De veelgeprezen artiest is een steunpilaar geworden in de steeds schaarser wordende, beklijvende cinema van de Duitse auteur – wat is het geheim van de vreemde magie die ze produceren op het scherm?
Er schuilt iets onbeschrijfelijks in de kern van de biografie van Christian Petzold, een mysterie dat maar niet opgelost wil worden. Vaker wel dan niet draait het mysterie om de figuur Paula-bierDe 31-jarige acteur, een steunpilaar in alle films van Petzold sinds Transit uit 2018, is de enigmatische aanwezigheid geworden die centraal staat in zijn werk. “Ik heb het gevoel dat elk personage in Christian’s film waarmee hij een relatie heeft een soort mysterie voor hem is”, zegt Beer. “Als ik zijn personages aan het voorbereiden ben, heb ik altijd het gevoel dat ik ze niet helemaal kan bevatten, omdat ze een beetje op zichzelf staan. Je kunt ze niet in een categorie plaatsen… Ze zijn gelaagd en complex, want dat is waar het leven om draait.”
IN Spiegel nr. 3een fragiele dans tussen twee vrouwen die een nieuw leven in elkaar openen, we maken kennis met Beer als Laura, een jonge vrouw verzonken in mijmering op een snelwegbrug. Overweegt ze zelfmoord? De scènes die volgen ondersteunen zeker de theorie terwijl ze met haar vriend en twee vrienden op reis gaat naar het platteland. Laura lijkt afstandelijk onderweg en deelt een vreemd moment van telepathie met een vrouw (Barbara Auer) die buiten haar huis haar planten verzorgt als ze haar in de auto passeert. Later, als Laura haar vriend vertelt dat ze de reis niet kan maken, rijdt hij haar terug naar het station, maar rijdt onderweg de auto tegen.
Laura strompelt uit het wrak en de vrouw des huizes, Betty, neemt haar mee terug naar haar huisje terwijl ze een ambulance belt. Het ambulancepersoneel biedt aan om contact op te nemen met haar ouders, maar Laura wil blijven, dus Betty stemt ermee in haar te laten blijven terwijl ze herstelt. Binnen de kortste keren raakt het koppel verwikkeld in een codependente relatie die aan beide kanten geheimen verbergt. “Het moment van de crash was belangrijk voor Laura”, zegt Beer. “Ik heb het altijd gezien als een reïncarnatie, zoals de feniks die uit de as herrijst. Ze krijgt een tweede kans in het leven, van: ‘Hier is het, je kunt het pakken.’ En dan komt deze vrouw opdagen en redt haar een beetje en neemt haar mee naar haar huis; het is een soort sprookje.”
Betty’s zoon, Max (Enno Trebs) en echtgenoot, Richard (Matthias Brandt), die allebei bezorgd en gestoord lijken door deze vreemde gang van zaken, zijn misschien niet geïnteresseerd in dit specifieke avontuur. Het blijkt dat Betty haar eigen redenen heeft om te willen dat Laura blijft; haar eigen dochter, Yelena, heeft enige tijd geleden zelfmoord gepleegd, en Betty is nooit over haar verdriet heen gekomen. Zal Laura de waarheid over haar gastheer ontdekken? Natuurlijk wil ze dat, maar Petzold lijkt minder geïnteresseerd in de spanning die inherent is aan zijn uitgangspunt dan in het doorgronden van de vreemde metafysica van de relatie. In een interview beschreef hij de film als ‘het verhaal van een dood meisje dat weer tot leven komt’, een uitspraak die je metaforisch kunt opvatten, zoals Beer suggereert, of letterlijker, waarbij Laura aan Betty verschijnt als een reïncarnatie van Yelena.
