Zoals Jennifer Harris, directeur van het Economy and Society Initiative bij de William and Flora Hewlett Foundation, hebben er onlangs op gewezenwe bevinden ons in een bijzonder geladen moment. De toenemende ongelijkheid betekent dat minder mensen koopkracht hebben, waardoor prikkels ontstaan die de betaalbaarheidscrisis voor alle anderen verergeren. Maar er zijn fondsen die geen draconische belastingen vereisen en waarvan bewezen is dat ze werken; de kern ervan is eigendom.
Sinds 1984 werkzaam productiviteit in de VS is met 80 procent toegenomen. Het reële loon is met 20 procent gestegen. In dezelfde periode is de aandelenmarkt met ongeveer 9.000% gestegen. Nu komt kunstmatige intelligentie—klaar, in de woorden van BlackRock CEO Larry Finkom “dat patroon op nog grotere schaal te herhalen.” De rijkdom van de volgende grote technologische golf – zoals die ervoor – staat op het punt naar de mensen te vloeien eigen dingen, niet de mensen die Doen ding.
We zitten precies in het buitengewoon rommelige midden van wat er allemaal gebeurt economisch historicus Carlota Pérez noemt de installatiefase van een technologische revolutie. Tijdens zulke perioden opereert de financiële sector in een casino-achtige economie, waarbij financiers en hightechbaronnen de meeste winsten binnenhalen, de ongelijkheid toeneemt en het populisme toeneemt. Het vergulde tijdperk zag er zo uit. De roaring twenties zagen er zo uit. Dat geldt ook voor 2026.
Maar het frame van Pérez bevat een ingetogen sprankje hoop. Elke installatiefase heeft uiteindelijk plaatsgemaakt voor een ‘gouden eeuw’– een implementatiefase waarin de nieuwe technologieën wijd verspreid worden, productiviteit en lonen uiteindelijk convergeren en de welvaart toeneemt. Het tijdperk van staal, elektriciteit en zware techniek beleefde zijn Belle Époque. Het tijdperk van de massaproductie van olie beleefde de naoorlogse bloei.
Nu al het gepraat over AI de inkomensongelijkheid vergroot, zouden we minstens evenveel energie en intellect moeten besteden aan de voorwaarden die nodig zijn om een gouden eeuw te laten volgen. Historisch gezien is de belangrijkste van deze voorwaarden het verkrijgen van geld uit het casino en in een productieve onderneming die ten goede komt aan de werknemers die de waarde creëren.
Ik geloof dat er een politiek mechanisme schuilgaat in het volle zicht dat deze verschuiving kan versnellen. Het zal niet nodig zijn de rijken te belasten tot onderwerping of een nieuwe federale bureaucratie op te bouwen. Dat betekent dat de prikkels moeten worden veranderd, zodat meer bedrijven overstappen op werknemerseigendom – via aandelenplannen voor werknemers (ESOP’s), werknemerscoöperaties of andere brede aandelenstructuren. Het idee is niet nieuw, maar wel dringend nieuw, en het bewijs voor de voordelen ervan is nog nooit zo sterk geweest.
De groenblijvende inspiratie
Ik had een onthullend gesprek onlangs met Dave Whortonde oprichter van het Tugboat Institute en co-auteur (samen met Bo Burlingham) van Een andere manier: bouw bedrijven die lang meegaan… en blijven bestaan… en blijven bestaan. Whorton bracht jaren door in risicokapitaal in Silicon Valley voordat hij gedesillusioneerd raakte door het groei-snel-en-exit-model. Hij ging op zoek naar bedrijven die op een andere logica waren gebouwd en ontdekte wat hij ‘evergreen’-bedrijven noemt.
Voorbeelden hiervan zijn goed presterende bedrijven zoals SAS Institute, Springfield ReManufacturing, Enterprise Rent-A-Car en Radio Flyer. Ze delen een reeks praktijken die vanuit Wall Street-perspectief tegencultureel lijken: weinig of geen schulden, open-boekbeheer en praktijken voor de ontwikkeling van mensen die de ontwikkeling en groei van vaardigheden op de lange termijn bevorderen.
Het feit dat er zoveel financieel succesvolle bedrijven zijn waar mensen graag voor werken en die als uitzonderlijke werkgevers worden beschouwd, roept de vraag op: waarom worden niet meer bedrijven op deze manier gebouwd? Whortons antwoord is eenvoudig en structureel. “Er is een sterk ecosysteem dat financieel profiteert van het huidige model.” Hiertoe behoren onder meer investeringsbanken, private equity-spelers, durffondsen en vermogensbeheerders die een beursintroductie of een exit aan de lopende band nodig hebben om te kunnen blijven draaien. De incentives vertellen u alles wat u moet weten.
Een hardnekkige reden voor een gouden eeuwbenadering
Maar we staan misschien wel aan de vooravond van een tijdperk waarin het slimme geld de enorme destructiviteit van het huidige model beseft. Overtuigend recent bewijsmateriaal voor de voordelen van werknemerseigendom komt van niemand minder dan KKR, een van de grootste private-equitybedrijven ter wereld.
