HAVANA– Op een recente zinderende middag in de Cubaanse hoofdstad verzamelden tientallen pendelaars op fietsen, scooters en elektrische motorfietsen zich in een nette rij bij de ingang van Havana Baaitunnel. Ze wachtten op Ciclobús, een bus die speciaal is ontworpen om mensen – en hun rondleidingen – door de onderwatertunnel te brengen die Oud Havana met de oostkant van het eiland verbindt.
De dieselaangedreven bus biedt plaats aan ongeveer 60 reizigers en hun voertuigen en maakt voldoende ritten om meer dan 2.000 mensen per dag te vervoeren. Hij heeft een zitgedeelte aan de voorkant, maar de helft van het metalen frame is een open ruimte voor vracht. Ruiters komen binnen via een speciale oprit en blijven de hele rit bij hun voertuig, terwijl ze zich vasthouden aan aan de muur gemonteerde handgrepen voor hun evenwicht. Fietsen, motorfietsen en scooters zijn niet toegestaan in de tunnel.
Hoewel Ciclobús niet nieuw is, is het nog nooit zo populair – en belangrijker – geweest nu Cuba door de ernstigste energiecrisis in decennia heen moet.
De energie blokkade opgelegd door De Amerikaanse president Donald Trump in januari heeft het land gedwongen de benzine te rantsoeneren tot slechts 20 liter (5 gallon) per voertuig via een omslachtig afspraakproces dat weken of zelfs maanden kan duren, openbaar vervoer stopzetten. Tegenwoordig zijn de straten van Havana bijna leeg van auto’s, maar wemelen ze van duizenden fietsen en kleine elektrische motorfietsen die de enige manier zijn geworden om zich te verplaatsen.
“Mijn man heeft een fiets, dus ik rijd als zijn metgezel”, zei Ingrid Quintana, inwoner van Oost-Havana, die in Oud Havana werkt, terwijl ze op de metrobus wachtte. “Het is een optie die we hebben omdat er geen openbaar vervoer is en we het ons niet kunnen veroorloven om een privétaxi te betalen, dus rijden we met Ciclobús.”
Ciclobús is de kortste openbaarvervoerroute op het eiland en legt in ongeveer 15 minuten 3 kilometer af.
Nadat ze aan boord zijn gegaan bij de Havana Bay Tunnel in Oud Havana, ondergaan passagiers een ratelende reis door de duisternis van de onderwaterpassage. Ze verschijnen in het oosten van Havana, een uitgestrekte woonwijk waar honderdduizenden wonen. De alternatieve landroute daarentegen moet om de enorme baai heen varen, een tocht van 16 kilometer door dunbevolkte en slecht geplaveide industriële havengebieden.
De instapkosten variëren van 2 tot 5 Cubaanse pesos (een kleine fractie van een Amerikaanse dollar op de informele markt), afhankelijk van of u een fiets of een motorfiets vervoert.
Ter vergelijking: een ritje in een gedeelde taxi vanuit de oostelijke wijken – door de tunnel – kost 1.000 Cubaanse pesos (ongeveer $ 2). Een Cubaanse arbeider kan dienen een maandsalaris van 7.000 Cubaanse pesos (ongeveer $ 14).
Ciclobús is eigendom van het staatstransportbedrijf van Havana en ontstond in de jaren negentig tijdens de zogenaamde ‘Speciale Periode’, de crisis die werd veroorzaakt door de ineenstorting van de Sovjet-Unie waardoor het eiland geïsoleerd raakte, wat de toenmalige president ertoe aanzette om Fidel Castro om fietsen van Chinese makelij onder de bevolking te verdelen.
Na verloop van tijd verloor de dienst een deel van zijn aantrekkingskracht toen bewoners zich wendden tot reguliere bussen of gedeelde taxi’s. Maar het lijkt nu op een heropleving brandstof tekort waardoor meer Cubanen voor hun dagelijkse woon-werkverkeer afhankelijk zijn van fietsen, elektrische driewielers, scooters en motorfietsen.
“De meeste banen bevinden zich aan de andere kant, in de stad, en daarom moeten we erheen rijden om er over te komen”, zei de 32-jarige gymleraar Bárbaro Cabral, terwijl hij zijn fiets vasthield toen de Ciclobús zich begonnen te vullen met passagiers.
___
Volg AP’s berichtgeving over Latijns-Amerika en het Caribisch gebied op https://apnews.com/hub/latin-america