“Christian houdt van geesten, en ik denk dat geesten altijd een rol spelen in zijn films”, zegt Beer, diplomatiek weigerend zich door de theorie te laten beïnvloeden. “Het is net als met (Beer en Petzolds film uit 2020) Undine, dat ook een sprookje is, hoewel het niet gekleed is in het typische sprookjeskostuum. Het is meer een moderne versie waarin realiteit en sprookje één worden. Omdat je deze surrealistische elementen hebt binnen deze vrij eenvoudige esthetiek (in zijn film), ‘wat gebeurt er met de film?’ dit of dat, of gaat het over iets heel anders dat ik niet heb begrepen?’ Dat vind ik erg leuk aan Christian – dat hij tussen de genres in zit.”
Beer werkte voor het eerst samen met Petzold voor Transit (2018), een baanbrekende speelfilm voor de auteur in de hoofdrol Franz Rogowski als een man op de vlucht voor de fascistische autoriteiten in een denkbeeldig Frankrijk van vandaag. Haar personage in de film, de vrouw van een beroemde schrijver die wacht op haar papieren om het land te ontvluchten, is een soort hersenschim die Rogowski door de stad blijft achtervolgen, een vluchtige aanwezigheid die Beer moeilijk kon vastpinnen. “Tijdens het filmen was ik er lange tijd onzeker over”, zegt ze, “maar ik had nog niet echt geleerd hoe Christian te werk ging.” Een deel van het probleem, zegt ze, was het leren loslaten van het moment. Als van nature gewetensvolle artiest is voorbereiding essentieel voor haar voordat ze een scène betreedt. “Maar bij Christian begreep ik dat het eigenlijk gaat om heel ontspannen zijn en dingen laten gebeuren. Als je de situatie kunt vertrouwen, ben je in zekere zin levendiger.”
De samenwerking zette een tandje bij met Undine (2020), een semi-mythische romance die voortborduurt op de traumatische geschiedenis van Berlijn, waarin ze zegt dat zij en co-ster Rogowski de moed verzamelden om Petzold te vertellen waar ze de grenzen moesten doorbreken zonder iets te zeggen. IN Vuur (2023) speelt ze de hartelijke yin op de lompe yang van Thomas Schubert in een bijtende komedie van manieren die haar afschildert als de slimste persoon in de kamer. En Miroirs nr. 3 zag haar opnieuw op gelijke voet met haar regisseur sparren over het geplande einde van de film, waarvan ze al heel vroeg voelde dat het gewoon niet zou werken. Na lange uren in de montagekamer te hebben geprobeerd het in elkaar te zetten, belde Petzold uiteindelijk Beer om te vragen of ze het opnieuw konden opnemen, wat ze deden, waarbij de actrice in close-up verscheen om te maskeren dat ze nu hoogzwanger was. “We zijn heel hecht als we samenwerken en hebben veel respect voor elkaar”, zegt Beer over hun samenwerking, “maar we nemen elkaar niet al te serieus, wat volgens mij een goede combinatie is.”
In zekere zin werd Beer’s reis om de favoriete artiest van Petzold te worden in kaart gebracht, net zoals die van Paula en Betty in de film. Ze herinnert zich dat ze Nina Hoss, de veelgeprezen hoofdrolspeelster van de regisseur in Phoenix en Barbara, op een poster zag toen ze jong was en dacht – ze zegt dit met een grappig klein gebaar – dat ze eruitzag als een ‘wereldsterJaren later, toen ze in Venetië een Marcello Mastroianni Award ontving voor haar rol in Frantz (2016), was jurylid Hoss aanwezig om haar de prijs uit te reiken: een symbolische fakkeloverdracht van een acteur die internationale erkenning heeft verworven door onder meer Tár en Hedda. Beer, die ook vloeiend Engels en Frans spreekt, zegt dat ze graag meer zou willen samenwerken met regisseurs buiten Duitsland, maar wil liever niet zeggen wie precies. Ze vergelijkt acteren in een andere taal met Laura’s situatie en het gevoel dat ze zich vreemd bevrijd voelt door de ervaring van het leven in een volkomen vreemd huis. “Het is bijna alsof je naar een ander land gaat en daar niemand kent, je hebt de kans om een andere versie van jezelf te zijn, toch?”
Miroirs nr. 3 is nu in de Britse bioscopen te zien.
