonzaal vereeuwigt een portret Oddone Colonna, die in 1417 paus Martinus V werd en het paleis tien jaar lang de pauselijke residentie maakte. Op het plafond met fresco’s van de grote zaal worden de heldendaden afgebeeld van een andere voorvader uit Colonna, commandant Marcantonio, die een zeeslag uit de 16e eeuw won die een keerpunt bleek te zijn voor de toekomst van Europa.
“We kunnen zeggen dat de Colonna niet kan bestaan zonder Rome, maar zelfs Rome kan niet bestaan zonder de Colonna’s”, zei Patrizia Piergiovanni, directeur van de galerij van het paleis, op een binnenplaats bezaaid met sinaasappelbomen. “Als een van de geweldige families hebben ze veel bijgedragen.”
Met de zegen van prinses Isabella werd de Grote Zaal, met zijn meesterwerken tussen marmeren zuilen en glinsterende kroonluchters, het toneel van de slotscène van de klassieker ‘Roman Holiday’ uit 1952. Audrey Hepburn, die zelf een geliefde prinses speelde, richtte zich tot de buitenlandse pers en stelde een vraag: van welke stad tijdens haar uitgebreide Europese tournee had ze het meest genoten? Na enige diplomatieke onduidelijkheid stopte ze.
‘Rome,’ zei ze resoluut. ‘In elk geval, Rome. Ik zal mijn bezoek hier in herinnering koesteren zolang ik leef.’
