Met het vroege werk van Jonathan Glazer biedt Short Form een kijkje achter de schermen van vier decennia visionaire korte films die onze samenleving hebben beïnvloed. cultureel landschap
Televisiecommercials kunnen als kortstondig worden beschouwd, maar we kennen allemaal wel een voorbeeld van een commercial die ons bewustzijn op de een of andere manier heeft veranderd, verweven in het weefsel van ons geheugen. Op dezelfde manier kunnen muziekvideo’s – die krachtige mix van een liedje en een bewegend beeld – een leven lang bij ons blijven.
Van Radioheads hypnotiserende Karma Police en het drietal Guinness-filmcommercials uit de eeuwwisseling, allemaal geregisseerd door Jonathan Glazer, tot de iconische video van Walter Stern voor Verve’s Bittersweet Symphony: enkele van de meest memorabele en blijvende korte films van de afgelopen veertig jaar zijn gemaakt door het gerenommeerde Londense productiebedrijf Academy Films. Een nieuw boek, Korte vorm: 40 jaar muziekvideo’s, commercials en bewegende beeldkunst (uitgegeven door Mack), bespreekt hun buitengewone productie, vertelt de verhalen achter de creatie van hun meest iconische projecten en denkt na over de korte films die ons culturele landschap zo diepgaand hebben gevormd.
“Het boek bevat werken op epische schaal. Bijvoorbeeld minimale cinematografie, qua structuur, naast de meest surrealistische en gekke momenten die je doen denken: ‘Wat is dit?’ was Dat ?’ zegt Claire Marie Healy, redacteur en creatief directeur van het boek. “Sommige films vertegenwoordigden deze thema’s zo sterk dat we vonden dat ze de moeite waard waren om nader te bekijken en te zien hoe ze samenkwamen.”
De magie en limiet van een korte film ligt in de beknoptheid ervan. Er is een speciale zuinigheid en vindingrijkheid voor nodig om vaak geweldige ideeën in de kortst mogelijke schermtijd te destilleren. “Hoe kun je de kijker echt ontroeren in drie minuten, één minuut of zelfs dertig seconden?”, vraagt Healy. Terwijl we de pagina’s van Short Form omslaan, komen we muziekvideo’s, advertenties en baanbrekende identiteiten tegen die illustreren hoe een reeks innovatieve filmmakers op deze uitdaging reageerde.
Een van de belangrijkste aanwezigheden van Short Form is die van Under the Skin en Het interessegebied regisseur Jonathan Glazer. Net als Spike Jonze verfijnde Glazer zijn vak door reclamespots te regisseren voordat hij overging op speelfilms. In het voorwoord van het boek herinnert hij zich het advies om zijn carrière te veranderen dat hij kreeg van zijn eerste producer en mentor, Nick Morris van de Academie. Morris was niet onder de indruk van de showreel van de beginnende regisseur en zei tegen hem: ‘Doe iets met jezelf. Wat is jouw stem?’ “Niemand had mij dat ooit eerder gevraagd. Ik had mezelf die vraag niet eens gesteld”, schrijft Glazer. “Ik denk dat de manier waarop ik sindsdien alles heb benaderd, teruggaat op de vraag die hij mij stelde: ‘Wat is jouw stem?'”
Hij zou zijn stem vinden en definiëren in een boeiend drieluik van Guinness-advertenties, die de kenmerken zouden dragen van zijn toekomstige stijl als filmmaker met hun dromerige beelden, sfeervolle partituren en gevoel voor narratieve dubbelzinnigheid. Swimblack (1998), Surfer (1999) en Dreamer (2001) hebben het genre allemaal naar een nieuw niveau getild en de opvattingen over wat een advertentie zou kunnen zijn, opnieuw geconfigureerd. Geïnspireerd door het idee dat het 119,5 seconden duurt om een perfecte pint Guinness te schenken, draait elk van de advertenties in de serie rond de slogan: “Goede dingen komen voor degenen die wachten.” Ambitieus, fascinerend en grandioos, Glazer roept de Ierse folklore, mythologie en een diep en krachtig gevoel voor mysterie en nostalgie op om Guinness te verbinden met een wereld van traditie en ritueel.
Surfer, de tweede in wat Glazer beschouwde als een “serie” van drie, wordt algemeen erkend als de grootste commercial ooit gemaakt. We openen met een close-up van het gezicht van een man in zwart-wit – aandachtig, gefocust. Er valt een zware stilte die ongemakkelijk lang duurt, veel langer dan we gewend zijn in een reclamespot. Uiteindelijk onthult hij dat hij deel uitmaakt van een groep surfers die op een golf wachten. Terwijl ze de zee in duiken terwijl ze hun planken beklimmen, verandert het schuim van de branding in witte paarden die in het water galopperen. Het is majestueus, poëtisch en verbindt de beloofde perfectie van een pint Guinness in zwart-wit met de pracht van de verwachte golf.
Als we de afgelopen vier decennia van visionaire korte films door de pagina’s van het boek volgen, is het onmogelijk om niet na te denken over de evolutie van het bewegende beeld en hoe de manier waarop we media consumeren is veranderd. Hoe wordt de status en aantrekkingskracht van korte films beïnvloed in het tijdperk van TikTok en Reels? “Ik denk dat (de aantrekkingskracht) eindeloos is!” concludeert Healy. “Ik ben soms verbijsterd door de kleinschalige TikTok-cultuur en de devaluatie van de gerichte aandacht die deze heeft gecreëerd. Maar tijdens het schrijven van dit boek realiseerde ik me dat er een erfenis is van korte-vormtechnieken die herkenbaar lijken. Het heeft me een geheel nieuwe waardering gegeven voor de vaardigheden achter het filmmaken dat elke dag op onze telefoons gebeurt.”
Korte vorm: 40 jaar muziekvideo’s, commercials en bewegende beeldkunst van Academy Films wordt uitgegeven door Mack en is nu verkrijgbaar.
