Ik trok mijn schoenen uit en ging de theaterzaal binnen. Mijn bril ook. De schoenen waren onderdeel van het ritueel, maar het bleek Een bladeen augmented reality-toneelstuk uitgevoerd in The Shed in New York City, gebruikt Magische sprong 2 bril. En ze werken niet met mijn recept. Voor de show heb ik in de badkamer contactlenzen aangedaan.
In een kamer met vloerbedekking, waar tientallen mensen in een kring zaten, zette ik de vastgebonden AR-bril op. Dat deed iedereen ook. We zaten samen terwijl holografische kunstenaars, waaronder de beroemde acteur Ian McKellen, zich om ons heen manifesteerden.
An Ark is een experiment dat “het eerste toneelstuk gemaakt voor mixed reality” wordt genoemd. Ik heb AR-ervaringen gezien in meeslepende vitrines daarvoor die ik een soort acteren zou noemen. Maar de looptijd van bijna 50 minuten op An Ark is waarschijnlijk de langste die ik onafgebroken in een Magic Leap 2-headset heb gezeten. Eindelijk voelde de bril een beetje warm aan op mijn neus. Ik was klaar om ze uit te doen.
Mijn collega Bridget Carey en ik gingen allebei naar An Ark, dat tot 4 april in The Shed liep, op een extreem koude dag een paar weken geleden. Ik denk er nog steeds over na. De ervaring was angstaanjagend. Emotioneel maar koud. Het voelde alsof we aanwezig waren bij een live theaterevenement, en toch waren er helemaal geen live acteurs.
Gangen en muren nodigen je uit voor de ervaring bij An Ark en bereiden je voor op het opzetten van de headset.
Wat betekent dit voor de toekomst van fysiek theater? Ik wil zeker niet dat live-acteurs verdwijnen. Ik denk ook niet dat dat de bedoeling is van dit stuk. De hele ervaring wordt gepresenteerd als een herdenkingsachtige meditatie over de liminale ruimte na de dood.
Voor mij verschijnen vier (virtuele) stoelen in een halve cirkel, en één voor één verschijnen de volumetrisch vastgelegde acteurs. McKellen, Golda Rosheuvel, Arinzé Kene en Rosie Sheehy betoveren als aanwezigen die het gevoel hebben dat ze recht tegenover mij zitten. Het is het oogcontact dat Bridget later tegen mij zegt. Het is ook het gevoel hoe ze allemaal om jouw aandacht strijden.
Mijn gezichtsveld op de bril is slechts breed genoeg voor ongeveer twee van de vier stoelen. Ik draai mijn hoofd heen en weer om te zien wat de anderen doen. De acteurs praten tegen mij, alleen tegen mij, kijken mij in de ogen en vertellen hun verhalen: kennen ze mij? Ken ik ze?
Iedereen in de theaterzaal heeft het gevoel dat deze vier acteurs tegenover zich zitten. Het is een gelijktijdige illusie. Maar ik kan niet zien wat anderen zien: ik zie ze alleen in een halve cirkel voor me zitten. Die diversiteit klinkt misschien vreemd, maar hier lukt het wel. Uiteindelijk voelt het alsof we allemaal getuige zijn.
We delen ook hetzelfde omgevingsgeluid. Halverwege besef ik dat het geluid dat ik in de volle kamer hoorde van hun aanwezigheid bij mij er ook voor iedereen is. Tenminste, dat denk ik. Ik ben er vrij zeker van dat dat zo is.
Ik moest mijn bril afzetten en contactlenzen indoen. Als je goed kijkt, zie je nauwelijks de virtuele stoelen die ik zie in de lenzen van de Magic Leap 2-headset.
Waarom dit diep voelde… en verwarrend
Zelfs in 2026 heb ik niet veel momenten gezien waarop augmented reality een vervanging wordt voor het echte werk. AR-brillen hebben een uitdaging die nog steeds niet is aangepakt: hoe zorg je ervoor dat een virtuele ervaring die je in de echte wereld ziet, veilig en comfortabel past bij alle anderen die er ook bij zijn, die waarschijnlijk niet precies hetzelfde in hun bril zien?
Het probleem wordt nog groter gemaakt door het feit dat AR-brillen niet iets zijn waar de meeste mensen veel ervaring mee hebben. Mixed reality-headset als Apple Vision Prode Samsung Galaxy XR en de huidige lijn van Meta-zoektocht headsets kunnen een gemengde realiteit creëren die het gevoel geeft dat u bij u in de kamer bent, maar niemand draagt ze in het openbaar.