Piet Stavros, KKR’s medehoofd van mondiale private equityhebben gebruikt 15 jaar bewijzen een model. Vanaf 2011 is hij begonnen met het geven van aandelen aan alle werknemers in de investeringen van KKR, en niet alleen voor het senior management. De resultaten waren in alle opzichten opmerkelijk.
Bij CHI Overhead Doors, een fabrikant van garagedeuren uit Illinois die KKR in 2015 overnam, waren op het moment van de aankoop slechts 18 werknemers aandeelhouders. KKR breidde het eigendom uit naar alle 800 werknemers. Toen het bedrijf in 2022 aan Nucor werd verkocht, verdienden de werknemers per uur gemiddeld $ 50.000 per jaar uitbetalingen ontvingen gemiddeld $ 175.000-plus $9.000 aan eerder uitbetaalde dividenden. Onlangs bij CoolIT Systems in Calgary, Alberta, werknemers ontvingen een gemiddelde uitbetaling van ongeveer $ 240.000 toen KKR vertrok– het is het bonusgebied van Wall Street. Bij Ingersoll Rand deelden 16.000 werknemers in 80 landen 800 miljoen dollar aan welvaartscreatie.
KKR houdt nu toezicht op de eigendomsplannen van 84 portefeuillebedrijven die bijna 200.000 niet-managementmedewerkers bestrijken en heeft al 1,8 miljard dollar verdeeld over 13 exits. De totale verwachte uitbetalingen wanneer de resterende bedrijven worden verkocht of beursgenoteerd: maar liefst $14 miljard.
Maar dit is wat Stavros wil dat de zakenwereld begrijpt: Dit is geen filantropie. Het personeelsverloop in deze bedrijven is drastisch gedaald. Bij sommige portefeuillebedrijven was KKR “werkgelegenheid Elk jaar 3.000 minder mensen” na implementatie van eigenaarschap – een directe kostenbesparing. De betrokkenheidsscores zijn van het 20e percentiel naar het 90e gegaan. Bedrijven die eigendom zijn van werknemers trekken beter talent aan en behouden het langer. KKR heeft concurrerende veilingen gewonnen –inclusief de overname van Simon & Schuster voor $ 1,6 miljard in 2023— Deels omdat verkopers en werknemers de toewijding aan breed eigenaarschap waarderen.
Stavros is scherp over het onderliggende probleem dat hij probeert op te lossen: “Het is moeilijk om rijk te worden met alleen je werk. Mensen bouwen rijkdom op in dit land door dingen te bezitten. Maar dat is niet het geval geweest voor eerstelijnswerkers.”
Wat het politieke landschap mist
Huidige ESOP-wet, gemaakt in de jaren zeventiggericht op het formaliseren en aanmoedigen van breed eigenaarschap. Maar zelfs vandaag de dag zijn slechts ongeveer 15 miljoen werknemers mede-eigenaar van hun werkgever. De technische eisen zijn zwaar, de kans op rechtszaken groot en voor grote bedrijven is de omschakeling naar een ESOP-structuur complex. Stavros’ non-profitorganisatie Eigendom werkt en zijn Coalition Expanding ESOP’s dringen aan op federale wetswijzigingen om de regels te vereenvoudigen, fiscale prikkels uit te breiden en betere juridische bescherming te bieden voor ESOP-transacties.
Dit is de goede richting. Hier volgen enkele specifieke interventies die de omschakeling van bedrijven naar werknemerseigendom verder kunnen versnellen.
Breid de fiscale stimuleringsmaatregelen aan de verkoperszijde uit. Op grond van de toepasselijke wetgeving, eigenaren die hun bedrijf aan een ESOP verkopen, kunnen uitstel krijgen– en in sommige gevallen elimineren – vermogenswinstbelastingen. Dit is een sterke stimulans voor bedrijfseigenaren die hun pensioen naderen om aan hun werknemers te verkopen in plaats van aan private equity-investeerders of een strategische koper, of om simpelweg het bedrijf te sluiten. Pennsylvania heeft dit voordeel onlangs uitgebreid op staatsniveau. Er zou meer gedaan kunnen worden in deze richting.
Vereenvoudig het ESOP-vormingsproces. De wettelijke en fiduciaire vereisten voor het vormen van een ESOP blijven complex. Een gestroomlijnd, gestandaardiseerd vormingsprocesvergelijkbaar met het certificeringsraamwerk van B Corp– de barrière dramatisch zou verlagen.
Creëer een leningsfaciliteit voor “coöperatieve conversie”. Leuk vinden de uitvinding van de 30-jarige hypotheek Hoewel het voorheen ongehoorde idee werd gecreëerd dat gemiddelde werknemers huiseigenaren zouden worden, zou een soortgelijke innovatie de gemiddelde werknemers kunnen helpen huiseigenaren te worden. De Coalitie voor een Nieuwe Economie ondersteunt een versie van een dergelijke faciliteit.
