Filmmaker Mahesh Bhatt zal Pehchaan verankeren, een show die 13 Sikh-stemmen en hun verhalen over veerkracht, geloof en dienstbaarheid samenbrengt. Deze Baisakhi gaat in première op SonyLIV en zijn YouTube-kanaal, de serie – geconceptualiseerd door Vinay Bhardwajonderzocht door Dr. Prabhleen Singh en geregisseerd door Suhrita Das – heeft een diepe impact op Bhatt achtergelaten.In een exclusief gesprek met ETimes opende de ervaren filmmaker over spiritualiteit, afleren, vaderschap, zijn band met kleinzoon Raha Kapoor en zijn herinneringen aan de legendarische zangeres Asha Bhosle – terwijl hij nadacht over het vinden van betekenis die verder gaat dan identiteit.
‘Het was een spiegel… geen show’
Voor Bhatt ging Pehchaan veel verder dan het vertellen van verhalen; het werd een diep introspectieve reis.“Pehchaan was voor mij nooit een show… het was een spiegel. En spiegels kunnen wreed zijn – ze vleien niet, ze onthullen. Terwijl ik me bezighield met de verhalen over het Sikh-geloof en seva, merkte ik dat ik in de aanwezigheid stond van iets puurs… iets dat onaangetast was door het lawaai dat we in ons rusteloze leven voortdurend creëren. Het ging niet om het leren van iets nieuws – het ging om het herinneren van iets dat ik zelf vergeten was.”Hij voegde eraan toe dat de ervaring niet veranderde wat hij wist, maar hoe hij de wereld zag.“Wat er in mij veranderde terwijl ik Pehchaan deed, was geen informatie – het was een verandering in mijn manier van kijken. Ik zag mensen hun geloof leven zonder lawaai. Het sikhisme verscheen niet als geloof, maar als actie. Het zegt eenvoudigweg: als je ‘God’ in de ander ziet, kom je op de drempel van religie. Als je een ander dient, raak je ‘God’ aan. Het haalde me niet weer uit mijn eigen geschiedenis – en ik bleef niet bij mijn eigen geschiedenisverhaal. Het leven is. En wat ik mijn verhaal noem, is slechts een samenloop van vele verhalen die door mij heen zijn gegaan.”
‘Leren is een pijnlijke daad’
Bhatt dacht ook na over het idee van afleren, iets wat volgens hem centraal stond in zijn reis door de show.“Het afleren betekende voor mij het loslaten van de behoefte om in het middelpunt te staan. Het interpreteren, het controleren. Nu is er de bereidheid om een stap opzij te doen en zelfs de chaos binnenin te zien, zonder je te haasten om het op te lossen.”“Afleren… is een pijnlijke daad. We besteden jaren aan het opbouwen van identiteiten, overtuigingen, verdedigingen – en dan komt het leven en vraagt je stilletjes om ze te ontmantelen. Eén ding dat ik moest loslaten was de illusie van controle. Ik heb altijd geloofd dat ik de auteur van mijn reis was. Maar door deze verhalen besefte ik dat we vaak slechts instrumenten zijn. Op het moment dat je die illusie opgeeft, verandert er iets… wordt er iets zachter.’
‘Ik bemoei me er nu minder mee’
Bhatt, die bekend staat om het verkennen van de complexiteit van de menselijke psyche in zijn cinema, gaf toe dat leeftijd niet noodzakelijkerwijs duidelijkheid heeft gebracht, maar perspectief.“Begrijp ik mezelf vandaag beter? Nee. Ik bemoei me er minder mee. Ik zou zeggen… ik ben minder zeker van wie ik ben, en vreemd genoeg voelt het als een dieper begrip. In mijn jongere jaren was ik uitgesproken over mijn waarheden. Tegenwoordig voel ik me meer op mijn gemak met mijn vraag”
Over kleindochter Raha: ‘Een druppel goddelijkheid’
Bhatt sprak ook over het omarmen van een nieuwe rol als grootvader van Raha Kapoor, dochter van Alia Bhatt en Ranbir Kapoor, en noemde het een transformerende emotionele ervaring.“Raha kwam in ons leven als een druppel goddelijkheid. Ik had nauwelijks de verbazingwekkende reis van Alia Bhatt geabsorbeerd en werd wat ze is… en dan komt dit kind langs. Alleen al de gedachte aan haar brengt een glimlach in elke porie van mijn wezen. Haar vitaliteit is fel. Haar geest – scherp, bijna evolutionair. Ze geeft je een gevoel van tijd. Je staat op een uitkijkpunt en kijkt naar de stroom – je dochter, haar kind – en plotseling zie je de continuïteit van het leven die al duizenden jaren stroomt en zal voortduren lang nadat jij er niet meer bent. En toch weet ik dat ik niet anders ben dan welke andere grootvader dan ook. Ieder herontdekt op dat moment het leven. Gewoon met haar praten… dat is genoeg voor één dag.”
Om te onthouden Asha Bhosle
Terugkijkend op de legendarische zangeres Asha Bhosle herinnerde Bhatt zich een herinnering aan een onvoltooide film.“Asha ji… mijn herinnering gaat terug naar Mukti, een film die er nooit is geweest. RD Burman componeerde, zij filmde en de film stortte binnen enkele dagen in. Maar haar stem leefde voort. Voor mijn generatie was het niet alleen muziek – het was adem. Als mensen om haar rouwen, heb ik het gevoel dat er iets voorbij is gegaan. Maar meer nog: wat een geschenk hebben we gekregen. Zo’n bereik, ze leeft niet. Zo’n bereik, ze leeft….”
‘Ik verander… en dat is genoeg’
In deze fase van zijn leven zegt Bhatt dat hij niet langer de behoefte voelt om zichzelf te definiëren.“Dus wat is nu mijn pehchaan? Ik definieer het niet. Op het moment dat je jezelf definieert, reduceer je jezelf. Ik ben aan het veranderen. En dat is genoeg.”