Magische Sprong was er één vroege vernieuwer proberen AR-dingen te laten gebeuren. De producer van deze show, Todd Eckert, was voorheen hoofd contentontwikkeling voor Magic Leap.
Hij produceerde in het verleden nog twee andere Magic Leap-theaterervaringen op hardwarebasis: The Life (in een kunstinstallatie, met Marina Abramović) en Kagami (een AR-concertstuk gemaakt met Ryuichi Sakamoto). Een blad voelt als een verlengstuk van het idee en als een uitdaging voor ons om erachter te komen hoe we de virtuele presentatie van echte acteurs kunnen accepteren. Het is een soort omkering van het huidige moment: terwijl AI ons zoveel video’s van kunstmatig gegenereerde mensen gooit, zag ik hier een virtuele presentatie van heel reëel acteerwerk. Ik voelde het verschil.
Het creëren van een gesloten theaterevenement voor gedeelde momenten zoals The Ark is een stap in de goede richting. Maar ik weet ook niet of dit soort ervaringen uiteindelijk nog steeds interessant zullen zijn als de nieuwigheid van de AR-bril eraf is. Toen ik om me heen keek, kreeg ik het gevoel dat mensen technologie probeerden die ze nog nooit eerder hadden gebruikt. Toen ik de 45 minuten durende show verliet en de deur uitliep om onze opgeslagen schoenen op te halen, had ik het gevoel dat ik uit een ritueel tevoorschijn kwam.
Zou ik het niet thuis kunnen doen? Ja, maar zou het hetzelfde voelen, alleen ik in mijn rommelige kamer zonder de vreugde om het met anderen te delen? Dat is het punt. Hoewel ik voor deze show van $ 45 en 45 minuten op een koude nacht naar de westkant van Manhattan moest reizen, voelde ik me er ook bijna samen door. We bevinden ons nog steeds niet in een wereld waarin de meeste mensen zelfs maar over de hardware beschikken om dit mogelijk te maken, laat staan dat iedereen samenkomt om het samen te gebruiken.
Maar het zijn ook de optredens, gezien vanaf een intieme afstand, die indruk maakten. Ik heb getraind met holografische trainers in Meta Quest, maar het voelt speciaal om dit soort virtuele aanwezigheid te zien in een schone, overzichtelijke ruimte die ontworpen is om het te ontvangen.
Ik zou het nog leuker vinden als ik op de een of andere manier mijn eigen contactlenzen niet hoefde mee te nemen, maar dat is nu de realiteit van een slimme bril. Er zijn zo weinig slimme brillen gemaakt die alle typen brillenglazen ondersteunen, en veel passen niet over een bril. De show bood receptposten aan om mensen te helpen, maar slechts tot -5. Bridget’s -6 recept kon ook niet volledig worden geëvenaard.
Mijn ‘Ik ben in een echt toneelstuk’-zintuig werden geactiveerd, ook al waren er eigenlijk geen live-acteurs.
Daarna vreemd genoeg een honger naar realiteit
Wat An Ark echter deed, was dat ik me geaard voelde in een ervaring in een echte ruimte. Ik herinner me dat ik in die kamer was en de mensen zag. Mijn schoenen uittrekken. Het gevoel aanwezig te zijn.
En in de show zelf, toen de vier acteurs – misschien engelen of geesten tussen de werelden van leven en dood – herinneringen begonnen te delen aan levens die ooit geleefd hebben, levens die zich vermengen en smelten en veel mensen vertegenwoordigen, had ik misschien ook het gevoel dat er een boodschap aan mij werd overgebracht. Ik liep door de deur en verliet de show blij dat ik nog leefde en blij dat ik een uitstapje had gemaakt naar een plek om theater te zien – zelfs zonder de acteurs. Was dat het hele idee? Misschien is de ark door ons gemaakt.
Ik merkte dat ik meer aan de echte wereld dacht naarmate ik dieper verdiepte in persoonlijke draagbare technologie die de wereld om me heen probeert te verbinden en te transformeren. De echte wereld is stabiel, tastbaar en rijk. Ik zal er aandacht aan besteden. Met een Ark kon ik dat doen terwijl ik ook virtueel was, wat op zichzelf magie is.