Hervorm de belasting op het terugkopen van aandelen om eigendomsinvesteringen te bevorderen. Sinds de uitspraak van de Securities and Exchange Commission uit 1982 die terugkopen op de open markt legaliseerde, hebben overheidsbedrijven biljoenen dollars aan aandeleninkoop in plaats van lonen, opleiding of kapitaalinvesteringen. De Inflation Reduction Act legde een accijns van 1% op op terugkopen – een begin, maar te klein om het gedrag op betekenisvolle wijze te veranderen. Het verhogen van die belasting en tegelijkertijd voordelen bieden aan bedrijven die brede plannen voor werknemerseigendom implementeren, zou de calculus kunnen veranderen.
Informatie over eigendom bij overheidsopdrachten vereisen. De federale overheid geeft jaarlijks ruim 700 miljard dollar uit aan contracten. Door van bieders te eisen dat zij de eigendomsstructuur van hun werknemers openbaar maken en de voorkeur te geven aan bedrijven met een brede eigendoms- of ESOP-status, kunnen zonder mandaten sterke marktprikkels ontstaan.
De keerpuntuitdaging
De Gouden Eeuw ontstaat niet zomaar. Ze hebben regeringen nodig die richting geven. Ze hebben zakelijke langetermijnbeslissingen nodig waarbij kapitaal productief wordt ingezet, en niet zoals Warren Buffett beweert“verspild” in een casino-achtige omgeving. Ze hebben nieuwe ideeën nodig, zoals de ideeën die eruit voortkomen Commissie voor Economische Ontwikkelingdie een groot deel van de Gouden Eeuw na de Tweede Wereldoorlog vormden.
Het gouden tijdperk van de huidige digitale revolutie heeft langer geduurd dan zou moeten. Financialisering heeft, zoals Whorton opmerkte, ertoe geleid dat “je meer geld kunt verdienen door met financiële activa te rommelen dan dat je in echte bedrijven kunt investeren.”
Eigendom van werknemers is een van de meest directe manieren om deze cirkel te doorbreken. Wanneer werknemers aandeelhouders zijn, komt de productiviteitswinst als gevolg van kunstmatige intelligentie en andere technologieën – althans gedeeltelijk – terecht bij de mensen die het werk doen. De prikkel om te weinig in werknemers te investeren is aan het keren. Het ‘opzegpercentage’ daalt omdat de medewerkers een financieel belang hebben in het resultaat. Open-boekmanagement, dat de groenblijvende bedrijven van Whorton bijna universeel beoefenen, komt vanzelf omdat werknemers met gelijkheid reden hebben om de cijfers te begrijpen en er om te geven. Jack Stack heeft Springfield ReManufacturing opnieuw opgebouwd op basis van dit inzicht: “Geef ze de cijfers, laat ze zien hoe ze het spel moeten spelen en winnen – en ze zullen je daarbij helpen.”
Het moment dat we binnen zijn
EEN golf van babyboomer-ondernemers die hun pensioen naderen in het komende decennium. Ongeveer 10 biljoen dollar aan particuliere bedrijfsactiva zal in de komende twintig jaar van eigenaar veranderen. Als er niets verandert, is de standaarduitkomst dat de meeste van deze bedrijven zullen sluiten, verkocht zullen worden aan private equity of strategische overnemers, of opgesplitst zullen worden. De werknemers die ze gebouwd hebben, zullen niets anders ontvangen dan hun loon.
Dit is het raam. Met de juiste prikkels zou een betekenisvol deel van deze overdrachten naar de werknemers kunnen vloeien en het soort brede welvaart kunnen creëren dat volgens het raamwerk van Pérez noodzakelijk is om een gouden tijdperk wortel te laten schieten.
Het Stavros-model laat zien dat hiervoor geen rendement hoeft te worden opgeofferd. De evergreen bedrijven laten zien dat het niet nodig is om uit te verkopen aan de kapitaalmarkten. Wat daarvoor nodig is, is het veranderen van de standaarden – de juridische structuren, de fiscale stimuleringsmaatregelen, de financieringsinstrumenten – zodat werknemerseigendom de standaard wordt in plaats van de lastige uitzondering.
Een nog wilder idee is om je voor te stellen dat er een verschuiving plaatsvindt van bedrijfsvormen die geschikt zijn voor het tijdperk van massaproductie naar bedrijfsvormen die geschikt zijn voor een tijdperk van digitaal ondersteunde slimme aanbiedingen, zoals vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid (LLC’s) of zelfs gedecentraliseerde autonome organisaties (DAO’s), bestuurd door slimme contracten.
Stel je voor: geen formeel bestuur, geen beursintroducties, alleen eigenaren die de best mogelijke beslissingen nemen voor de gezondheid van zichzelf, hun bedrijven en hun gemeenschappen op de lange termijn.
